Asbest verwijderen in Losser

Een forensendorp met veel naoorlogse huizen

Voor de oorlog bestond het dorp vooral uit bebouwing in de kom en langs de doorgaande wegen, zoals de Oldenzaalsestraat, de Gronausestraat en de Enschedesestraat. De textielindustrie over de grens in Gronau en de tram die eind negentiende eeuw begon te rijden, maakten er een forensendorp van. De grote groei kwam na de bevrijding, met nieuwe woongebieden in oostelijke en westelijke richting.

De cijfers laten dat zien. Ongeveer driekwart van de woningen is van vóór het verbod, en vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het meest werd verwerkt. Je vindt het vooral in asbestcement: golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Ook onder oud vloerzeil of op een keukenvloer kunnen harde vinyltegels met asbest liggen, die tot halverwege de jaren tachtig werden gemaakt.

Van onderzoek naar sanering

Vrijwel elke klus begint met een inventarisatie door een gecertificeerd bureau. Dat laat monsters onderzoeken in een laboratorium en legt in een rapport vast wat asbest bevat en in welke risicoklasse het valt. Daarna meldt een saneringsbedrijf het werk, en in de regel moet je dan vier weken wachten voordat het mag beginnen. Onderzoeker en saneerder zijn altijd twee verschillende bedrijven. Wat een inventarisatie precies inhoudt, lees je bij asbestinventarisatie.

Is het werk binnen gedaan, dan meet een laboratorium achteraf de lucht voordat iemand de ruimte weer in mag. Bij golfplaten op een schuur is dat niet aan de orde. Vraag bij elke offerte uitdrukkelijk wat er na afloop gecontroleerd wordt.

Losser-Oost en Losser-West

De meeste verdachte daken liggen in de twee grote woonbuurten. Losser-Oost telt er 150 bij ruim tweeduizend woningen, bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. De grootste groep panden is er gebouwd tussen de jaren vijftig en zeventig, appartementen komen het meest voor en vier op de tien woningen is huur. Het is ook de buurt met het hoogste aandeel woningen van vóór het verbod.

Losser-West heeft 131 verdachte daken bij ruim drieduizend woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig en tussenwoningen komen het vaakst voor. Ruim driekwart is koop, dus de eigenaar beslist zelf over onderzoek en sanering. In een rij tussenwoningen met gelijke bergingen heeft de buurman vaak hetzelfde dak, en daarmee is een gezamenlijke aanvraag zinvol.

Schuren en bergingen achter de huizen

In de woonplaats liggen 347 daken waarop asbest kan zitten, en 307 daarvan zijn van een schuur of garage bij een woning. Daarnaast staan er ruim tweeduizend bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres en 189 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat zijn er samen ruim tweeduizend, bij ruim zesduizend woningen. De klus gaat in dit dorp dus vaak over het schuurtje in de tuin of het hok aan de zijkant, en minder over het woonhuis.

Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, uit je eigen woning of bijgebouw op eigen erf. Het moet gaan om platen die geschroefd zijn en heel blijven. Betaalde hulp is niet toegestaan, en de sloopmelding doe je uiterlijk een week vooraf via het Omgevingsloket. Een gebroken of verweerde plaat hoort bij een gecertificeerd bedrijf.

De verspreide huizen en het buitengebied

Het grootste deel van de woonplaats, bijna twee derde, is landbouwgrond. In het gebied met verspreide huizen liggen 62 verdachte daken bij maar 268 woningen. Iets meer dan de helft van die woningen is van vóór het verbod, dus de daken horen vaak bij schuren en andere bijgebouwen op het erf.

Rond De Lutte staan enkele goede voorbeelden van boerderijen en schuren in de stijl van het Nedersaksische hallehuis, met vakwerk en houten gevels. Heeft zo'n gebouw een dak van golfplaat, laat dat dan eerst onderzoeken voordat je gaat verbouwen. Voor een bedrijfsgebouw op een agrarisch erf geldt de regeling voor particulieren niet, ook als het dak klein is.

Overdinkel, De Lutte en Glane

Overdinkel is begin vorige eeuw ontstaan als lint langs de Hoofdstraat, voor arbeiders van de textielfabrieken in Gronau. De grootste groep panden is er uit de jaren zeventig, met veel twee-onder-een-kapwoningen. Zes op de tien woningen is koop. Bij de oudere bebouwing langs de Hoofdstraat zegt het bouwjaar minder dan de laatste verbouwing.

De Lutte groeide pas na de oorlog. De Boerrichterstraat en de Pastoor Geerdinksstraat zijn begin jaren vijftig aangelegd, de Beatrixstraat en de Margrietstraat volgden in de jaren zestig. Het dorp heeft vooral vrijstaande woningen en acht op de tien woningen is koop. Bij een vrijstaand huis staat vaak een garage of bijgebouw op ruime grond, en bij zo'n kleine klus kan het gaan om platen die een eigenaar zelf mag weghalen. Glane is klein, met ruim tweehonderd woningen en een grootste groep panden uit het begin van de twintigste eeuw. In Beuningen is de grootste groep panden juist van de laatste jaren, bij ruim driehonderd woningen. In huizen die na het verbod zijn gebouwd, zit geen asbest. Staat er op dezelfde kavel nog een oude schuur of stal, dan kan die wel een andere leeftijd hebben dan het huis. Beoordeel de bijgebouwen dus los van de woning.

Huur, corporatie en bedrijfspanden

Ruim een vijfde van de woningen is van een corporatie. Een huurder die een gebroken vensterbank of een kapotte plaat in de berging ziet, meldt dat bij de verhuurder en blijft er zelf van af. Wil je als huurder iets aanpassen op eigen kosten, dan moet de verhuurder eerst weten of er asbest zit.

In Losser-Oost komen appartementen het meest voor, ruim zeshonderd adressen. Woon je daar als eigenaar, vraag dan aan de VvE of er al een inventarisatie van het gebouw is gedaan, want daarin staat meestal ook wat er in jouw woning kan zitten.

Er staan 207 utiliteitspanden van vóór het verbod: 67 bedrijfshallen en werkplaatsen, 19 kantoren, 16 zorggebouwen, 11 sportgebouwen en 4 scholen. Het Bedrijfsterrein heeft zelf maar vier verdachte daken. Hier geldt de particuliere regeling niet. Elk asbest wordt na inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderd. Een eigenaar of verhuurder die het pand gaat verbouwen, doet er goed aan eerst een overzicht te laten maken, zodat monteurs en schilders niet in onbekend materiaal boren.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Overijssel kreeg de afgelopen vijf jaar vijfentwintig keer code oranje of rood. Op Twenthe Airport, zeven kilometer verderop, is ooit een windstoot van 126 kilometer per uur gemeten. Waait er een plaat van een schuur, raak hem dan niet aan met bezem of stofzuiger. Houd kinderen en huisdieren op afstand, bevochtig de stukken en geef de schade door aan de verzekeraar.

Zonnepanelen liggen er op ongeveer de helft van de huizen. Op een dak met asbestplaten kan dat niet, dus een berging of garage moet eerst een nieuw dak krijgen. Dat geldt ook voor isoleren van binnenuit: voordat platen tegen een oud dakbeschot gaan, laat je dat beschot controleren. Voor eigenaar-bewoners bestaat een gemeentelijke isolatiesubsidie, maar die vergoedt de isolatie en niet het weghalen van asbest.

Monumenten, toezicht en afvoer

Het dorp telt 34 rijksmonumenten, zoals de Martinustoren op het Martinusplein. Het centrum rond de Brinkstraat heeft een grillig stratenpatroon, omdat een grote brand een groot deel van de oude bebouwing verwoestte. Wie in een monumentaal pand asbest laat verwijderen, stemt een nieuwe dakbedekking of gevelafwerking vooraf af met de gemeente.

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de Omgevingsdienst Twente. Zie je dat platen worden gebroken of asbest in de gewone afvalbak verdwijnt, dan meld je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst. Voor een container op de openbare weg bij een grotere klus vraag je bij de gemeente na welke regels gelden. Het saneringsbedrijf regelt dat meestal, maar de aanvraag staat op jouw adres. Kijk dus mee, zodat de container er staat op de dag dat de sanering begint.

Rekenvoorbeeld: een berging van zes bij vier meter

Een berging van zes bij vier meter heeft een dak van 24 m². Zonder rapport kosten inventariseren en verwijderen samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.300, en dat kan oplopen tot € 3.000. Ligt de berging in een rij met die van de buren, dan kun je samen een prijs vragen. Voor andere maten rekent de rekentool een eigen bedrag uit.