Asbest verwijderen in Hilversum

Een stad vol woningen uit de jaren twintig en dertig

Ruim acht op de tien woningen in Hilversum is gebouwd voordat asbest werd verboden. Dat zijn ruim 36.000 huizen en appartementen. De meest voorkomende bouwperiode is die tussen de twee wereldoorlogen: bijna drie op de tien woningen komt uit die tijd, en ruim een op de tien is nog ouder. Ongeveer een op de vijf is gebouwd in de jaren vijftig en het begin van de jaren zestig.

Dat bepaalt wat je kunt aantreffen. Asbest werd vooral na de oorlog veel toegepast, dus in een huis van daarvoor zit het meestal niet in de oorspronkelijke bouw. Het zit in latere aanpassingen: isolatie rond oude cv-leidingen in de kelder, de kruipruimte of op zolder, asbestcement schoorsteen- of rookkanalen, een brandwerende plaat rond de cv-ketel, vinylzeil of vinyltegels in keuken en toilet, en golfplaten op een schuur of garage. Wie zo'n huis wil verbouwen, kijkt dus naar wat er in de loop der tijd is toegevoegd en niet alleen naar het bouwjaar.

In de woonplaats liggen ruim 1.400 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 85.000 m². Ruim 1.100 daarvan zitten op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen is dat ruim dertig, wat in de vergelijking met 333 plaatsen onder het gemiddelde ligt. De daken liggen verspreid over veel buurten van verschillende leeftijd, zodat het per buurt verschilt wat je tegenkomt.

Schuren, bergingen en garageboxen

Achter de woningen staan bijna 18.500 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben. Het zijn schuurtjes, tuinhuizen en bergingen waar een eigenaar vaak niet meer aan denkt. Daarnaast zijn er ruim tweeduizend garageboxen en bergingen met een eigen adres uit dezelfde tijd.

Voor zo'n dak geldt de regel voor particulieren: je mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen uit je eigen woning of bijgebouw op eigen erf, bijvoorbeeld geschroefde golfplaten die nog heel zijn. Je doet vooraf een sloopmelding via het Omgevingsloket, twee dagen voor de start een startmelding en de eerste werkdag na afloop een eindmelding. Verweerde of gebroken platen laat je door een gecertificeerd bedrijf doen, en betaalde hulp is bij zelf verwijderen niet toegestaan.

Een garagebox in een rij heeft meestal een dak dat over meerdere boxen doorloopt. Dan gaat het niet alleen om jouw box, want de platen overlappen elkaar. Zoek eerst uit wie de eigenaar van het dak is en of er een beheerder of vereniging is die de hele rij kan aanpakken.

Kerkelanden en de flats uit de jaren vijftig en zestig

De buurt met de meeste asbestverdachte daken is Kerkelanden, met 179. Het is een grote buurt van ruim drieduizend woningen, bijna allemaal van voor het verbod, en ruim drie kwart komt uit de jaren zestig en zeventig. Appartementen komen er het meest voor en ruim zes op de tien woningen is huur. Dat is een andere situatie dan in de villawijken: bij een appartement beslis je niet alleen zelf, maar ook de verhuurder of de vereniging van eigenaren heeft een stem.

De Hilversumse Meent is een tweede buurt uit die tijd. Er liggen 84 verdachte daken bij ruim zeventienhonderd woningen, bijna alle uit de jaren zeventig, en tussenwoningen komen er het meest voor. Wie daar een berging of aanbouw wil vervangen, heeft veel buren met hetzelfde type woning. Vraag eens rond voordat je een prijs opvraagt.

In de wijken Zuidoost en Noordoost komen de meeste panden uit de jaren vijftig en zestig, met appartementen als meest voorkomend type. In zulke blokken is het zinvol om bij de beheerder te vragen of het gebouw al is geïnventariseerd. Zo'n rapport kan ook voor jouw woning iets zeggen.

Villa's en ruime kavels

De stad groeide na de komst van de spoorlijn uit met villaparken. Trompenberg is aangelegd in de Engelse landschapsstijl, Boomberg is bebouwd met dicht op elkaar gebouwde villa's die veelal wit gepleisterd zijn, en het Nimrodpark kreeg vrij grote villa's langs de Hertog Hendriklaan en de 's-Gravelandseweg.

In Villaparken liggen 99 asbestverdachte daken bij 582 woningen, waar vrijstaande woningen het meest voorkomen. In Boomberg zijn het er 64 bij ruim vijftienhonderd woningen, bijna negen op de tien van voor het verbod. De buurt Noord telt er 145 bij ruim drieduizend zevenhonderd woningen en Bloemenkwartier Zuid 82 bij ruim tweeduizend driehonderd. Het buitengebied rond de bebouwing heeft er 55 bij maar 141 woningen. Op een groot erf met meerdere bijgebouwen loont het om alle daken in één keer te laten bekijken, zodat de saneerder niet voor elk gebouw apart hoeft terug te komen.

Huur, corporatie en VvE

Bijna drie op de tien woningen is van een corporatie, en ruim vier op de tien woningen staat in een meergezinsgebouw. In het centrum, Liebergen en de Electrobuurt is meer dan de helft huur, en in Kerkelanden zelfs ruim zes op de tien. Wie huurt, meldt beschadigd materiaal bij de verhuurder en werkt er niet zelf aan. Een gebroken vensterbank of een kapotte plaat in de berging is aanleiding genoeg om te bellen.

Wil je als huurder iets aanpassen op eigen kosten, zoals een nieuwe keuken of een andere vloer, vraag de verhuurder dan eerst of er een inventarisatie van het gebouw bestaat. Voor eigenaren in een appartementengebouw ligt de beslissing over gemeenschappelijke delen bij de vereniging van eigenaren. In de stad staan bijna twintigduizend adressen met het woningtype appartement, dus deze situatie komt vaak voor.

Scholen, zorggebouwen en bedrijfshallen

Naast de woningen staan er ruim 1.700 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om ruim vierhonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim vierhonderd kantoorpanden, 93 zorggebouwen, 68 schoolgebouwen en 45 sportgebouwen. De versoepeling voor particulieren telt bij een school, kantoor of hal niet mee: ook een paar platen gaan pas weg na een inventarisatie, en alleen via een gecertificeerd bedrijf.

Voor een eigenaar of huurder van een bedrijfspand is een overzicht van wat waar zit ook praktisch. Een monteur of schilder die zonder die kennis in een plaat boort, kan de hele ruimte vervuilen. Een koper of nieuwe huurder stelt er bovendien vaak vragen over.

Beschermd stadsgezicht en monumenten

De stad telt ruim tweehonderd rijksmonumenten en ruim zevenhonderd gemeentelijke monumenten. Er zijn drie beschermde stadsgezichten: het Noordwestelijk Villagebied, Plan Oost en Hilversum-Zuid. De tuinwijken van Dudok in het zuiden en oosten zijn gebouwd in een eigen stijl; Plan Oost heeft horizontale vensterstroken en forse daken met overstek. Niet ieder pand binnen zo'n gebied is een monument, dus controleer bij de gemeente wat voor jouw adres geldt.

Asbest verwijderen mag in zulke panden gewoon. Het vervolg kan wel vergunningplichtig zijn, bijvoorbeeld een nieuw dak of een andere gevel. Er bestaan een gevelfonds voor het centrum en een restauratiefonds voor monumenten, dus vraag bij de gemeente wat daarvoor geldt voordat je een offerte accepteert.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Binnen de provincie ging de waarschuwing code oranje of rood de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer af. Bij het station Soesterberg, ruim twaalf kilometer van de stad, is ooit een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. Waaien er golfplaten van een schuur of breken ze, dan veeg of stofzuig je de stukken niet op. Kinderen en huisdieren blijven uit de buurt, de brokken gaan nat met een plantenspuit en de verzekeraar krijgt een telefoontje. Opruimen doet een gecertificeerd bedrijf.

Bij ruim de helft van de woningen uit de periode tussen de jaren twintig en het midden van de jaren zeventig is de spouwmuur niet geïsoleerd. Wie daarmee aan de slag gaat, doet er goed aan eerst te kijken of er asbest in de weg zit. De gemeente heeft een isolatiesubsidie van maximaal duizend euro per woning voor isolatie en ventilatie; die gaat over de isolatie, niet over het weghalen van asbest. Op bijna een kwart van de woningen liggen al zonnepanelen. Een dak met asbestplaten kan ze niet dragen, dus de sanering gaat voor de panelen.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de Omgevingsdienst Flevoland en Gooi en Vechtstreek. Breekt iemand platen of verdwijnt asbest in een gewone container, dan kun je dat doorgeven aan de gemeente of de omgevingsdienst.

Voor de afvoer geldt wat hierboven staat: eigen asbest uit je woning, hooguit 35 m², naar het scheidingsstation, luchtdicht en dubbel verpakt. Bij een grotere sanering staat vaak een afgesloten container bij je huis. Op gemeentegrond volstaat voor een klein object dat korter dan 31 dagen staat een melding; is het groter of staat het langer, dan is een vergunning nodig. Een bedrijf kan de aanvraag regelen, maar controleer of dat in de offerte zit.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij vijfenhalve meter

Een schuur van vier bij vijfenhalve meter heeft een dak van 22 m². Zonder rapport hoort daar nog een inventarisatie bij. De richtprijzen komen dan samen uit op € 2.300 tot € 3.000. Met 22 m² zit je ruim onder de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen, maar alleen als de platen heel en geschroefd zijn. Met de afmetingen van jouw dak geeft de rekentool een eigen raming.