Asbest verwijderen in Oostburg

Veel verdachte daken in een kleine stad

In de woonplaats liggen 385 daken waarop asbest kan zitten, waarvan 278 op een schuur of garage die bij een woning hoort. Bij ruim 2.500 woningen is dat ongeveer 150 verdachte daken per duizend woningen, en vergeleken met 333 andere plaatsen valt Oostburg onder de categorie veel. Samen beslaan ze ruim 33.000 m².

Ruim acht op de tien daarvan liggen in de kern zelf, 329 stuks. In de verspreide huizen rond de stad zijn het er 54 bij maar 168 woningen. Of een bepaald dak werkelijk asbest bevat, weet je pas na een monster uit een laboratorium.

Herbouwd na het bombardement

Oostburg werd in de oorlog door bombardementen voor ongeveer tachtig procent verwoest. Er vielen 106 slachtoffers en 353 panden gingen verloren. Alleen aan de uitvalswegen resteren nog ongeschonden panden uit de tijd van vóór de oorlog, en veel inwoners woonden na het bombardement nog jarenlang in noodwoningen. De wederopbouw volgde een plan van een stedenbouwkundige uit Amersfoort, in de traditionele vormen van de Delftse School, geconcentreerd rond drie pleinen: het Ledelplein voor de cultuur, het Raadhuisplein voor het bestuur en de Markt voor de winkels.

Dat is te zien in de bouwjaren. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig, en de meest voorkomende bouwperiode van vóór het verbod is die van de wederopbouw. In woningen uit die periode zit asbest vaak in: golfplaten op schuren en garages, asbestcement schoorstenen en buizen, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en isolatie rond cv-leidingen, en vanaf de jaren zestig vinylzeil en harde vinyltegels in keuken en toilet. Van alle woningen is ruim acht op de tien gebouwd vóór het asbestverbod, ruim 2.000 stuks.

Oudere panden staan vooral aan de uitvalswegen: middenstandswoningen uit het Interbellum aan de weg naar Zuidzande en in de Bredestraat, panden uit de late negentiende en vroege twintigste eeuw aan de Nieuwstraat, en sobere seriematige arbeiderswoningen aan de Noordwal en de Weststraat. Bij zulke huizen zit asbest zelden in het oorspronkelijke bouwwerk. Latere verbouwingen brachten het soms wel mee: een vensterbank, een kachelplaat, een schuur met golfplaten.

De stad is ontstaan bij een ringwalburg uit de negende eeuw en werd later vestingstad. Van de zeventiende-eeuwse vestingwerken zijn hier en daar restanten over, en in een parkje is een bastion gereconstrueerd. Veel historische gebouwen zijn niet bewaard gebleven, al staan er nog enkele herenhuizen. In de woonplaats staan drie rijksmonumenten: een boerderij, een villa uit het begin van de twintigste eeuw aan de Meester Hennequinstraat en een archeologisch terrein. Voor onderhoud van monumenten bestaat een gemeentelijke subsidieverordening. Wil je asbest uit zo'n pand halen, stem dan vooraf met de gemeente af wat er daarna op dak of gevel terugkomt.

Schuren, bergingen en garageboxen

Buiten de bijgebouwen zonder eigen adres, ruim 1.150 van vóór het verbod, zijn er ruim 340 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Een derde van de woningen is een tussenwoning en een vijfde is vrijstaand. In een rij boxen kan het dak over meer dan één box doorlopen, zodat je bij het losschroeven ook de platen van een ander raakt.

Als eigenaar haal je zelf hooguit 35 m² geschroefde, hele platen weg. Je doet dan een sloopmelding uiterlijk een week van tevoren en een startmelding twee dagen voor je begint. Platen die verweerd of gebroken zijn, laat je door een gecertificeerd saneerder weghalen. Wie een rij boxen bezit, vraagt eerst na wie de andere eigenaren zijn, want bij een doorlopend dak is één box los saneren lastig.

Buitengebied en boerderijen

Ongeveer vier vijfde van het oppervlak van de woonplaats is landbouwgrond. In de verspreide huizen rond de stad is de grootste groep panden uit het begin van de twintigste eeuw, vrijstaande woningen komen het meest voor en bijna driekwart is koop. Van die woningen is bijna twee derde gebouwd voordat asbest werd verboden.

Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt de particuliere regeling niet. Ook een klein dak gaat dan na een inventarisatie naar een gecertificeerd bedrijf. Bij een erf met een woonhuis, een stal en een losse schuur laat je het hele erf bekijken, zodat de saneerder alles in één keer meeneemt en de melding niet per gebouw terugkomt. Een boerderij als de Konijnenberg is rijksmonument en vraagt om overleg met de gemeente voordat er iets aan dak of gevel verandert.

Huur en appartementen

Ruim een derde van de woningen is huur en bijna een kwart is van een woningcorporatie. In een huurwoning is het de verhuurder die onderzoek en verwijdering regelt. Geef beschadigd materiaal aan hem door en haal er zelf niets af.

In totaal staan 414 adressen als appartement geregistreerd, en ongeveer een op de zes woningen is een meergezinswoning. Zit er asbest in een bergingsgang, een leidingschacht of het plaatwerk bij de balkons, dan beslist de vereniging van eigenaren of de verhuurder. Ga eerst na of het gebouw al is geïnventariseerd; dan hoef je geen tweede rapport te laten maken.

Bedrijfspanden en voorzieningen

De stad is het economische, culturele en medische centrum van West-Zeeuws-Vlaanderen, en dat zie je aan de panden. Er staan 163 utiliteitspanden van vóór het verbod: 40 bedrijfshallen en werkplaatsen, 27 kantoren, vier zorggebouwen, drie sportgebouwen en een school. De particuliere regeling helpt hier niet: een gecertificeerd bedrijf haalt het asbest weg, na een inventarisatie, ook bij een paar platen.

Monteurs en schilders mogen niet zomaar in materiaal boren dat asbest kan bevatten. Wie weet wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie een heel gebouw treft. Een overzicht komt ook van pas als je het pand verkoopt of verhuurt.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De kust ligt ruim acht kilometer van de stad. In Zeeland gold de afgelopen vijf jaar vijftien keer code oranje of rood, en bij het weerstation in Cadzand, op ruim negen kilometer, is ooit een windstoot van ruim 165 kilometer per uur gemeten. Is een plaat van een schuur gewaaid of gebroken, raak de stukken dan niet aan. Kinderen en huisdieren houd je weg, je maakt het materiaal nat met een plantenspuit en je belt je verzekeraar.

Ruim zes op de tien grondgebonden woningen is gebouwd vóór het begin van de jaren tachtig. Isoleer je een zolder van binnenuit, dan kun je vlakke platen tegen het dakbeschot tegenkomen. Test die vooraf en saneer vóór je isoleert. De gemeente heeft beleidsregels voor energiebesparing en een lening voor duurzaam en langer thuis wonen, maar beide zijn voor energiemaatregelen en niet voor asbest. Op ruim vier op de tien woningen in de stad liggen al zonnepanelen. Op asbestplaten worden ze niet bevestigd, dus een schuur of garage krijgt eerst een nieuw dak.

Toezicht, milieustraat en container

De RUD Zeeland controleert of een asbestsanering verloopt zoals gemeld. Merk je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone container belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Wil je asbest bij de milieustraat inleveren, doe dan eerst de sloopmelding via het Omgevingsloket en vraag toestemming aan de gemeente. De zakken koop je op de milieustraat en je plakt ze luchtdicht af. Een container of steiger die korter dan vijf dagen staat, vraagt een melding. Staat hij vijf dagen of langer, dan is minstens vier weken vooraf een vergunning nodig. De leges bedragen ongeveer vijftig euro per aanvraag, en daarbovenop betaal je bijna drie euro per vierkante meter per week. Meestal zorgt het saneringsbedrijf hiervoor, maar de aanvraag loopt op jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zeven bij negen meter

Een schuur van zeven bij negen meter heeft een dak van 63 m². Voor onderzoek en verwijdering samen reken je zonder rapport op een richtprijs vanaf € 2.500 en een bovengrens van € 3.850. Daarmee zit je ver boven de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen, dus hier is een gecertificeerd bedrijf nodig. Geef je eigen afmetingen op in de rekentool.