Asbest verwijderen in Elburg

Een vestingstad met asbest in de wijken eromheen

In de woonplaats liggen 487 daken waarop platen met asbest kunnen zitten, samen zo'n 38.000 m². Bij ruim vijfduizend woningen komt dat neer op ruim negentig verdachte daken per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt de stad daarmee boven het gemiddelde. Van die daken liggen er 409 op een schuur of garage die bij een woning hoort.

Het beeld is ongelijk verdeeld. De ommuurde binnenstad stamt uit de middeleeuwen en is nauwelijks de plek waar je asbest zoekt. De meeste verdachte daken liggen in de wijken die later rond de wallen zijn gebouwd. Wie in de ene straat woont, heeft dus een heel andere kans dan wie een paar honderd meter verderop zit. Er zijn ruim 2.300 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres, en 165 garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Dat een dak verdacht heet, wil zeggen dat de platen op asbestcement lijken. Alleen een monster geeft zekerheid, zie asbest laten testen.

Oosthoek en Vrijheid: de uitbreidingen buiten de wallen

De meeste verdachte daken liggen in Oosthoek, 155 bij ruim 1.200 woningen, en in Vrijheid, 144 bij ruim duizend. Oosthoek is van de jaren vijftig en zestig. Ruim acht op de tien woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, en tussenwoningen zijn er het talrijkst, 603 adressen. Ruim de helft is huur.

Vrijheid is van de jaren tachtig, met zo'n duizend woningen, en bijna alle zijn van voor het verbod. Hier ligt het zwaartepunt dus later. Asbest werd tot het verbod nog toegepast, al steeds minder, en golfplaten en dakbeschot van een schuur of aanbouw uit die tijd kunnen het bevatten. Ruim de helft van de woningen is koop, bijna de helft huur.

Oostendorp en Wildemaet-Molendorp

Oostendorp ligt ten oosten van de oude stad, hoorde vroeger bij Doornspijk en is vergroeid met de nieuwere wijken rond de vestingstad. Daar liggen 66 verdachte daken bij bijna zevenhonderd woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, bijna drie kwart van de woningen is koop. Wildemaet-Molendorp is van de jaren vijftig en zestig, met 29 verdachte daken bij ruim zeshonderd woningen.

In deze wijken zijn tussenwoningen het meest voorkomende woningtype. Achter een rij tussenwoningen staan vaak bergingen met hetzelfde dak, en de eigenaren verschillen. Praat met de buren voordat je een prijs vraagt. Zijn de platen van hetzelfde type en dezelfde leeftijd, dan kunnen ze samen worden aangepakt, wat de vaste kosten van melding, werkplek en afvoer verdeelt.

De oudere randen rond de wallen

Buiten de omwalling kwamen rond het begin van de twintigste eeuw enkele villa's, onder meer aan de Nunspeterweg en het Bagijnendijkje. Op de plek van de voormalige binnengracht bij de Zwolse Poort staat een rijtje van twaalf kalkzandsteenwoningen die voor trampersoneel zijn gebouwd. Aan de randen van de stad kwamen arbeiderswoningen in rijtjes, en rond de jaren twintig is aan de Molenkamp een tuinwijkje aangelegd. Een boomrijk park, ontworpen door Mien Ruys, omsluit de oude kern ringvormig.

In dit soort buurten zijn de huizen oud, maar de bijgebouwen niet altijd. Een schuur of garage die later is bijgebouwd, kan platen uit de jaren zestig of zeventig hebben. Kijk dus niet alleen naar het bouwjaar van het huis, maar ook naar het jaar waarin de schuur erbij kwam, en vraag bij de eerste prijsaanvraag naar beide.

Schuren en garageboxen

Een particulier mag hechtgebonden golfplaten tot 35 m² zelf verwijderen als ze geschroefd zijn, heel zijn en op het eigen erf bij de woning liggen. De melding gaat van tevoren naar het Omgevingsloket. Voor verweerde of gebroken platen, voor grotere daken en voor bedrijfsgebouwen is een gecertificeerd bedrijf verplicht. Een gedeelte zelf verwijderen en de rest uitbesteden, is niet toegestaan.

Voor een rij garageboxen onder één dak geldt dat je het overleg met de andere eigenaren niet kunt overslaan. De platen liggen over de scheidingsmuren heen, en wie één box laat saneren, raakt ook die van de buurman. Zoek uit wie eigenaar van het dak is, of er een beheerder is, en laat de hele rij in één keer onderzoeken.

Binnenstad, lijstgevels en monumenten

De binnenstad heeft een stratenplan in de vorm van een schaakbord, met een gracht, een stadsmuur en straten die elkaar onder rechte hoeken snijden. Het grootste deel van de bebouwing is van voor het midden van de negentiende eeuw. Lijstgevels uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw verbergen oudere kernen die tot de middeleeuwen kunnen teruggaan. Elburg is een rijksbeschermd stadsgezicht, met zeer veel monumenten op één vierkante kilometer.

In zulke huizen zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Het komt voor in een latere aanbouw, in een vloer, een kachelpijp of een opslag aan de achterkant. In de binnenstad liggen 12 verdachte daken bij ruim vijfhonderd woningen. Verwijderen mag, maar wat er daarna terugkomt kan vergunningplichtig zijn. Stem een nieuwe dakbedekking of gevelafwerking daarom vooraf af met de gemeente, zodat je niet halverwege stil komt te liggen.

Havengebied, buitengebied en bedrijfspanden

Elburg was lange tijd een vissers- en landbouwplaats. Na de afsluiting van de Zuiderzee verdween de visserij geleidelijk, en sinds de jaren vijftig is toerisme de belangrijkste tak. Het havengebied telt 22 verdachte daken bij maar 92 woningen, en het buitengebied zuid 22 bij 70 en noord 20 bij 44. Landbouwgrond beslaat bijna twee derde van de woonplaats.

Zulke verhoudingen wijzen op schuren, loodsen en bedrijfsgebouwen naast de woningen. Voor een bedrijfsgebouw of een agrarisch gebouw geldt de regeling voor particulieren niet. Ook een klein dak is dan werk voor een gecertificeerd bedrijf, met een inventarisatie vooraf.

Naast de woningen zijn er 268 utiliteitspanden van vóór het verbod. Het gaat om 77 bedrijfshallen en werkplaatsen, 31 kantoren, 7 zorggebouwen, 7 sportgebouwen en 6 scholen. Voor al die panden is in de regel een asbestinventarisatie nodig vóór sloop of verbouwing, en de sanering is werk voor een gecertificeerd bedrijf, ook bij een paar platen.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Binnen vijf jaar werd er voor Gelderland vijfentwintig keer code oranje of rood afgekondigd. Het meetstation Lelystad Airport, op ruim twintig kilometer, noteerde ooit een windstoot van ruim 130 kilometer per uur. Bij zulke wind kunnen platen op een schuur losraken of breken. Raak gebroken stukken niet aan, houd kinderen en huisdieren weg, maak ze licht nat en geef de schade door aan je verzekeraar.

Ruim de helft van de woningen heeft zonnepanelen, al kan dat niet op platen met asbest, omdat boren in dat materiaal vezels vrijmaakt. Laat een schuur eerst saneren voordat er panelen op gaan. Een derde van de woningen is van de jaren twintig tot en met zeventig, toen spouwmuren nog zonder isolatie werden gebouwd. De gemeente heeft een lening voor verduurzaming. Die is voor energiemaatregelen, niet voor asbest. Laat bij isolatie van een zolder eerst het dakbeschot controleren.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op saneringen is in handen van de Omgevingsdienst Veluwe. Over wat je bij de milieustraat mag inleveren, vraag je de voorwaarden vooraf na bij de gemeente. Het saneringsbedrijf zorgt zelf voor het afvoeren van het asbest.

Voor een afvalcontainer, hoogwerker of bouwkraan op de openbare weg is een omgevingsvergunning nodig. Die vraag je drie weken van tevoren aan. Een goed bedrijf doet dat voor je, maar het staat op jouw adres, dus kijk mee.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij zes meter

Een berging van vier bij zes meter komt neer op 24 m² dak. Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.300 en tot ongeveer € 3.000, waarvan de inventarisatie vanaf driehonderd euro. Dat is onder de 35 m² waaronder je het als eigenaar zelf zou mogen doen, maar bij een gebroken of verweerd dak is dat geen optie. Andere afmetingen rekent de rekentool direct voor je door.