Asbest verwijderen in Uddel

Een klein dorp met opvallend veel asbestverdachte daken

In de woonplaats liggen ruim driehonderd daken waarop asbest kan zitten. Bij ruim elfhonderd woningen komt dat neer op bijna drie verdachte daken per tien woningen, en in de vergelijking met ruim driehonderd andere plaatsen valt Uddel in de categorie veel. Samen beslaan die daken ruim 74.000 m². Ruim de helft ligt op een schuur of garage bij een woning, de rest op andere gebouwen.

Dat heeft deels met het buitengebied te maken. Ongeveer de helft van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en er staan bijna 750 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim twee op elke drie woningen. Een erf in het bos of tussen de akkers heeft vaak een schuur, een stal of een loods, en juist die gebouwen dragen golfplaten.

Meerveld en Nieuw-Milligen in het bos

De meeste verdachte daken liggen in het bosgebied bij Meerveld: ruim honderd bij nog geen honderddertig woningen. Ruim driekwart van de woningen is vrijstaand, ongeveer acht op de tien is koop en de grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig. In het bosgebied bij Nieuw-Milligen liggen drieënveertig verdachte daken bij vierenveertig woningen. Dat is ongeveer één dak per woning.

In deze buurten staan vrijstaande huizen op ruime kavels, en bij elk huis kunnen een of meer bijgebouwen horen. Voor een dak groter dan 35 m², of voor een bedrijfsgebouw, is een gecertificeerd bedrijf nodig. Noem in je aanvraag de ligging en de bereikbaarheid van het erf, want een saneerder houdt rekening met een smalle zandweg of een perceel diep in het bos.

Het dorp zelf: nieuwbouw naast oude erven

In de buurt van het dorp zelf liggen 87 verdachte daken bij ruim zevenhonderd woningen. Hier is de grootste groep panden gebouwd in de afgelopen jaren, en vrijstaande woningen komen het meest voor. Slechts ongeveer vier op de tien woningen is van voor het verbod. De verdachte daken zullen dus vooral bij oudere erven en bijgebouwen liggen, niet bij de nieuwbouw.

De kern kreeg tussen het midden van de negentiende eeuw en de oorlog een uitbreiding en verdichting van de lintbebouwing langs de Elspeterweg. In het dorp zijn de laatste jaren wijken bijgebouwd zoals De Zandsteeg, De Veluwte en Het Aardhuus, en er zijn plannen voor een volgende uitbreiding. Voor die nieuwe woningen speelt asbest niet, maar de oude erven ertussen en daaromheen wel.

Het agrarisch gebied en vrijkomende boerderijen

Rond het dorp ligt het kampenlandschap: kleine open ruimten, omgeven door brede houtwallen, met bebouwing die verscholen staat in de beplanting. In het agrarisch gebied liggen 78 verdachte daken bij ruim 160 woningen. Ongeveer driekwart van de woningen is er vrijstaand, en ruim acht op de tien is koop.

De structuurvisie geeft in dit landschap ruimte voor het omvormen van vrijkomende agrarische bebouwing naar woonfuncties. Dat is een reden om vooraf te weten wat er in een oude stal of schuur zit. Wordt een stal omgebouwd tot woning of bijgebouw, dan hoort daar in de regel een inventarisatie bij, en een agrarisch bedrijfsgebouw valt buiten de regeling voor particulieren. Laat in zo'n geval het hele erf bekijken, niet alleen het gebouw dat verbouwd wordt.

Schuren, garageboxen en bergingen

Naast de bijgebouwen zonder eigen adres zijn er nog vierendertig garageboxen en bergingen met een eigen adres. Een bijgebouw valt onder de particuliere regeling als het bij je eigen woning hoort, op eigen erf staat en hooguit 35 m² geschroefde, gave platen heeft. Voor het melden gelden vaste termijnen: een week vooraf voor de sloopmelding, twee dagen vooraf voor de startmelding en de eerste werkdag na afloop voor de eindmelding.

Bij verweerde, gebroken of vastgelijmde platen moet een gecertificeerd bedrijf het doen. Dat geldt ook als je twijfelt of het om asbest gaat: laat eerst één monster onderzoeken. Golfplaten van na het verbod zien er bijna hetzelfde uit en bevatten geen asbest.

Een huis of erf kopen

Koop je een huis of een erf met bijgebouwen van voor het verbod, dan is het verstandig om vóór de koop te weten wat er zit. Vraag de verkoper om toestemming voor een inventarisatie, of leg een onderzoeksvoorbehoud vast in de koopakte. Laat niet alleen het woonhuis maar ook de schuren, stallen en garages meenemen, want daar liggen de grote oppervlakken. Het inventarisatierapport wordt opgenomen in het LAVS; bureaus zetten er meestal drie jaar op. Plan het onderzoek dus niet te vroeg voor een verbouwing die pas over lange tijd begint.

Wil je een vrijgekomen boerderij of stal verbouwen tot woning, reken dan op een inventarisatie, een sloopmelding en een wachttijd van in de regel vier weken nadat een bedrijf de melding heeft gedaan. Begin je pas na die tijd, dan loopt de planning niet vast op papierwerk.

Houtskool, jachthuizen en monumenten

Rond het dorp werden in de tweede helft van de negentiende eeuw een grote houtskoolbranderij en een groot aantal ekerijen gevestigd, en de bebossing vanuit de landgoederen kwam de houthandel ten goede. De laatste houtskoolbranderij van het land stond hier, bij het Blekemeer. Voor een gebouw dat bij een bedrijf hoort of hoorde, geldt de regeling voor particulieren niet. Eerst volgt een inventarisatie, daarna haalt een gecertificeerd bedrijf de platen weg.

Drie van de rijksmonumenten zijn jachtopzienerswoningen uit het begin van de vorige eeuw, twee zijn boerderijen uit de achttiende eeuw en één is een klokkenstoel. Daarnaast zijn er twaalf gemeentelijke monumenten, onder meer een kerk, boerderijen en schuren. Er is geen beschermd dorpsgezicht. Is je woning of schuur een monument, stem een sanering die het uiterlijk raakt dan vooraf af met de gemeente.

Bedrijven, recreatie en andere gebouwen

Het dorp telt ruim driehonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Dat is veel voor een plaats van deze grootte. Daaronder zijn bijna zestig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim twintig kantoren, zes scholen, drie sportgebouwen en een zorggebouw.

De particuliere regeling is niet bedoeld voor deze gebouwen. Voor sloop of verbouwing is in de regel eerst een inventarisatie vereist, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit. De inventariseerder en de saneerder mogen niet hetzelfde bedrijf zijn, en het rapport staat in het LAVS. Wie zo'n pand koopt of huurt, vraagt dus om het inventarisatierapport.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Provinciebreed werd de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood afgegeven. Op een open erf of in een bosrijke omgeving kan golfplaat van een schuur ver verwaaien. Raak gebroken platen niet aan, houd kinderen en huisdieren op afstand, maak het materiaal licht vochtig als dat veilig kan en bel de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen liggen op ruim de helft van de woningen. Asbestplaten en boorgaten voor een montagesysteem gaan niet samen. Begin dus met de sanering en bestel daarna pas het nieuwe dak. Voor isolatie van koopwoningen heeft de gemeente een eigen subsidieregeling. Die gaat over energie en niet over asbest. Bij zolderisolatie hoort eerst een blik op het dakbeschot, want vlakke platen tussen de balken kunnen asbest bevatten.

Toezicht, milieustraat en container

Als toezichthouder op asbestverwijdering treedt de Omgevingsdienst Veluwe op. Worden platen gebroken of belandt asbest bij het huisvuil, dan kun je dat doorgeven aan de gemeente of de omgevingsdienst.

Bij de milieustraat is asbest gratis tot 35 m², dubbel verpakt en na een sloopmelding. Voor een container of steiger op gemeentegrond vraag je minstens drie weken vooraf toestemming aan. De aanvraag is gratis, maar soms is een verkeersplan nodig. Grote hoeveelheden brengt een saneringsbedrijf zelf naar de erkende verwerker; die afvoer zit in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Bij een schuur van 6 bij 10 meter hoort een dak van 60 m². Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en oplopend tot € 3.700. Zo'n dak ligt boven de grens van 35 m² waaronder een particulier zelf aan de slag mag, dus een gecertificeerd bedrijf is verplicht. Met de rekentool reken je zelf door wat jouw schuur kost.