Asbest verwijderen in Ermelo

Veel verdachte daken in een bosrijk dorp

In Ermelo liggen ruim tweeduizend daken waarop asbest kan zitten. Ruim 1.300 daarvan zitten op een schuur of garage bij een woning, de rest op andere panden zoals loodsen, stallen en bedrijfsgebouwen. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 165, en in de vergelijking met 333 andere plaatsen valt het dorp daarmee in de categorie veel. Bij elkaar gaat het om ruim 218.000 vierkante meter dak.

Dat past bij de bouwgeschiedenis. Ruim zeven op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbestcement het meest werd toegepast. Daarnaast staan er bijna 7.000 bijgebouwen van vóór het verbod die geen eigen adres hebben. Dat zijn de schuurtjes, bergingen en overkappingen achter en naast het huis, en juist die worden bij een verbouwing vaak vergeten.

De wijken: West, Zuid, Oost, Noord en het centrum

De buurt West heeft met 304 verdachte daken de meeste van alle buurten. Bijna alle woningen daar, ruim negen op de tien, zijn van voor het verbod, en de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. Het zijn vooral tussenwoningen, en bij tussenwoningen horen schuren en bergingen die in rijen zijn gebouwd. Zuid volgt met 272 daken bij ruim 2.800 woningen. Dat is de grootste buurt van het dorp, met een grote groep panden uit de jaren vijftig en zestig en opnieuw veel tussenwoningen.

In Oost liggen 160 verdachte daken bij ruim 1.200 woningen, en bijna de helft van de woningen is huur. Als corporatiewoning of huurhuis is de verhuurder verantwoordelijk voor onderzoek en verwijdering. Zie je als huurder beschadigde platen of een schuurdak dat brokkelt, meld het dan bij de verhuurder en blijf er zelf af. Bijna een kwart van de woningen in de hele woonplaats is van een corporatie, dus de kans is groot dat buren in dezelfde situatie zitten.

Noord is anders van opzet. Daar zijn vrijstaande woningen het meest voorkomende type, bijna vier op de vijf woningen is koop, en er liggen minder verdachte daken dan in West en Zuid. Wie hier een ruime vrijstaande woning uit de jaren vijftig of zestig koopt, kijkt vooral naar de garage en de aanbouwen, want die zijn vaak later bijgebouwd met andere materialen dan het huis.

In het centrum is meer dan de helft van de woningen onderdeel van een meergezinsgebouw. Het meest voorkomende woningtype is er het appartement. Dat betekent dat een asbestkwestie op een gemeenschappelijk dak, in een leidingkoker of in een bergingsgang vaak een zaak van de vereniging van eigenaren of de verhuurder is, niet van één bewoner.

Schuren, bergingen en garageboxen

Een dorp met zoveel eengezinswoningen heeft ook veel bijgebouwen. Naast de bijna 7.000 bijgebouwen zonder adres zijn er ruim 400 garageboxen en bergingen met een eigen adres, ook van vóór het verbod. Ze hebben vaak een dak van golfplaten, en dan rijst de vraag of je het werk zelf mag doen.

Voor eigenaars geldt een bovengrens van 35 m² hechtgebonden asbest, uit de eigen woning of een bijgebouw op het eigen erf. De platen moeten geschroefd zijn en nog heel. Een week voor de start dient de sloopmelding binnen te zijn, twee dagen voor de start de startmelding, en op de eerste werkdag na afloop de eindmelding; alles gaat via het Omgevingsloket. Is het materiaal verweerd, gebroken of vastgelijmd, of is het dak groter, dan moet een gecertificeerd bedrijf het uitvoeren. Betaalde hulp past niet bij zelf verwijderen.

Of een dak asbest bevat, zie je er niet aan af. Een plaat van na het verbod kan er hetzelfde uitzien als een van ervoor. Eén monster laten onderzoeken is goedkoper dan een klus die halverwege stilvalt, en met de uitslag kun je een saneerder een gerichte vraag stellen.

Buiten het dorp: Telgt, Horst, Speuld en het bosgebied

In de buitenwijken en tussen de bossen loopt het aantal op. In het bosgebied liggen 199 verdachte daken bij maar 119 woningen. In Telgt zijn het er 197 bij ruim 300 woningen, in Horst 170 bij ruim 650 en in Speuld 113 bij ongeveer 180. Ook Tonsel heeft er 139 bij nog geen 200 woningen. Daken horen er niet alleen bij woningen, maar ook bij schuren, stallen, kapschuren en bijgebouwen, en juist die vormen in het buitengebied de meerderheid.

Voor een boerderij of een erf met bedrijfsgebouwen geldt de regeling voor particulieren niet. Een agrarisch bedrijfsgebouw wordt na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf gesaneerd, ook als het dak klein is. Heb je een erf met meerdere gebouwen, laat dan het hele terrein in één keer beoordelen. Zo kan een saneerder alles achter elkaar aanpakken en betaal je de vaste kosten voor melding en werkplek één keer.

Bijna een vijfde van de woonplaats is landbouwgrond. Op een erf tussen de bomen is de plek voor een container of een steiger vaak lastig. Zorg dat de aanrijroute vrij is en dat er een plek is waar het afval veilig kan staan.

Korea, Dennenkamp en andere eigen buurten

Een paar buurten hebben een eigen verhaal. Korea is na de oorlog in Korea in de jaren vijftig gebouwd met Peemanwoningen voor militairen, rond de Vijverweg en de Kanoweg. Zulke woningen zijn in één project en in dezelfde stijl neergezet. Dat betekent dat een schuur of aanbouw bij de ene woning meestal lijkt op die bij de buren, en dat samen een prijs vragen voordelig kan zijn.

Dennenkamp werd in de jaren twintig ontworpen als villapark, maar kreeg uiteindelijk eenvoudige, sterk van elkaar verschillende woonhuizen in het groen. Zo'n buurt heeft geen vast patroon. Elk huis is in een andere periode verbouwd of uitgebreid, en dus moet elk huis apart worden bekeken. Een latere uitbouw of dakkapel kan asbestcement bevatten, ook als het oorspronkelijke huis dat niet heeft.

In Nieuw Groevenbeek staan houten huizen die vanaf het begin van de vorige eeuw zijn gebouwd, eerst voor ontginningsarbeiders en later ook voor vakantiegangers. Het hout zelf is geen probleem, maar de geschiedenis van een huis dat al zo lang wordt aangepast, is dat wel. Kijk bij zo'n huis naar alles wat later is toegevoegd.

Het dorp telt dertig rijksmonumenten en ruim honderd gemeentelijke monumenten, en de oude kerk en een stellingmolen horen bij het beeld van de kern. Daarnaast zijn er twee beschermde gezichten: Landgoed Groevenbeek en Staverden. In een monument of beschermd gezicht stem je een sanering af met de gemeente, vooral als het dak daarna anders gedekt wordt. Voor gemeentelijke monumenten bestaat een eigen subsidieregeling voor onderhoud en restauratie, maar die gaat over het gebouw, niet over de kosten van asbest.

Asbestwegen en puinverharding

De omgeving heeft een bijzondere asbestgeschiedenis. Bij de voormalige asbestcementfabriek in Harderwijk werd asbesthoudend afval ingezet als wegverharding op wegen en paden. Volgens het Besluit asbestwegen hoort de gemeente bij de gemeenten die bij de sanering daarvan betrokken waren.

Voor jou als bewoner betekent dat niet dat er onder je oprit asbest ligt. Het betekent wel dat je bij oude puinverharding op een erf of een zandpad even moet nadenken. Ga je graven, een schuur verplaatsen of een oprit vernieuwen, en bestaat de verharding uit grijs puin of gebroken plaat, laat er dan eerst een monster van nemen. Weet je het niet zeker, bel dan de gemeente of de omgevingsdienst. Verspreid het materiaal in elk geval niet door het te breken of te zagen.

Bedrijfspanden, scholen en zorg

Op het grondgebied staan ruim 1.700 utiliteitspanden van vóór het verbod. Daaronder zitten ongeveer honderd bedrijfshallen en werkplaatsen, 43 kantoorpanden, 29 zorggebouwen, negen scholen en zeven sportgebouwen. Particuliere regels gelden hier niet: wie zo'n pand wil slopen of verbouwen, laat meestal eerst een inventarisatie maken en geeft de sanering aan een gecertificeerd bedrijf.

Bij een zorggebouw of een school met veel gebruikers is de planning het lastigst. Werk valt dan liefst in een vakantie of weekend, en de ruimte gaat pas weer open na een eindbeoordeling. Een kantoor of werkplaats met een asbestdak wisselt bovendien geregeld van huurder of eigenaar. De nieuwe partij wil weten wat er in het gebouw zit, en dat is een goede reden om een bestaand inventarisatierapport opnieuw te laten bekijken.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Gelderland kreeg de afgelopen vijf jaar zo'n vijfentwintig keer code oranje of rood. Op de Veluwerand is een windstoot van ruim 130 kilometer per uur genoteerd. Tussen de bomen komt daar het risico van vallende takken en bomen op schuren en garages bij. Ligt er een gebroken dak op het erf, blijf er dan af: kinderen en huisdieren houd je weg, de stukken maak je nat en de verzekeraar krijgt een melding. Het opruimen laat je aan een gecertificeerd bedrijf over.

Zonnestroom komt al op ruim vier van de tien daken voor, dus de vraag speelt hier echt. Op een dak met asbestplaten gaat dat niet, want voor de bevestiging zijn gaten in de platen nodig. Eerst saneren dus, daarna de panelen. Een zolder isoleren? Laat dan het dakbeschot nakijken. Voor eigenaar-bewoners van een slecht geïsoleerde woning heeft de gemeente een eigen isolatieregeling, en het Regionaal Energieloket legt uit wat daar precies onder valt. Zo'n regeling betaalt isolatie, geen asbestverwijdering.

Toezicht, milieustraat en container

Omgevingsdienst Veluwe houdt toezicht op asbestwerk. Zie je platen breken of asbest in de gewone afvalbak belanden, dan is een melding bij de gemeente of de omgevingsdienst op zijn plaats.

Bij een offerte van een saneringsbedrijf zit de afvoer al inbegrepen. Heb je zelf een klein dak weggehaald, dan kan het asbest naar de milieustraat, luchtdicht in doorzichtig plastic. Wil je een container of steiger op gemeentegrond zetten, dan heb je een objectontheffing nodig, die ongeveer acht weken van tevoren moet worden aangevraagd. Wacht daar dus niet mee tot de laatste week.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij vier meter

Een schuur van zes bij vier meter heeft een dak van 24 m². Zonder rapport komen onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen uit op € 2.300 of meer, met een bovengrens rond € 3.000. Met 24 m² blijf je ruim onder de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen, mits de platen geschroefd en heel zijn. Neem je eigen maten mee in de rekentool voor een eerste indruk.