Asbest verwijderen in Huizen

Van visserdorp tot groeikern

Huizen geldt als het oudste dorp van het Gooi en ligt aan de oostrand van de heuvelrug, waar die overgaat in de klei en het veen van de voormalige Zuiderzee. Het was eerst een landbouwdorp en werd pas aan het eind van de zeventiende eeuw een visserdorp. In de negentiende eeuw bloeide de visserij, met ongeveer 190 botters en 18 grote visrokerijen die haring tot bokking verwerkten. Na de oorlog groeide het dorp met uitbreidingen aan de zuidkant, en eind jaren zestig kreeg Huizen de status van groeikern.

Dat laatste zie je terug in de woningvoorraad. Ruim acht op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 15.700 woningen. Bijna de helft is gebouwd tussen het midden van de jaren zeventig en het verbod, en ongeveer een op de vijf is gebouwd voor de jaren zestig. Een derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast.

In de woonplaats liggen 475 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 44.000 m². Van die daken zitten er 163 op een schuur of garage bij een woning, en bij ruim tweehonderd woonpanden ligt een verdacht dak. Per duizend woningen valt Huizen in de categorie weinig, vergeleken met 333 plaatsen.

Wat er in woningen uit de jaren zeventig en tachtig zit

Het grootste deel van de woningen van voor het verbod stamt uit de jaren tussen het midden van de jaren zeventig en het verbod zelf. Toen werd asbest nog altijd verwerkt, al ging het gebruik na het begin van de jaren tachtig terug. Het zit dan voornamelijk in asbestcement, zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Harde vinyltegels met asbest lagen er nog tot ongeveer halverwege de jaren tachtig, en losgebonden brandwerend board verdween in de eerste helft van dat decennium vrijwel uit gebruik.

Een woning uit de late jaren tachtig is dus niet vanzelf asbestvrij. Asbestcement en het latere vezelcement lijken van buiten op elkaar, en dat maakt kijken onbetrouwbaar. Sloop je in zo'n huis de badkamer, de meterkast of een aanbouw, reken dan op een inventarisatie vooraf.

Huizermaat West en de wijken uit de groeikernperiode

De meeste verdachte daken liggen in Huizermaat West: 161 bij ruim veertienhonderd woningen, allemaal van voor het verbod en negen op de tien uit de jaren zestig en zeventig. Huizermaat West en Zuid samen zijn vooral in de jaren zeventig gebouwd, met tussenwoningen als meest voorkomend type, en iets meer dan de helft is huur. Wie daar een berging of aanbouw vervangt, woont tussen straatgenoten met bijna hetzelfde huis.

Bovenmaat-Oost heeft er 77 bij ruim zeshonderd woningen, ruim acht op de tien van voor het verbod, maar geen enkele uit de jaren zestig en zeventig. Bovenmaat Noord telt er 21. De Bovenmaten zijn vooral uit de jaren tachtig en half koop, half huur. Huizermaat Noord is uit dezelfde tijd, Bijvanck uit de jaren zeventig en Hogemaat uit de jaren negentig, met ruim acht op de tien woningen in koop.

In Stad en Lande, de eerste fase van de groeikernbouw, liggen maar 8 verdachte daken bij ruim zestienhonderd woningen, terwijl bijna negen op de tien woningen uit de jaren zestig en zeventig komt. Per wijk lopen de aantallen dus ver uiteen, zelfs bij dezelfde bouwjaren. Het bouwjaar alleen zegt weinig; een blik op het dak zelf wel.

Het Oude Dorp, de villa's en de monumenten

In het Oude Dorp wijzen de bochten in de straten nog op de oude zandheuvels. Er staan visserswoningen uit de tweede helft van de negentiende eeuw: kleine arbeiderswoningen in rijtjes en grotere dubbele woningen met steile zadelkappen, herkenbaar aan de hijsluiken waar de netten naar zolder gingen. Enkele visrokerijen staan er nog, onder meer aan de Havenstraat en de Valkenaarstraat. De buurt De Noord telt 85 verdachte daken bij ruim zeventienhonderd woningen, en De Zuid 17.

Huizen heeft veertig rijksmonumenten en tweeënnegentig gemeentelijke monumenten, onder meer de Oude Kerk met een toren uit de vijftiende eeuw. Asbest verwijderen mag in zulke panden gewoon, maar wat daarna terugkomt, kan toestemming vragen. Er is een subsidieverordening voor het restaureren van gemeentelijke monumenten.

Aan de Naarderstraat en de Nieuwe Bussumerweg staan villa's en dubbelvilla's, en langs het westelijke deel van de Naarderstraat staan grote villa's op grote percelen. Het landgoed Crailo is verkaveld tot villapark. In Crailo liggen 18 verdachte daken bij ruim vierhonderd woningen, waarvan een derde van voor het verbod is. Erica en Tafelberg is een kleine wijk met vrijstaande woningen, bijna allemaal koop.

Schuren, bergingen en garageboxen

Achter de woningen van voor het verbod staan bijna 7.600 bijgebouwen zonder eigen adres, en er zijn bijna 700 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Ruim de helft van de grondgebonden woningen is gebouwd voor de eerste helft van de jaren tachtig.

Voor zo'n dak geldt dat een eigenaar hooguit 35 m² zelf mag verwijderen, mits de platen geschroefd zijn en heel blijven. Via het Omgevingsloket meld je de sloop vooraf, twee dagen voor de start volgt de startmelding en op de eerste werkdag na afloop de eindmelding. De 35 m² geldt voor alles bij elkaar, dus een deel zelf doen en de rest uitbesteden kan niet. Bij een rij garageboxen met een doorlopend dak is eerst de eigenaarsvraag aan de beurt, want de platen overlappen elkaar.

Huur, corporatie en VvE

Ongeveer een derde van de woningen is van een corporatie, en bijna drie op de tien woningen staat in een meergezinsgebouw. In Zenderwijk en Bovenweg, vooral uit de jaren vijftig en zestig, zijn appartementen de grootste groep, en bijna de helft is huur. In het Havengebied, uit de jaren tachtig, komen appartementen ook het meest voor, en ongeveer zeven op de tien woningen is koop.

Wie huurt, meldt beschadigd materiaal bij de verhuurder en werkt er zelf niet aan. Wil je als huurder iets aanpassen op eigen kosten, vraag dan eerst of er een inventarisatie van het gebouw bestaat. In een appartementengebouw beslist de vereniging van eigenaren over gemeenschappelijke delen.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Naast de woningen staan ruim 400 utiliteitspanden van voor het verbod. Het zijn 126 bedrijfshallen en werkplaatsen, 84 kantoorpanden, 26 zorggebouwen, 17 sportgebouwen en 10 schoolgebouwen. Zelf klussen kan bij deze gebouwen niet. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en een gecertificeerd bedrijf verwijdert het asbest.

Wie zo'n pand huurt of er een nieuwe huurder in zet, doet er goed aan na te gaan wat er al is onderzocht. Een overzicht voorkomt dat een monteur of schilder zonder het te weten in asbesthoudend materiaal boort.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In de provincie gold de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood. Bij Soesterberg, bijna negentien kilometer verderop, hebben ze ooit een windstoot van bijna 130 kilometer per uur gemeten. Valt er na een stormnacht plaatmateriaal op de grond, laat het dan liggen. Kinderen en huisdieren gaan naar binnen, de stukken worden vochtig gehouden en de verzekeraar hoort het van je. De opruiming laat je over aan een gecertificeerd bedrijf.

Op bijna vier op de tien woningen liggen zonnepanelen, maar een asbestdak is daar niet geschikt voor. Eerst saneren dus. Bij ongeveer een derde van de woningen is de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd, en de gemeente kent een isolatiesubsidie. Die betaalt isolatie en geen asbestsanering. Het Duurzaam Bouwloket geeft een overzicht van maatregelen. Een zolder isoleren begint met het dakbeschot laten nakijken.

Toezicht, milieustraat en een container op straat

Of asbestwerk volgens de regels verloopt, controleert de Omgevingsdienst Flevoland en Gooi en Vechtstreek. Een melding over gebroken platen of asbest in de huisvuilcontainer kan bij de gemeente of bij die dienst.

Voor de afvoer van asbest uit je eigen woning geldt wat hierboven staat: hooguit 35 m², naar het scheidingsstation in Hilversum, luchtdicht en dubbel verpakt. Bij een grotere sanering zet het bedrijf een afgesloten container neer. Op gemeentegrond meld je dat tien werkdagen vooraf zolang hij hooguit dertig dagen staat. Daarna is een vergunning nodig.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij zeven meter

Een berging van vier bij zeven meter heeft een dak van 28 m². Als er geen rapport is, telt de inventarisatie mee: samen met de verwijdering zit je volgens de richtprijzen tussen € 2.300 en € 3.000. Een dak van 28 m² blijft onder de 35 m² waarbinnen een particulier het werk zelf mag doen, op voorwaarde dat de platen geschroefd en heel zijn. Wie andere maten heeft, vult die in bij de rekentool.