Asbest verwijderen in Spijkenisse

Asbest in Spijkenisse: een groeikern met weinig verdachte daken

In Spijkenisse liggen 654 daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 19 per duizend woningen. Naast 333 andere plaatsen valt dat onder de categorie weinig. Samen gaat het om ruim 14.000 m² dak. Bijna 600 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, ruim negen op de tien.

Het gaat dus vooral om daken van bijgebouwen bij woningen. Van de ruim 34.000 woningen is ongeveer driekwart gebouwd voordat asbest werd verboden. Ruim een derde stamt uit de jaren zestig en zeventig, toen asbest het meest werd toegepast. Het gaat om asbestcement in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en tot ongeveer halverwege de jaren tachtig om harde vinyltegels.

Van dijkdorp tot groeikern

Spijkenisse ontstond als dijkdorp, met de Voorstraat als hoofdstraat. Rond het midden van de negentiende eeuw lag de bebouwing langs drie assen: de Voorstraat met gesloten dubbelzijdige bebouwing, de Nieuwstraat en het Noordeinde. Aan het begin van de twintigste eeuw begon het dorp flink te groeien. Langs het Laningpad en de Kuiperslaan kwamen in de jaren twintig de eerste gemeentelijke woningwetwoningen, twaalf blokken van elk twee woningen. Rond de Nobelstraat zijn bedrijfswoningen van een betonfabriek gebouwd, deels van betonstenen.

Na de oorlog groeide de plaats sterk. Spijkenisse werd aangewezen als groeikern en grote woonwijken werden gebouwd voor werknemers in de industriegebieden Europoort en Botlek. Het inwonertal groeide van ruim 1.100 in het midden van de negentiende eeuw naar ongeveer 72.000. Dat zie je in de bouwjaren: op woonplaatsniveau komen ruim 260 woningen uit de tijd van vóór de oorlog, ruim 3.300 uit de twintig jaar daarna en ruim 4.000 uit het decennium van halverwege de jaren zestig tot halverwege de jaren zeventig. Dat zijn samen ruim 7.600 woningen.

Beverveen, Gildenwijk-Oost en Schenkel-Zuidoost

De meeste verdachte daken liggen in Beverveen: 116 bij ruim 300 woningen. Vrijwel alle woningen daar zijn van voor het verbod en komen uit de jaren zestig en zeventig. Gildenwijk-Oost heeft er 114 bij ruim 320 woningen, met hetzelfde beeld. In Schenkel-Zuidoost liggen er 76 bij ruim 400 woningen; daar is vrijwel alles van voor het verbod, maar vrijwel niets uit de jaren zestig of zeventig.

Daarna volgen Centrum-Zuid met 65 daken, Sterrenkwartier-Zuid met 38, Groenewoud-Koop met 35, Maaswijk-Noordoost met 32 en Ottersveen met 30. In Sterrenkwartier-Zuid en Ottersveen zijn vrijwel alle woningen van voor het verbod en komen ze uit de jaren zestig en zeventig. In Groenewoud-Koop is dat ruim acht op de tien. Verder liggen er 23 in de Vogelbuurt, 22 in Hoogwerf-Zuid, 17 in Maaswijk-Zuidwest en 16 in Vogelenzang-Noord.

Flats, huur en koop per wijk

Spijkenisse telt ruim 13.000 adressen met het woningtype appartement. Ongeveer twee op de tien woningen ligt in een gebouw van vijf of meer lagen en ongeveer een op de twaalf in een gebouw van tien lagen of hoger. Ongeveer 5.100 woningen zijn flats uit de periode van begin jaren vijftig tot halverwege de jaren tachtig.

Schiekamp, Hoogwerf en Groenewoud zijn uit de jaren vijftig en zestig, met appartementen als meest voorkomend type. In Schiekamp zijn dat er 1.057 van de 1.717 woningen en is ruim de helft koop, in Hoogwerf 1.292 van de 1.975 en is de helft koop en de helft huur, in Groenewoud 1.095 van de 1.922 en is ruim zes op de tien huur. In het Sterrenkwartier komen tussenwoningen het meest voor, en ruim de helft is koop.

De Hoek, Waterland en de Gildenwijk komen uit de jaren zeventig. Waterland heeft ruim 3.000 woningen uit die tijd, vooral tussenwoningen, en ruim zeven op de tien woningen is koop. In De Hoek is ruim de helft huur, in de Gildenwijk ruim zes op de tien. De Akkers, Vriesland en Schenkel komen uit de jaren tachtig; in De Akkers is ruim de helft huur, in Vriesland en Schenkel is het merendeel koop. Maaswijk komt uit de jaren negentig en is voor acht op de tien woningen koop. Bijna vier op de tien woningen in de plaats is van een woningcorporatie.

Bij huur ligt de beslissing over onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Bij een appartementengebouw met eigenaren doet de VvE dat voor de gemeenschappelijke delen. Vraag voor je een eigen onderzoek laat doen, of er al een inventarisatie van het gebouw bestaat.

Schuren, bergingen en garageboxen

Behalve de verdachte daken zijn er bijna 12.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en bijna 1.300 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Per duizend woningen zijn dat er bijna 350. Bijna twee derde van de woningen is een eengezinswoning en bijna de helft is een tussenwoning.

Een rij garageboxen heeft soms één doorlopend dak. Heb je een box in zo'n rij, zoek dan eerst uit wie de eigenaar is en of er een beheerder is die voor de hele rij kan optreden. Eén box laten saneren terwijl de rest blijft liggen, werkt slecht, omdat overlappende platen elkaar raken. Voor een eigen schuur geldt de gewone regel: hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, geschroefde platen die heel zijn, een melding vooraf en geen betaalde hulp. Dakleien, verweerd of gebroken materiaal en vastgelijmde platen laat je aan een gecertificeerd bedrijf. Hoe je asbest veilig verpakt en afvoert lees je op een aparte pagina.

De Voorstraat en de oude kern

De Voorstraat is al rond het begin van de zeventiende eeuw bestraat, en de kerk is begin zestiende eeuw voltooid. Tot de monumenten behoren de laatgotische Dorpskerk, met een toren uit het midden van de vijftiende eeuw, en de korenmolen Nooitgedacht naast het oude gemaal De Leeuw van Putten. Spijkenisse telt drie rijksmonumenten. Boerderijen uit het midden van de negentiende eeuw zijn deels van IJsselsteen gebouwd.

Voor de Voorstraat is er een gevelfonds van de gemeente. Verwijder je asbest uit een pand in de oude kern, dan mag dat, maar wat er daarna terugkomt op dak of gevel kan vergunningplichtig zijn. Stem dat vooraf af. Het bouwjaar zegt bij zulke panden weinig: wat telt is wat er bij latere verbouwingen is aangebracht.

Bedrijfspanden en land

Van vóór het verbod staan er ruim 430 utiliteitspanden: 120 bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna 100 kantoren, 38 schoolgebouwen, 22 zorggebouwen en 20 sportgebouwen. Voor panden als deze is de particulierenregeling niet bedoeld. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en een gecertificeerd bedrijf doet de sanering. Een onderhoudsmonteur mag niet zonder meer boren of zagen in materiaal dat asbest kan bevatten.

Ongeveer een vijfde van de woonplaats is landbouwgrond. Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt de particulierenregeling niet: ook een klein dak moet door een gecertificeerd bedrijf worden gesaneerd, en bij een erf met meer gebouwen is het handig het hele erf in één keer te laten bekijken.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Twintig keer in de afgelopen vijf jaar luidde de waarschuwing voor Zuid-Holland code oranje of rood. Het windstation Rotterdam Airport ligt op ruim vijftien kilometer; daar is ooit een windstoot van bijna 148 kilometer per uur gemeten. Waaien er golfplaten van een berging, laat de stukken dan liggen, maak ze nat, houd kinderen en dieren op afstand en bel je verzekeraar.

Zonnepanelen vind je op iets meer dan een derde van de woningen. Panelen op asbestplaten zijn geen optie, omdat voor de bevestiging gaten nodig zijn. Laat dus eerst het dak saneren. Ruim de helft van de woningen komt uit de periode van de eerste isolatie-eisen. Er is een tijdelijke subsidieregeling voor isolatie en een duurzaamheidslening van de gemeente. Beide regelingen draaien om energiebesparing en laten asbest buiten beschouwing. Ga je een zolder isoleren, laat dan eerst het dakbeschot beoordelen en doe de sanering vóór het isoleren.

Container, milieustraat en toezicht

Voor een steiger of container op de openbare weg is vaak alleen een gratis melding nodig. Vijf werkdagen vooraf melden is genoeg als het werk hooguit dertig dagen duurt, de plek niet groter is dan twee parkeervakken of 25 m² en een container in een parkeervak staat. In andere gevallen vraag je tien werkdagen vooraf een vergunning aan, en voor een hijskraan is die meestal nodig. Bij de milieustraat Stadswerf worden grond en zand en bouw- en sloopafval niet aangenomen. De voorwaarden voor asbest vraag je bij de gemeente na.

Voor toezicht op asbestverwijdering is DCMR Milieudienst Rijnmond het adres. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone container verdwijnt, meld het dan bij de gemeente of de milieudienst.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij vijf meter

Een berging van 4 bij 5 meter heeft een dak van 20 m². Rekent het saneringsbedrijf de inventarisatie mee, dan zit je volgens de richtprijzen tussen € 2.200 en € 2.800. Hebben meerdere bergingen één dak, vraag dan een gezamenlijke prijs: dat verlaagt de kosten per adres. Probeer andere afmetingen uit in de rekentool.