Asbest verwijderen in Enschede

Asbest in Enschede: veel huur, veel oud en een groot buitengebied

Ongeveer de helft van de woningen is huur en ruim een derde hoort bij een corporatie. Dat verandert de vraag wie over een asbestklus beslist. Een eigenaar van een rijtjeshuis kiest zelf. Wie in een flat of een huurwoning woont, krijgt met een verhuurder of een vereniging van eigenaren te maken, en wat je in je eigen berging of keuken ziet, is dan niet altijd jouw beslissing.

Bijna driekwart van de ruim zevenenzeventigduizend woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden. Bijna twee derde is een eengezinswoning, ruim een derde zit in een gebouw met meer woningen. Een flink deel van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast. Asbestcement zat in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en harde vinyltegels met asbest bleven tot ongeveer halverwege de jaren tachtig in de handel.

Huizen van voor de oorlog en de tuindorpen

Bijna een op de vijf woningen is van voor de oorlog, ruim vijftienduizend in totaal. In het Binnensingelgebied is de grootste groep panden uit de periode van de jaren twintig tot en met veertig, met uitbreidingen langs de singels uit de tijd voor de oorlog. Latere aanpassingen kunnen wel asbest bevatten, zoals een rookkanaal van asbestcement, vensterbanken, vinylzeil of harde vinyltegels in keuken en toilet.

De stad kent vijf tuindorpen naar Engels voorbeeld. Pathmos is er een van, met ruim dertienhonderd woningen in negen basistypen. Bijna negen op de tien woningen zijn er huur. Zie je in zo'n woning iets verdachts, meld het dan eerst bij de verhuurder en blijf er zelf van af. Wie koopt en gaat verbouwen, vraagt zich af wat eerdere bewoners hebben laten aanbrengen.

Flats en portiekwoningen uit de wederopbouw

Na de oorlog groeide de stad volgens een uitbreidingsplan, en in de jaren vijftig en zestig verrezen Boswinkel-Stadsveld, Twekkelerveld en Enschede-Noord. In die wijken komen appartementen het vaakst voor, en meer dan de helft van de woningen is huur. In Enschede-Noord alleen al gaat het om bijna zesduizend appartementen. In de stad staan ruim elfduizend woningen in een flat uit de periode van begin jaren vijftig tot halverwege de jaren tachtig, en bijna dertigduizend adressen hebben het woningtype appartement.

Bij een flat hoort een deel van het gebouw bij de eigenaar of de VvE, zoals gevel, dak en bergingen. Wat daar zit, regel je niet zelf. Als koper in een complex begint het bij de VvE, als huurder bij de verhuurder.

Elders in de stad is de bebouwing jonger. In Ribbelt-Stokhorst is de grootste groep panden uit de jaren zeventig, in Enschede-Zuid uit de jaren tachtig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. In Glanerbrug, ooit een arbeidersnederzetting langs de Duitse grens, komen de meeste panden uit de jaren negentig. Roombeek is na de vuurwerkramp herbouwd, en daar komen de meeste panden uit het eerste decennium van deze eeuw.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de woningen staan ruim eenentwintigduizend bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en bijna vierduizend garageboxen en bergingen die dat wel hebben. In de woonplaats liggen ruim elfhonderd daken met platen die asbest kunnen bevatten, en meer dan zevenhonderd daarvan zijn een schuur of garage bij een woning. Per woning is dat in vergelijking met andere plaatsen niet veel, maar samen gaat het om ruim honderdzeventigduizend vierkante meter dak.

Zo'n dak is meestal klein. Zijn de platen geschroefd en heel, en samen niet groter dan 35 m², dan mag je als eigenaar zelf aan de slag, na een melding vooraf. Een dak van een garagebox die je huurt of die van een VvE is, hoort niet bij jou, en dan blijf je eraf. Twijfel je over wat er op je schuur ligt, laat dan een monster nemen in plaats van zelf te beoordelen. Aan de buitenkant zie je het verschil tussen asbestcement en later vezelcement niet.

Buurten met de meeste asbestverdachte daken

De buurten met de meeste verdachte daken zijn buurtschappen. Buurtschap Lonneker-West staat bovenaan met bijna honderdzestig daken bij ruim zevenhonderd woningen. Daarna volgen Buurtschap Broekheurne met bijna honderd daken en Boekelerveld met ruim zestig. Bijna de helft van de woonplaats is landbouwgrond, en de kerkdorpen Lonneker, Boekelo en Usselo horen bij de gemeente.

Verder vallen Getfert, Stevenfenne en Tubantia-Toekomst op, elk met ruim vijftig verdachte daken. In Tubantia-Toekomst is bijna elke woning van voor het verbod. Ook Hogeland-Noord, Twekkelerveld en Elferink-Heuwkamp tellen er veertig of meer. Voor een eigenaar in zo'n buurt is de eerste stap eenvoudig: meet de schuur of garage op, maak een foto van het dak en beschrijf wat je ziet, zodat een bedrijf een eerste prijs kan geven.

Scholen, hallen en kantoren

De stad telt ruim tweeduizend utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder vallen ruim duizend bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim driehonderd kantoren, ruim honderd scholen, bijna honderd zorggebouwen en ruim honderd sportgebouwen. Op deze panden is de vrijstelling voor particulieren niet van toepassing. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en de sanering voert een gecertificeerd bedrijf uit, hoe klein het stuk ook is.

De textielindustrie verdween in de jaren zestig volledig, en de fabriekscomplexen werden in de jaren zeventig en tachtig gesloopt of herbestemd. Een verbouwing van zo'n voormalig fabrieksgebouw tot woningen of kantoren begint daarom met een rapport. Wie een bedrijfspand koopt of huurt, doet er goed aan om bij de verhuurder of verkoper te vragen of dat al bestaat.

Monumenten en beschermd stadsgezicht

De stad heeft honderdvijfenvijftig gemeentelijke monumenten, een flink aantal rijksmonumenten en een beschermd stadsgezicht rond historische gebouwen. De regeling voor het Stimuleringsfonds Binnenstad noemt ook gevels. In een monument kies je liever een zo beperkt mogelijke ingreep, maar asbest dat bij werk vrijkomt, moet gewoon veilig worden verwijderd. Stem het plan vooraf af met de gemeente als er aan gevel, dak of binnenwerk iets verandert, zodat je niet halverwege hoort dat een vervolgstap een vergunning vraagt.

Storm, isoleren en zonnepanelen

In de afgelopen vijf jaar gold er in Overijssel vijfentwintig keer code oranje of rood. Op Twenthe Airport, op zes kilometer van de stad, werd ooit een windstoot van 126 kilometer per uur gemeten. Bij zulk weer kan een golfplatendak loskomen of breken. Veeg gebroken plaatmateriaal niet op en stofzuig het niet. Houd mensen en huisdieren uit de buurt, maak de stukken voorzichtig vochtig en geef de schade door aan je verzekeraar. Het opruimen is werk voor een gecertificeerd bedrijf, niet voor jezelf.

Bijna drie op de tien woningen heeft zonnepanelen, maar op asbestplaten kunnen ze niet worden vastgezet. Saneer dus eerst en leg daarna pas panelen. Voor isolatie bestaat een gemeentelijke subsidieverordening, en het regionale energieloket kan zeggen wat daarvoor geldt. Dat gaat over energie, niet over asbest: voor het weghalen van asbest bestaat geen landelijke subsidie meer. Wie een zolder wil isoleren, laat eerst het dakbeschot onderzoeken.

Toezicht, milieustraat en container op straat

De Omgevingsdienst Twente bewaakt in de stad of asbest volgens de regels wordt verwijderd. Zie je dat er platen worden gebroken, of asbest in de gewone afvalbak belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Voor een container, steiger of hoogwerker op straat is een gratis melding nodig, vijf werkdagen tot een maand vooraf. Binnen het stadserf mag hij hooguit vijf werkdagen staan, daarbuiten hooguit drie maanden. Op de stoep moet 1,20 meter vrij blijven. Past het niet binnen die regels, dan is een vergunning nodig die je minstens vijftien werkdagen vooraf aanvraagt. Het afvoeren van het asbest zit in de offerte van het saneringsbedrijf, en hoe dat werkt lees je bij asbest afvoeren.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Het dak van een schuur van vier bij zes meter is 24 m² groot. Zonder bestaand rapport begin je volgens de richtprijzen bij € 2.300 voor onderzoek en verwijdering samen, en de bovenkant ligt rond € 3.000. Met 24 m² zit je onder de 35 m² waarboven een particulier het niet meer zelf mag doen, maar dat geldt alleen voor heel, geschroefd materiaal op je eigen erf. Met je eigen maten geeft de rekentool een prijs die bij jouw dak past.