Asbest verwijderen in Meppel

Een stad aan het water met weinig verdachte daken

In de woonplaats liggen 60 daken waarop asbest kan zitten, samen goed voor ruim 8.000 vierkante meter. Van die daken zijn er 39 van een schuur of garage bij een woning. Op duizend woningen komt dat uit op bijna vier, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Meppel daarmee in de categorie weinig. In de hele gemeente gaat het om 160 daken.

Dat gaat over daken. Het zegt niets over vensterbanken, rookkanalen, dakbeschot of vinyltegels binnenshuis. Bijna twee derde van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, bijna 10.000 woningen. Ruim een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig.

Het oude hart en de beschermde buurten

Meppel ontstond op een kruispunt van waterwegen en groeide uit tot de belangrijkste handelsplaats van Drenthe, met schippers, veentransport en lange tijd de grootste botermarkt en biggenmarkt van het land. De vroegste bebouwing lag op hogere zandige eilandjes rond het Blekerseiland, het Kerkplein en de Groenmarkt. Tussen het midden en het einde van de negentiende eeuw verdichtte de stad, en wonen en werken liepen door elkaar: leerlooierijen, bierbrouwerijen en weverijen stonden naast woonhuizen.

Die ouderdom zie je in de cijfers. Een op de zes woningen is van voor de oorlog, en in de Koninginnebuurt komt de grootste groep panden uit de achttiende en negentiende eeuw. De meeste verdachte daken liggen in het Historisch Centrum en de Zeeheldenbuurt met elk 10, gevolgd door de Koninginnebuurt met 9. In de Zeeheldenbuurt is negen op de tien woningen van voor het verbod.

Meppel heeft 55 rijksmonumenten en 32 gemeentelijke monumenten, en een rijksbeschermd stadsgezicht, Oud-Zuid. Bij de oorspronkelijke bouw van zulke panden denk je niet snel aan asbest. In latere onderdelen kan het wel zitten: een kachelpijp, een vloer, een aanbouw of een berging. Is een dak of gevel beschermd, stem een sanering die het uiterlijk verandert dan af met de gemeente voordat je de opdracht geeft.

Haveltermade, Koedijkslanden en de jaren zeventig

Direct na de oorlog moest de stad snel veel huizen bouwen, en zo ontstond Haveltermade, vooral uit de jaren vijftig en zestig, met veel tussenwoningen en bijna drie kwart huur. In de jaren zestig en zeventig kwam ten zuiden van de Reest de wijk Koedijkslanden tot ontwikkeling, met buurten als Hesselingen, Koeberg en de Schildersbuurt. Daarna kwam Oosterboer, vooral uit de jaren negentig.

Per buurt verschilt het. In Hesselingen komt ruim acht op de tien woningen uit de jaren zeventig en is de helft huur. De Schildersbuurt is ook uit de jaren zeventig en vooral koop. Koeberg bestaat vooral uit appartementen uit de jaren vijftig en zestig en is voor het grootste deel huur. In Oosterboer en Berggierslanden, uit de jaren negentig en daarna, is de kans op asbest klein, hoewel asbestcement tot het verbod in golfplaten en gevelbeplating voorkwam.

Een opvallende uitzondering is Nieuwveenselanden, een nieuwbouwwijk: daar liggen 6 verdachte daken terwijl maar ruim een op de vijf woningen van voor het verbod is. Dat wijst op een ouder gebouw of bijgebouw tussen de nieuwbouw.

Huur, corporatie en flats

Ruim vier op de tien woningen is huur en een derde is van een corporatie. In de stad staan ruim 4.600 adressen met het woningtype appartement, en ruim 1.700 woningen zitten in een flat uit de jaren vijftig tot tachtig. In het Historisch Centrum zijn er ruim duizend appartementen op ongeveer 1.500 woningen, en daar is meer dan de helft huur.

Voor jou als huurder verandert wie er beslist. De verhuurder is eigenaar van het dak, de gevel en de gemeenschappelijke delen. Een huurder meldt wat hij ziet. In een koopflat beslist de vereniging van eigenaren, en bij groot onderhoud wordt dan vaak het hele gebouw geïnventariseerd. Binnen je eigen woning blijft het jouw verantwoordelijkheid om te laten onderzoeken wat er achter een wand zit, bijvoorbeeld bij een nieuwe keuken.

De stad heeft in de jaren vijftig oude, kleinschalige en bouwtechnisch slechte woningen in de dichtbebouwde delen op grote schaal gesaneerd. Wat daarvoor in de plaats kwam, is gebouwd in de jaren waarin asbestcement veel werd gebruikt.

Indische buurt en tuinwijken

De Indische Buurt Noordzijde is in de jaren tien van de vorige eeuw gebouwd naar een plan van een Meppeler architect, met 160 woningen en drie winkels, in een tuinwijkachtige opzet. De buurt telt nu bijna 800 woningen, met als grootste groep panden die uit de periode tussen de oorlogen en vlak erna, en ruim zes op de tien is koop.

Er liggen maar twee verdachte daken. Dat is geruststellend, maar bij oudere woningen is vooral de latere verbouwing het punt: een plaat achter de kachel, een rookkanaal van de jaren zestig of een nieuwe berging. Rond het Wilhelminapark staan villa's uit de jaren twintig en aan het Beatrixplantsoen villa's uit het begin van de jaren dertig. Ook daar is de oorspronkelijke bouw zelden het probleem en een aanbouw van later wel eens.

Schuren, bergingen en garageboxen

Er staan ruim 3.400 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim twee op de tien woningen, en bijna 600 garageboxen en bergingen met een eigen adres. De kavels zijn niet groot: het midden van de kavels van grondgebonden woningen ligt bij ruim 215 vierkante meter, genoeg voor een berging of garage.

Zo'n klein dak valt vaak onder de regeling voor particulieren: hooguit 35 m² geschroefde platen die nog heel zijn, op eigen erf, zonder dat je iemand betaalt, met een melding via het Omgevingsloket. Staat de berging in een rij met een gezamenlijk dak, dan raakt een klus ook de buren. Weet je niet zeker wat voor plaat het is, laat dan één monster testen. Op het oog is er geen verschil met golfplaten van na het verbod.

Hallen, kantoren en scholen

Er staan 477 utiliteitspanden van voor het verbod: 150 bedrijfshallen en werkplaatsen, 79 kantoren, 20 zorggebouwen, 18 scholen en 9 sportgebouwen. Op de industrieterreinen liggen op twee plaatsen, Oevers A en Oevers D, elk twee verdachte daken. Ruim 800 adressen hebben een industriefunctie.

Een particulier kan dit soort gebouwen niet zelf saneren. Voor sloop of verbouwing is in de regel een inventarisatie nodig, en een gecertificeerd bedrijf haalt het asbest weg. Een werkgever zorgt er daarnaast voor dat niemand in onbekend plaatmateriaal boort of zaagt.

Storm, zonnepanelen en isolatie

De provincie meldde de afgelopen vijf jaar drieëntwintig keer code oranje of rood. Op het weerstation Marknesse, ruim twintig kilometer verderop, is een windstoot van 126 kilometer per uur genoteerd. Liggen er losgeraakte of gebroken platen, blijf er dan af. Houd mensen en dieren op afstand, maak het materiaal licht nat en geef de schade door aan de verzekeraar.

Ruim een derde van de woningen heeft panelen op het dak liggen. Op asbestcement monteer je ze niet; sanering komt dus eerst. Wil je een zolder isoleren in een huis van voor het verbod, kijk dan eerst naar het dakbeschot, want vlakke platen tussen de balken kunnen asbest bevatten.

Toezicht, milieustraat en container

De omgevingsdienst, in Drenthe de RUD, kijkt mee of asbestwerk volgens de regels verloopt. Ziet iemand dat platen worden gebroken of dat asbest bij het gewone afval verdwijnt, dan kan dat bij de gemeente of de omgevingsdienst worden gemeld. De sloopmelding loopt via het Omgevingsloket.

Of en onder welke voorwaarden de milieustraat asbest van particulieren aanneemt, hoor je bij de gemeente. Een saneerder neemt het asbest mee naar een erkende verwerker en brengt dat in rekening in de offerte. Een container of steiger op straat regel je vooraf met de gemeente. In de stad zijn 42 gebieden met betaald parkeren, dus vraag eerst na wat er voor jouw straat geldt.

Rekenvoorbeeld: een berging van 12 m²

Een berging met een dak van 12 m² golfplaten, nog zonder rapport, kost volgens de richtprijzen vanaf € 2.200 voor onderzoek en verwijdering samen, en kan oplopen tot € 2.800. Ligt er al een rapport, dan vervalt de post voor onderzoek. De rekentool rekent het voor jouw maten uit.