Asbest verwijderen in Rozenburg

Asbest in Rozenburg: een dorp uit de jaren zestig en zeventig

Het dorp is de enige plaats op het eiland Rozenburg en wordt omsloten door de industrie van het Botlekgebied en de Europoort. Het ligt aan de zuidoever van de Nieuwe Waterweg en het Scheur en maakt tegenwoordig deel uit van de gemeente Rotterdam, maar was eerder een zelfstandige gemeente. Er staan ruim 5.800 woningen, en daarvan is ruim 5.300 gebouwd voordat asbest werd verboden.

Ongeveer zeven op de tien woningen komt uit de jaren zestig en zeventig. Dat zijn de jaren waarin asbest het meest werd toegepast, en het is hier de kenmerkende bouwperiode. Het gaat om asbestcement als gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, brandwerende platen in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en op trappen, harde vinyltegels en golfplaten op bergingen en schuren. Een huis uit die tijd is dus niet vanzelf schoon, ook niet als het er van buiten netjes uitziet.

Hoe het dorp groeide

Rond het midden van de twintigste eeuw telde de gemeente ruim 3.000 inwoners. Na de oorlog veranderde het eiland in haven- en industrieland: in de eerste helft van de jaren vijftig werd het Botlekgebied aangelegd, daarna de Europoort. Het dorp Blankenburg moest wijken, maar Rozenburg bleef bestaan omdat het door een zware veiligheidsdijk is omgeven. De sterke groei in de jaren zestig en zeventig kwam door forensen die werk vonden in de Rotterdamse haven en industrie. In die jaren steeg het inwonertal van de toenmalige gemeente van ruim 3.800 naar ruim 10.800.

Dat zie je terug in de woningvoorraad. Op woonplaatsniveau gaat het om nog geen honderd woningen van voor de oorlog, ruim 1.000 uit de twintig jaar daarna en ruim 2.600 uit de periode van halverwege de jaren zestig tot halverwege de jaren zeventig. De eerste planmatige uitbreidingen na de oorlog liggen aan weerszijden van de Emmalaan, in de jaren zestig volgden uitbreidingen in oostelijke richting en in de jaren zeventig en tachtig de westelijke woonwijken. Voor wie hier een woning of aanbouw wil slopen of verbouwen, hoort in de regel een inventarisatie bij.

Schuren, bergingen en garageboxen

Alle 155 asbestverdachte daken van het dorp liggen in de buurt Rozenburg, en ruim 120 daarvan op een schuur of garage bij een woning. In de vergelijking met 333 plaatsen valt het aantal onder het gemiddelde. Het verdachte dakoppervlak is samen ongeveer 7.700 m².

Daarnaast zijn er ruim 3.000 bijgebouwen van vóór het verbod zonder eigen adres. Dat is ruim één bijgebouw op elke twee woningen. Er komen ruim 400 garageboxen en bergingen met een eigen adres bij. Heeft een rij bergingen één doorlopend dak, overleg dan met de buren voordat je een prijs vraagt: platen die overlappen, raak je niet los van elkaar aan.

Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen: heel gebleven, geschroefde platen van je eigen woning of bijgebouw, met een melding vooraf en zonder betaalde hulp. Gebroken, verweerd of vastgelijmd materiaal en dakleien laat je aan een gecertificeerd bedrijf. Lees hier hoe je asbest veilig verpakt en afvoert.

Tussenwoningen, koop en huur

Tussenwoningen zijn met ruim vier op de tien het meest voorkomende woningtype, en nog eens een zesde zijn hoekwoningen. Twee derde van alle woningen is een eengezinswoning, een derde meergezins. Het dorp is voor 55 procent koop en voor 45 procent huur, en ongeveer vier op de tien woningen zijn van een corporatie.

Dat betekent twee verschillende wegen. Een eigenaar-bewoner besluit zelf om het dak te laten onderzoeken. Een huurder geeft door wat hij ziet; de rest is aan de verhuurder. Bij een rij woningen van dezelfde corporatie is het vaak één besluit voor het hele blok, en wie als huurder een keuken of badkamer op eigen kosten wil vervangen, moet de verhuurder eerst laten bevestigen of er asbest zit.

De oude dijkkern en de monumenten

Het oorspronkelijke dorp was een dijkdorp met lintbebouwing langs de Boomendijk. Daar is vrijwel niets van de oorspronkelijke bebouwing bewaard: het meeste is verbouwd of vervangen. Rond de Emmalaan staat nog kleinschalige lintbebouwing met winkels en dijkwoningen. In de Kerkweg en Molenweg is de dijkstructuur van de voormalige Binnendijk deels herkenbaar, met woonhuizen uit de late negentiende eeuw. Langs de Koninginneweg en Oranjelaan staan woonhuizen uit de jaren twintig en dertig.

Het dorp heeft drie rijksmonumenten: de stellingmolen De Hoop, de molenaarswoning en 't Oude Jachthuis, alle aan de Molenweg. De voormalige smederij aan de Emmastraat is een gemeentelijk monument. Een rijksbeschermd dorpsgezicht is er niet. Staat je woning in een verbouwd dijkhuis, dan loont een inventarisatie extra: wat er in de loop der jaren is aangepast, is niet te zien aan de gevel.

Boerderijen en het laatste open gebied

Landbouwgrond beslaat ruim een achtste van de woonplaats. Van de boerderijen uit het polderlandschap is vrijwel niets bewaard. Er resteren er drie uit de voormalige polder Nieuw Rozenburg, waaronder een langhuisboerderij met puntgevel van gele ijsselsteen aan de Heereplaats. In het buurtschap Zanddijk staat een langhuisboerderij met ernaast een boerderij van het eind van de negentiende eeuw, tussen kleinschalige dijkbebouwing en rijtjes arbeiderswoningen. Het laatste open gebied ligt bij de Zandweg.

Voor een stal of schuur die bij een agrarisch bedrijf hoort, is de particulierenregeling uitgesloten. Ook een klein dak met golfplaten moet dan na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf worden gesaneerd. Is een boerderij inmiddels een gewone woning geworden, dan is het onderscheid belangrijk: de schuur bij de woning valt wel onder de particulierenregeling, een stal die nog bedrijfsmatig dient niet.

Tussen Botlek en Europoort

Het dorp telt ruim 1.000 bedrijfsvestigingen, ruim 100 adressen met een industriefunctie en bijna 100 met een winkelfunctie. Van vóór het verbod staan er nog 170 utiliteitspanden, waaronder 56 bedrijfshallen en werkplaatsen, 11 kantoren, 7 schoolgebouwen, 4 zorggebouwen en 4 sportgebouwen. Daarvoor geldt de regeling voor particulieren niet, ook niet voor een paar platen.

Storm, water en zonnepanelen

De kust ligt op bijna twaalf kilometer. In de afgelopen vijf jaar werd er twintig keer code oranje of rood afgegeven voor Zuid-Holland. Het windstation Rotterdam Airport ligt ruim vijftien kilometer weg; daar is ooit een windstoot van bijna 148 kilometer per uur gemeten. Is er na een storm plaatmateriaal gebroken en in de tuin beland, gebruik dan geen bezem of stofzuiger. Houd kinderen en huisdieren weg, maak het nat met een plantenspuit en bel je verzekeraar.

Zonnepanelen liggen er op ongeveer vier van de tien woningen. Op platen met asbest kunnen geen panelen komen, omdat de bevestiging gaten vraagt. Wie de panelen op de schuur wil, laat dus eerst het dak saneren. Zie ook asbest eraf, zonnepanelen erop.

Ruim zes op de tien woningen komt uit de periode waarin een spouwmuur nog zonder isolatie werd gebouwd. Wie een zolder uit de jaren zestig of zeventig wil isoleren, controleert eerst het dakbeschot. Er is een isolatiesubsidie van de gemeente voor eigenaar-bewoners van grondgebonden woningen binnen een grens voor de WOZ-waarde. Die subsidie dekt isolatie en laat het saneren van asbest buiten beschouwing.

Container, milieustraat en toezicht

Het dorp valt onder de gemeente Rotterdam, dus gelden de Rotterdamse regels. Voor een container, steiger of hoogwerker op de openbare weg is een vergunning voor gebruik van de weg nodig. Een voorwerp dat hooguit een dag staat en geen verkeershinder geeft, is vrijgesteld. Voor een puincontainer is pas een vergunning nodig na vijf dagen, voor een sloopcontainer vanaf tien kubieke meter. Een goed saneringsbedrijf regelt dat, maar de vergunning staat op jouw adres.

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij DCMR Milieudienst Rijnmond. Zie je dat platen worden gebroken of asbest in een gewone container verdwijnt, dan kun je dat bij de gemeente of de milieudienst melden.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij zes meter

Een berging van 3 bij 6 meter komt neer op een dak van 18 m². Komt er een inventarisatie bij, dan kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.200, en het kan oplopen tot € 2.800. Delen buren dezelfde dakconstructie, dan kan een gezamenlijke sanering de kosten per adres verlagen. Voer je eigen afmetingen in bij de rekentool voor een eerste indruk.