Asbest verwijderen in Hattem

Een stad met een groot aandeel verdachte daken

In Hattem liggen ruim 650 daken waarop asbest kan zitten, bij elkaar ruim 55.000 vierkante meter. Ongeveer 550 zijn van een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ruim 115, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt de stad daarmee in de categorie veel. Ruim drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ongeveer een derde komt uit de jaren zestig en zeventig.

Dat verklaart zich uit de manier waarop de stad is gegroeid. Rond de binnenstad ligt een ring van wijken uit de jaren vijftig en zestig, daarna kwamen De Hilst in de jaren tachtig en de recente nieuwbouw. De meeste verdachte daken zitten dus niet in de middeleeuwse kern, maar daaromheen.

Zandkamp en de wijken uit de jaren vijftig en zestig

Zandkamp heeft met 193 verdachte daken bij ruim 1.500 woningen de meeste van alle buurten. De grootste groep woningen komt uit de jaren vijftig en zestig, meer dan de helft uit de jaren zestig en zeventig, en appartementen zijn het meest voorkomende type, met iets meer huur dan koop. In een appartementengebouw zijn dak, bergingen en leidingkokers gemeenschappelijk. Een vermoeden van asbest meld je als huurder bij de verhuurder, en als eigenaar bij de vereniging van eigenaren.

Ten oosten van de Apeldoornseweg liggen 143 verdachte daken bij ruim 800 woningen. Daar zijn tussenwoningen het meest voorkomende type en is ruim acht op de tien koop. Hogenkamp heeft 84 daken bij ruim 770 woningen, vrijwel allemaal gebouwd voor het verbod. Ook daar zijn tussenwoningen het meest voorkomend. Bij zulke rijen horen vaak bergingen of schuurtjes aan de achterkant, en die zijn vaak de eerste kandidaat voor onderzoek.

De Hilst is gebouwd in de jaren tachtig en heeft maar 36 verdachte daken bij ruim 1.280 woningen. Uit die periode kun je asbestcement nog wel verwachten in vensterbanken, rookkanalen en platen onder de dakrand, maar minder dan in de jaren daarvoor.

Villapark en de bosrand

Aan de zuidkant van de stad liggen de stuwwal en de stuwwalhelling, die bebost zijn. In de randzone staan villa's. Enkele daarvan zijn rond de eeuwwisseling gebouwd met invloeden van eclecticisme, neorenaissance en chaletstijl, de rest komt uit de jaren twintig tot en met veertig en is in landhuisstijl gebouwd. In Villapark staan 42 verdachte daken bij ruim 340 woningen, vrijstaande woningen komen het meest voor en ruim acht op de tien is koop.

In zo'n villa zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw. Het zit eerder in wat later is toegevoegd: een garage, een berging, een aanbouw, een kachelpijp of een vloer. Een eigenaar die het huis verbouwt of verkoopt, laat de bijgebouwen daarom meenemen in de inventarisatie. Het landgoed Molencate ligt in de bosrijke zone van de stuwwal, waar grote bijgebouwen op een erf kunnen horen.

De binnenstad en het beschermd stadsgezicht

De binnenstad is aangewezen als beschermd stadsgezicht. De oorspronkelijke opzet is nagenoeg volledig terug te vinden in de huidige plattegrond; de straten rond de Markt, de kerk en het kerkhof zijn intact. De bebouwing bestaat uit bescheiden panden van een tot drie bouwlagen, vaak met lijstgevels uit de negentiende of twintigste eeuw die oudere kernen kunnen verbergen. De Andreaskerk, de Dijkpoort, het Raadhuis en Kasteel Sint-Lucia horen bij de bekendste gebouwen.

Er liggen maar 10 verdachte daken bij ruim 430 woningen, maar de aard van de panden maakt de binnenstad bijzonder. Met ongeveer evenveel huur als koop en appartementen als meest voorkomend type zit er veel gedeeld bezit. Zoek uit wie het dak beheert voordat je een offerte vraagt. De stad telt ruim negentig rijksmonumenten en ongeveer evenveel gemeentelijke monumenten. Voor die laatste bestaat een eigen subsidieverordening voor onderhoud, die gaat over het gebouw en niet over de asbest. Bij werk aan een monument stem je dak en gevel vooraf af met de gemeente.

Het wijkje aan de Leliestraat en Tulpstraat

Kort na de Eerste Wereldoorlog is aan de Leliestraat en de Tulpstraat een wijkje aangelegd volgens de tuinwijkgedachte. De oorspronkelijke opzet is er nog, maar de bebouwing is sterk gewijzigd. Dat is voor asbest interessant: elke verbouwing is een kans dat er in een latere periode materiaal is toegevoegd, bijvoorbeeld in een dakkapel, een uitbouw of een schuur. Bij een sterk gewijzigd huis loont het om de verbouwingsgeschiedenis na te vragen en bij twijfel een inventarisatie te laten doen.

Hoenwaard, Gelderse Dijk en het buitengebied

Het buitengebied heeft een eigen verhaal. In de verspreide huizen rond de Gelderse Dijk liggen 55 verdachte daken bij ruim 160 woningen, bij de Koeweg en Molecaten 48 bij ongeveer evenveel woningen, en op de Hoenwaard 26 bij maar 27 woningen. De Hoenwaard is een oude gemeenschappelijke weide van de stad aan de oostkant, waar verspreid boerderijen staan. Een derde van de woonplaats is landbouwgrond.

Aantallen die zo ver boven het aantal woningen liggen, betekenen dat er veel bijgebouwen zijn: stallen, schuren, werktuigenbergingen. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt de regeling voor particulieren niet, ook als het dak klein is. Laat een erf met meerdere gebouwen in één keer beoordelen, zodat een saneerder alles achter elkaar kan pakken.

Schuren en bergingen achter de woning

Naast de daken met een adres staan er ruim 1.900 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en ruim 240 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Bij een verbouwing worden ze vaak vergeten, terwijl er juist golfplaten op liggen.

Wie eigenaar is, kan tot 35 m² hechtgebonden asbest zelf uit woning of bijgebouw halen, mits de platen geschroefd zijn en nog heel. Het Omgevingsloket vraagt een sloopmelding uiterlijk een week van tevoren, een startmelding twee dagen vooraf en een eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Betaalde hulp is uitgesloten. Verweerde, gebroken of vastgelijmde platen vragen om een gecertificeerd bedrijf. Een monster geeft zekerheid, want platen zonder asbest lijken op die met asbest.

Bedrijfshallen en andere panden

Er staan ruim 250 utiliteitspanden van vóór het verbod: 43 bedrijfshallen en werkplaatsen, 35 kantoorpanden, acht zorggebouwen, acht sportgebouwen en zes scholen. Aan de Hoopjesweg werden een rijtje arbeiderswoningen en een fabriek gebouwd, en in het begin van de vorige eeuw kwamen er een textielfabriek en een emaillefabriek bij. Particuliere regels gelden voor deze panden niet. Een sloop of verbouwing vraagt in de regel een inventarisatie, en de sanering voert een gecertificeerd bedrijf uit.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Gelderland kreeg de afgelopen vijf jaar ongeveer vijfentwintig keer code oranje of rood. Het windstootrecord in de regio staat op bijna 120 kilometer per uur. Brokstukken van een gebroken dak blijven liggen. Houd mensen en dieren op afstand, maak het materiaal nat en bel de verzekeraar; het veilig opruimen is voor een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen liggen op bijna de helft van de woningen. Een dak met asbestplaten moet eerst gesaneerd, omdat er gaten in de platen nodig zijn voor de bevestiging. Wil je de zolder isoleren, controleer dan eerst het dakbeschot. Welke gemeentelijke isolatieregeling nu geldt, vraag je na bij het energieloket. Zulke regelingen gaan over energie en niet over asbest.

Toezicht, milieustraat en container

Omgevingsdienst Veluwe is verantwoordelijk voor het toezicht op asbestwerk. Zie je platen breken of belandt asbest in het huisvuil, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Als particulier breng je asbest naar het milieubrengstation in Zwolle. Een container of steiger op straat? Vraag de gemeente of een melding of vergunning nodig is.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zeven bij vier meter

Een schuur van zeven bij vier meter heeft een dak van 28 m². Zonder rapport kost het onderzoeken en verwijderen volgens de richtprijzen tussen € 2.300 en € 3.000. Met 28 m² zit je onder de grens van 35 m² waarbinnen een particulier het onder voorwaarden zelf mag doen. Reken met eigen maten na in de rekentool.