Asbest verwijderen in Delfzijl

Wat de bouwjaren in Delfzijl over asbest zeggen

De woonplaats telt iets meer dan achtduizend woningen. Ruim zesduizend daarvan zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het meest werd verwerkt: als golfplaat, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbank en rookkanaal.

De grootste groep woningen van voor het verbod is iets jonger en komt uit het midden van de jaren zeventig tot begin jaren negentig, ruim een derde van alle woningen. Asbest mocht toen nog wel, maar werd na het begin van de jaren tachtig steeds minder gebruikt. Harde vinyltegels met asbest verdwenen halverwege de jaren tachtig, en losgebonden brandwerende platen werden vanaf de jaren tachtig vrijwel niet meer toegepast. Asbestcement bleef wel in de handel tot het verbod.

Een woning uit de late jaren zeventig of tachtig mag je dus niet zonder meer asbestvrij noemen. Aan de buitenkant is asbestcement niet te onderscheiden van het vezelcement dat later werd gemaakt. Een monster dat in een laboratorium is onderzocht, is de enige manier om het zeker te weten.

Schuren, garages en bergingen

De meeste verdachte daken in de woonplaats liggen op bijgebouwen. Van de 133 daken met platen die asbest kunnen bevatten, zitten er 97 op een schuur of garage bij een woning. Daarnaast staan er ruim veertienhonderd bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en ruim vierhonderd garageboxen en bergingen die wel een adres hebben.

Wie zo'n gebouw wil slopen, vervangen of verbouwen, moet eerst weten wat erop ligt. Een particulier mag zelf maximaal 35 m² hechtgebonden asbest weghalen, uit de eigen woning of een bijgebouw op het eigen erf. Dan gaat het om geschroefde platen die heel blijven, en vooraf is een melding via het Omgevingsloket nodig. Gebroken, verweerde of vastgelijmde platen vallen erbuiten. Laat je een ander het werk doen, ook tegen een kleine vergoeding, dan moet dat een gecertificeerd bedrijf zijn.

Bij een rij garageboxen is de eigendom vaak verdeeld. Het dak loopt dan over meerdere boxen door, en wie losschroeft bij de een, raakt de platen van de ander. Begin met uitzoeken wie eigenaar of beheerder van het dak is.

Over de Gracht, Vogelbuurt en Bornholm

Het aantal verdachte daken verschilt sterk per buurt. Over de Gracht in het westen staat bovenaan met vierendertig, gevolgd door de Vogelbuurt met vijfentwintig en Bornholm met twaalf. In Over de Gracht staan vooral twee-onder-een-kapwoningen, bijna allemaal gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna negen van de tien woningen zijn koop. Daar beslist de eigenaar-bewoner zelf wat er met het dak van schuur of aanbouw gebeurt.

Bornholm in het noorden is bijna helemaal uit de jaren zeventig. Tussenwoningen komen er het meest voor en ruim twee derde is huur, dus de verhuurder is vaak de partij die moet beslissen. De Zandplatenbuurt, uit de jaren vijftig en zestig, heeft een vergelijkbaar beeld, met bijna acht van de tien woningen in de huur.

Wie in zo'n straat woont, doet er goed aan om bij de buren te informeren. Als meerdere schuren hetzelfde type plaat hebben, kan een saneerder ze achter elkaar doen en hoeven de vaste kosten voor het opzetten en afvoeren maar één keer gerekend te worden.

Flats en huurwoningen

In het noordelijke deel werden vanaf de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig honderden woningen per jaar gebouwd, veelal appartementen in vier lagen, met enkele flatgebouwen in elf lagen. De zout- en gaswinning had grote bedrijven aangetrokken, en die hadden mensen nodig. Ook het centrum bestaat voor een groot deel uit appartementen uit de jaren vijftig en zestig, waar ongeveer zeven op de tien woningen wordt gehuurd. In de Scheepvaartbuurt gaat het om ruim zes op de tien.

Ruim een derde van alle woningen is van een woningcorporatie. Is er asbest gevonden in een huurwoning, dan ligt het onderzoek en het saneren bij de verhuurder. Als huurder meld je wat je ziet, bijvoorbeeld een gebarsten vensterbank of een kapotte plaat in de berging, en blijf je er verder vanaf. Wil je op eigen kosten een nieuwe keuken, dan hoort de verhuurder eerst te weten of er asbest achter de oude kastjes en tegels zit.

Bij een appartementengebouw valt een deel van de constructie onder de vereniging van eigenaren. Voor een verbouwing van je eigen woning is het slim om te vragen of het hele gebouw al is geïnventariseerd. Omdat de woningen in één blok op dezelfde manier zijn opgetrokken, geeft dat rapport vaak een goed beeld van wat jij zult aantreffen.

Haven, industrie en bedrijfspanden

Delfzijl is de op vier na grootste zeehaven van Nederland en de grootste van het noordoosten. Langs het Damsterdiep lagen steenfabrieken en scheepswerven, en tussen Damsterdiep en Eemskanaal kwam industrie op gang. Van de bedrijfspanden uit de tijd vóór het verbod zijn er in de woonplaats 181 over: 15 bedrijfshallen en werkplaatsen, 38 kantoren, 5 schoolgebouwen, 5 zorggebouwen en 2 sportgebouwen.

Voor al die gebouwen is de regeling voor particulieren geen optie. Een inventarisatie komt eerst, en daarna haalt een gecertificeerd bedrijf het asbest weg, ook als het om een handvol platen gaat. Wie een pand beheert, heeft er bovendien baat bij te weten wat waar zit: een loodgieter of schilder die in een asbesthoudende plaat boort, veroorzaakt zo een vervuilde ruimte.

Singel, Uitwierderweg en de oudere straten

De plaats was een vestingstad, en de binnenstad is in de oorlog deels verwoest. In de jaren vijftig tot zeventig is daar gesloopt en vervangen, waarbij het oude stratenplan grotendeels bleef. Buiten het centrum staat oudere bebouwing: eenvoudige burgerwoningen aan de Buitensingel uit de jaren twintig, een mengeling van arbeiders-, burger- en herenhuizen aan de Singel, en een rij gelijksoortige woningen aan de Uitwierderweg uit de jaren dertig.

In zulke huizen zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel vaak in wat later is bijgeplaatst: een vensterbank, een schuurtje, een plaat achter de kachel of een rookkanaal. Het jaar van de laatste verbouwing zegt dan meer dan het bouwjaar. Uitwierde is beschermd gezicht, en Delfzijl telt drieënveertig rijksmonumenten. Het asbest uit zo'n pand halen mag gewoon. Pas bij wat er daarna op het dak of in de gevel komt, kan een vergunning nodig zijn, dus loont het om dat vooraf met de gemeente door te nemen.

Wind van de Eems

De zeedijk ligt op minder dan drie kilometer van het centrum. In de provincie gold de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood, en bij meetstation Nieuw Beerta, ruim twintig kilometer verderop, werd ooit een windstoot van ruim 131 kilometer per uur genoteerd.

Is een golfplaat van de schuur gewaaid of in stukken gevallen, volg dan een vaste volgorde. Raak niets aan, borstel of zuig niets op en zet kinderen en huisdieren binnen. Besproei de scherven met een plantenspuit, bel de verzekeraar en schakel voor het opruimen een gecertificeerd bedrijf in. Op straat of in een gedeelde tuin hoort ook de gemeente het te weten.

Isoleren, zonnepanelen en versterking

Inmiddels draait ruim vier op de tien woningen op zonnepanelen van het eigen dak. Een dak met asbestplaten komt daarvoor niet in aanmerking, omdat de montage gaten in de platen vraagt. Wie panelen op de schuur wil, moet het dak dus eerst laten vervangen. Bij isoleren van binnen onder een schuin dak geldt iets vergelijkbaars: kom je vlakke platen tegen tussen de balken, neem dan een monster en saneer vóór je isoleert.

Bijna vier op de tien woningen komt uit de jaren twintig tot en met zeventig, toen spouwmuren nog niet werden geïsoleerd. De gemeente heeft een subsidie voor verduurzaming in bepaalde postcodegebieden en een stimuleringslening. Beide dienen om energie te besparen en betalen geen asbestsanering.

De plaats ligt in het effectgebied van de gaswinning en is een versterkingsgemeente. Moet er in verband met schade of versterking in een woning van voor het verbod worden gesloopt, dan blijft de inventarisatieplicht in de regel gelden.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestwerk is in handen van de Omgevingsdienst Groningen. De dienst kan nagaan of een sanering verloopt zoals gemeld. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone container verdwijnt, dan mag je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst aankaarten.

Als een bedrijf de sloopmelding doet, geldt in de regel vier weken wachttijd voordat het werk begint. Bij een grotere klus staat er vaak een afgesloten container of een stapel big bags bij het huis. Komt dat op de openbare weg te staan, informeer dan bij de gemeente of daar een melding of ontheffing voor nodig is. Een ervaren saneerder pakt dat zelf op, maar de container staat voor jouw deur, dus het kan geen kwaad om mee te kijken.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij vijf meter

Neem een berging van drie bij vijf meter, met een dak van ongeveer 15 m². Is er nog geen rapport, dan komt de inventarisatie erbij. Volgens de richtprijzen kost het geheel dan vanaf € 2.200, waarvan het onderzoek vanaf € 300 voor zijn rekening neemt. De rekentool rekent met jouw eigen maten door.