Asbest verwijderen in Bunschoten-Spakenburg

Weinig verdachte daken, maar wel grote

Bunschoten-Spakenburg heeft 105 asbestverdachte daken, samen goed voor bijna 38.000 m². Vergeleken met andere plaatsen van deze omvang is dat weinig, per duizend woningen ligt het aantal laag. Dat maakt asbest hier geen onbekende, maar ook geen algemeen verschijnsel. Het zit op specifieke plekken, en je weet vaak vooraf waar.

Van de 105 liggen er 63 op een schuur of garage bij een woning. De overige zitten op andere panden. In een plaats waarvan ruim drie kwart landbouwgrond is, gaat het dan om grote daken. Slechts dertien woonpanden hebben zelf een verdacht dak, dus wat er ligt, ligt vooral op bijgebouwen en bedrijfsgebouwen.

Waar de verdachte daken liggen

Het hoogste aantal zit niet in een woonwijk, maar in De Haar, waar dertig verdachte daken liggen bij amper tweeënzestig woningen. Daarna volgen Bunschoten met 25, Spakenburg met 24 en de verspreide huizen in het buitengebied met negentien. De woonwijken uit de jaren zeventig en later, zoals Bikkersvaart, Blokhuiswetering en Koenraadswetering, hebben geen of vrijwel geen verdachte daken. Rengerswetering is recente nieuwbouw en telt er één.

Wie in De Haar of op een verspreid gelegen erf woont, heeft dus vaker met een groot dak te maken dan met een berging. Bij een stal of loods is een inventarisatie in de regel verplicht en moet een gecertificeerd bedrijf het werk doen. Zie ook de pagina over asbestdak verwijderen.

Opvallend zijn de verspreide huizen in het buitengebied: negentien verdachte daken bij drieënveertig woningen. Zo'n erf heeft vaak meer gebouwen dan woningen, en elk gebouw kan een eigen dak met platen hebben. Laat bij verbouwing, verkoop of schade dus het hele erf bekijken in plaats van alleen het woonhuis. Een saneerder kan dan alle daken in één keer begroten, wat meestal gunstiger uitpakt dan elk gebouw los aan te pakken.

Smalle straten, steegjes en bereikbaarheid

In Spakenburg staan op de Nieuwe Schans rijtjeswoningen langs smalle straten, aan de achterzijde ontsloten door steegjes. Dat is begin vorige eeuw als goedkope gemeentelijke woningbouw opgezet. Bij een berging of schuur achter zo'n rij speelt bereikbaarheid mee: een saneerder moet de platen veilig kunnen verpakken en afvoeren, en dat gaat anders door een steeg dan op een open erf.

Het kan lonen om dit in je aanvraag te noemen. Schrijf erbij of er een auto of aanhanger tot bij het gebouw kan, en of buren moeten meewerken, bijvoorbeeld omdat de doorgang over hun grond loopt. Ook in Eemdijk, een klein dorp aan de Eem met vooral vrijstaande woningen uit de jaren negentig, ligt het weer anders. Daar is negen op de tien woningen koop, dus de eigenaar beslist zelf over de bijgebouwen.

Bouwperiode: aan elkaar gegroeid in de jaren zeventig

Bunschoten en Spakenburg zijn in de jaren zestig en vooral de jaren zeventig naar elkaar toe gegroeid. In de buurten Bunschoten, Spakenburg en Broerswetering is de grootste groep woningen uit de jaren vijftig en zestig. Bikkersvaart is van de jaren zeventig, Blokhuiswetering van de jaren tachtig en Koenraadswetering van de jaren negentig.

Bijna twee derde van de woningen in de plaats is van vóór het verbod, ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. In die periode werd asbest het meest toegepast. Denk aan vensterbanken, platen onder de dakrand, rookkanalen en harde vinyltegels onder een latere vloer. In de woonwijken uit de jaren tachtig en negentig is minder te verwachten, al is asbestcement tot het verbod in de handel gebleven en kan het in golfplaten of gevelbeplating zitten.

Visserswoningen, stadsboerderijen en het havengebied

De oude kernen hebben een eigen karakter. In Spakenburg staan visserswoningen van één bouwlaag onder een zadel- of mansardedak, vaak twee in de lengte aan elkaar. Aan de Oude Haven en de Havendijk staan huizen uit de late negentiende eeuw hoog boven de straat, met een trap naar de voordeur. In Bunschoten staan aan de Dorpsstraat stadsboerderijen met de kenmerkende kaakberg.

Het havengebied van Spakenburg is een beschermd gezicht, en er staan dertien rijksmonumenten. Wie in zo'n oud pand een aanbouw of schuur met golfplaten heeft, moet bij een sanering nagaan of het nieuwe dak of de nieuwe gevel past binnen de regels voor het gebied. De sanering zelf volgt de gewone volgorde: eerst inventarisatie, dan sloopmelding, dan verwijdering door een gecertificeerd bedrijf.

Eengezinswoningen, huur en koop

Bijna acht op de tien woningen is een eengezinswoning, en ongeveer driekwart is koop. Dat betekent dat de beslissing over bijgebouwen meestal bij de bewoner zelf ligt. Huur komt het meest voor in Broerswetering, waar ruim vier op de tien woningen worden gehuurd. Bij een huurwoning beslist de verhuurder over onderzoek en vervanging, en meld je zelf wat je ziet.

Zo'n tweeduizend zevenhonderdzestig bijgebouwen zonder eigen adres en tweehonderdeenenzestig garageboxen en bergingen met een eigen adres zijn van vóór het verbod. Het zijn meestal kleine daken, die vaak onder de grens van 35 m² voor particulieren vallen. Dat alleen zegt nog niets over de toestand van de platen: zijn ze verweerd, mossig of gebroken, dan mag je ze niet zelf verwijderen.

Bedrijfshallen en werkplaatsen

Naast de woningen staan er ruim vierhonderd utiliteitspanden uit de periode vóór het verbod. Bijna tweehonderd daarvan, 188, zijn bedrijfshallen en werkplaatsen. Daarnaast zijn er 52 kantoren, 14 zorggebouwen, 14 sportgebouwen en 11 scholen. Er staan ruim zevenhonderd adressen met een industriefunctie.

Bij deze gebouwen kan de regeling voor particulieren niet worden gebruikt. Bij verkoop, nieuwe huur of verbouwing is een inventarisatierapport vaak de eerste vraag. Voor medewerkers geldt de Arbowet: boren, zagen of breken in materiaal dat asbest kan bevatten, mag niet zonder dat het materiaal is onderzocht.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De provincie Utrecht kreeg de afgelopen vijf jaar zestien keer te maken met code oranje of rood. Op open polderland vangt een groot dak veel wind, en verweerde golfplaten kunnen dan breken. Raak gebroken stukken niet aan, houd kinderen en dieren weg en geef de schade door aan je verzekeraar.

Ruim vier op de tien woningen heeft zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten kan dat niet; laat het dak eerst saneren. Bijna de helft van de grondgebonden woningen is van vóór de jaren tachtig, en voor het isoleren daarvan heeft de gemeente een subsidieregeling voor koopwoningen en een duurzaamheidslening. Geen van beide is bedoeld voor het verwijderen van asbest. Bij het isoleren van een zolder of een schuin dak hoort een controle van het dakbeschot, zie asbest eraf, zonnepanelen erop.

Toezicht, afval en container

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de RUD Utrecht. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in het gewone afval verdwijnt, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Bij de milieustraat betaal je met knippen. Voor asbest gaat het om achttien knippen per halve kubieke meter, voor golf- en dakplaten tot 35 m², en je meldt je vooraf aan. Een saneringsbedrijf voert het asbest zelf af naar een erkende verwerker; dat zit in de offerte, dus een container op straat is voor asbest niet nodig.

Een oud huis of erf kopen

Wie een woning met schuur of erf koopt, kan het beste vooraf weten wat er zit. In een plaats met veel boerenerven is het niet vreemd dat naast het huis een stal, een loods of een aanbouw staat met golfplaten. Vraag naar een bestaand inventarisatierapport, of neem een onderzoeksvoorbehoud op in de koopovereenkomst. Een rapport laat zien welke materialen asbest bevatten en in welke risicoklasse ze vallen, en geeft daarmee een basis voor het budget.

Rekenvoorbeeld: een schuur

Een schuur van vier bij zes en een halve meter heeft een dak van 26 m². Voor onderzoek plus verwijdering reken je volgens de richtprijzen op vanaf € 2.300 en hooguit € 3.000, zolang er geen rapport is. Ligt er al een inventarisatie, dan hoef je het onderzoek niet opnieuw te betalen. In de rekentool vul je de maten van jouw schuur in.