Asbest verwijderen in Hoogeveen

Weinig verdachte daken, veel oude gebouwen

In de woonplaats liggen 66 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 13.000 vierkante meter. Van die daken zijn er 42 van een schuur of garage bij een woning. Op duizend woningen komt dat uit op ruim drie, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Hoogeveen daarmee in de categorie weinig. De hele gemeente telt 497 verdachte daken, dus het meeste ligt buiten de stad.

Weinig verdachte daken wil niet zeggen dat de gebouwen schoon zijn. De telling gaat over daken, niet over vensterbanken, rookkanalen, dakbeschot of vinyltegels. Bijna drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 14.000 woningen, en ruim vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. Bij een verbouwing is het dus nuttig om ook binnenshuis te kijken.

Alteveer en het bedrijventerrein

De meeste verdachte daken liggen niet in de stad zelf. Onder de verspreide huizen bij Alteveer zijn het er 21 bij zestig woningen, en in het industriegebied Noord A nog eens 12 bij 32 woningen. Daar gaat het om bedrijfsgebouwen en erven, waar de regeling voor particulieren niet geldt. Een asbestdak op een loods of een agrarisch gebouw verwijdert een gecertificeerd bedrijf na een inventarisatie.

In de buurt Zuid, met ruim 3.200 woningen de grootste van de stad, zijn het er 7. Noord en Oost hebben er elk 5 en het Centrum 3.

Een veenkolonie die snel groeide

Hoogeveen ontstond in het begin van de zeventiende eeuw op Het Kruis, het kruispunt van twee hoofdkanalen. Het gegraven veen ging over water naar Meppel. De huizen stonden langs de kanalen, de dwarswijken bleven onbebouwd, en in de negentiende eeuw groeide de plaats uit tot het derde schipperscentrum van het land. Daarna kwamen de spoorlijn, de industrie en de zuivel.

Het grote bouwen begon na de oorlog. Hoogeveen verstedelijkte sterk. In de tweede helft van de jaren zestig was het de snelst groeiende plaats van Nederland, met grote woonwijken voor de verwachte bevolkingsgroei. Een grenswijziging maakte uitbreiding naar het westen mogelijk, waar de wijk De Weide kwam. In de jaren tachtig stagneerde de groei. Het resultaat is een stad waarin een op de vier woningen uit de tweede helft van de jaren zestig of het begin van de jaren zeventig komt, precies in de piek van het asbestgebruik.

De kanalen in het hart van de stad zijn gedempt; waar water was, ligt nu een winkelstraat. Het Centrum is na de oorlog sterk verbouwd en winkels zijn vervangen door nieuwbouw; de grootste groep panden komt daar zelfs uit de jaren negentig.

Flats in Zuid, West en Noord

De wijken Noord, West en Zuid zijn vooral uit de jaren vijftig en zestig, en appartementen komen er het meest voor. In Zuid gaat het om ruim 1.500 panden uit die periode, met ruim 1.300 appartementen. In West is ruim de helft van de woningen huur, in Zuid ongeveer de helft. In de hele stad gaat het om ruim 6.000 adressen met het woningtype appartement, en ruim 2.300 woningen zitten in een flat uit de jaren vijftig tot tachtig.

Zuid is bovendien de buurt waar bijna twee derde van de woningen uit de jaren zestig en zeventig komt. Dat zijn de jaren van asbestcement in gevelbeplating en vensterbanken. Een derde van alle woningen is van een corporatie. Wie huurt, meldt wat hij ziet; de verhuurder is eigenaar van de gemeenschappelijke delen en beslist over onderzoek en verwijdering. In een koopflat doet de vereniging van eigenaren dat, en bij groot onderhoud wordt dan vaak het hele gebouw geïnventariseerd. Binnen de eigen woning blijft het jouw keuze om voor een verbouwing te laten onderzoeken wat er achter een wand zit.

Oost, Oranjebuurt en Bentinckspark

De oudere buurten liggen rond de kern. In Oost zijn de meeste panden uit de periode tussen de twee oorlogen en vlak daarna, met veel tussenwoningen, en zes op de tien woningen is huur. In de Oranjebuurt liet een bouwvereniging vanaf de jaren tien van de vorige eeuw een serie arbeiderswoningen bouwen. Aan de Bentinckslaan staan in de jaren dertig gebouwde vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen, met vooral eigenaar-bewoners.

Bij vooroorlogse en vroeg-naoorlogse huizen gaat het zelden om de oorspronkelijke bouw. Asbest kan zitten in latere onderdelen: een rookkanaal, een aanbouw, een berging of een vloer uit de jaren zestig of zeventig. Bij een verbouwing van zo'n huis laat je daarom het jongere deel apart bekijken.

In Hollandscheveld, dat bij de gemeente hoort, zijn vrijstaande woningen het meest voorkomende type, 639 adressen, en zeven op de tien woningen is koop. Op zulke erven speelt het verschil tussen een schuur bij het woonhuis en een bedrijfsgebouw het meest.

Schuren, bergingen en garageboxen

Er staan ruim 5.100 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim een kwart van het aantal woningen, en 918 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Het zijn de schuren en bergingen achter de rijtjeshuizen in Wolfsbos en Krakeel, buurten met veel tussenwoningen uit de jaren vijftig tot zeventig.

Voor zo'n dak geldt de regeling voor particulieren: hooguit 35 m² geschroefde platen die nog heel zijn, op je eigen erf, zonder dat je iemand betaalt, met een melding via het Omgevingsloket. Delen meerdere boxen één dak, dan raakt een klus ook het dak van de buren, en dan is overleg nodig. Asbestvrije golfplaten van na het verbod lijken sterk op de oude, dus laat bij twijfel eerst één monster onderzoeken.

Hallen, kantoren en scholen

In de woonplaats staan 626 utiliteitspanden van voor het verbod: 233 bedrijfshallen en werkplaatsen, 114 kantoren, 23 zorggebouwen, 21 scholen en 12 sportgebouwen. Ruim 1.300 adressen hebben een industriefunctie. De regeling voor particulieren is voor deze panden niet bedoeld. Sloop of verbouwing begint in de regel met een inventarisatie, en de sanering laat je uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.

Als eigenaar of werkgever zorg je dat medewerkers niet zonder meer boren, zagen of breken in materiaal waarvan je niet weet wat het is. Het onderzoek van een school of zorggebouw gebeurt het best ruim vooraf, zodat het werk in een vakantie of een weekend kan.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Drieëntwintig keer was er de afgelopen vijf jaar in Drenthe een waarschuwing voor code oranje of rood. Op het weerstation Hoogeveen, minder dan tien kilometer verderop, is een windstoot van ongeveer 133 kilometer per uur genoteerd. Zulke wind tilt of breekt losse platen. Raak gebroken materiaal niet aan, houd mensen en dieren op afstand, maak het nat en geef de schade door aan de verzekeraar.

Zonnepanelen liggen op ruim vier van de tien woningen. Op asbestcement kun je ze niet bevestigen, dus eerst saneren en dan pas leggen. Voor het isoleren van woningen bestaat een gemeentelijke regeling; die dekt geen asbestverwijdering. Bij een zolder van voor het verbod kijk je eerst naar het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op asbestwerk is in handen van de RUD Drenthe. Wie ziet dat platen worden gebroken of dat asbest bij het gewone afval verdwijnt, kan dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden. De sloopmelding loopt via het Omgevingsloket.

Wat de milieustraat van particulieren aanneemt, vraag je vooraf bij de gemeente na. Het asbest wordt bij een sanering door het bedrijf zelf afgevoerd, en dat staat in de offerte. Komt er een container of steiger op de openbare weg, dan regel je dat vooraf met de gemeente.

Rekenvoorbeeld: een garage van 33 m²

Een garage met een dak van 33 m² golfplaten, nog zonder rapport, kost volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 voor onderzoek en verwijdering samen, en kan oplopen tot € 3.300. Bij 33 m² zit je bijna aan de grens van 35 m², waarboven je het als particulier niet meer zelf doet. Voor jouw maten geeft de rekentool een eerste richtprijs.