Asbest verwijderen in Naarden

Een vestingstad met jonge wijken eromheen

Van de ruim zevenduizend woningen in Naarden is bijna een derde gebouwd voor de oorlog, en ruim een kwart in de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst werd verwerkt. Alles bij elkaar is zo'n 87 procent van de woningen gebouwd voordat asbest werd verboden. Het zijn dus niet een paar buurten die aandacht vragen, het is bijna het hele dorp.

Wat dat concreet betekent, hangt van de wijk af. In de vesting zit het in oude panden met latere aanpassingen, in de wijken uit de jaren dertig en veertig in aanbouwen en schuren, in de naoorlogse rijtjes in bergingen en garages. De kenmerkende bouwperiode van de plaats loopt van begin jaren twintig tot de oorlog. Bij zulke woningen kan asbest zitten in een latere uitbouw, een garage of een dakkapel.

De vesting en het beschermde stadsgezicht

Naarden is een van de best bewaarde vestingsteden van Europa. Het beschermde gezicht beslaat ruim tweehonderd hectare, de plaats telt 172 rijksmonumenten en de vesting is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het stratenpatroon binnen de wallen is op enkele details na nog dat van de veertiende eeuw. De meeste woningen daar komen uit de achttiende en negentiende eeuw, en tussenwoningen komen het meest voor, met ruim vierhonderd adressen. Ongeveer drie kwart is koop.

In zulke oude panden kan asbest zitten in latere toevoegingen, zoals een rookkanaal, een vloerbedekking uit een verbouwing of een plaat achter een kachel. De energielabels in de vesting zijn vaak laag: F en G komen het meest voor. Wie daar gaat isoleren, laat eerst het dakbeschot en de rookkanalen bekijken.

Bij een monument of een pand in het beschermde gezicht is overleg met de gemeente verstandig, ook al verandert alleen het verwijderen van asbest het uiterlijk niet. Wordt het materiaal vervangen door iets anders, bijvoorbeeld een nieuwe dakbedekking of gevelplaat, dan kan toestemming nodig zijn. Bespreek dat voordat een bedrijf begint.

Tuindorp Keverdijk: de meeste verdachte daken

De buurt met de meeste asbestverdachte daken is Tuindorp Keverdijk: 120 stuks bij ruim zeventienhonderd woningen. Ruim negen op de tien woningen daar zijn van voor het verbod. De oudste fase kwam in opdracht van een woningbouwvereniging en bestond uit arbeiderswoningen. De grote bouw volgde daarna, het deel ten oosten van de Generaal Krayenhoffweg kwam in de jaren vijftig en het deel ten westen van de Churchillstraat pas in de jaren zeventig.

Het is een buurt van tussenwoningen, bijna duizend adressen, en ongeveer de helft is huur. Bij verhuur ligt de beslissing over asbest bij de eigenaar. Heb je een koopwoning in een rij waarvan de buren huren, dan loont het om te vragen wat de verhuurder met de bergingen van plan is. Bijna vier op de tien woningen komen hier uit de jaren zestig en zeventig, de tijd waarin asbestcement veel werd gebruikt voor schuurdaken, vensterbanken en platen onder de dakgoot.

Villawijken en middenstandswoningen

Het Rembrandtpark, de Ministerbuurt en het Oranje Nassaupark zijn aangelegd nadat de verboden kringen rond de vesting verdwenen, de zone waar tot dan niet of alleen in hout mocht worden gebouwd. Het Rembrandtpark is vrijwel helemaal voor de oorlog gebouwd, met ruime middenstandswoningen die per twee of drie geschakeld zijn, vooral twee-onder-een-kapwoningen. Ongeveer 96 procent is koop. In de Ministerbuurt, waar de bouw door de oorlog werd onderbroken, is de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig. Het Oranje Nassaupark was bij het begin van de oorlog half klaar en werd daarna voortgezet.

Zulke wijken kennen een mix. Het ene huis is van voor de oorlog, het volgende uit de wederopbouw en daar tussenin staan aanbouwen uit allerlei jaren. In het Rembrandtpark zijn 26 daken asbestverdacht, in de Ministerbuurt 45 en in het Oranje Nassaupark-Zuid 30. Bij een koop is het verstandig om het bouwjaar van het huis en van elke aanbouw los na te gaan. Het woonhuis kan schoon zijn terwijl de garage uit de jaren zestig platen bevat.

Appartementen en gedeelde daken

In het Componistenkwartier, het Oranje Nassaupark-Zuid en Vierhoven komen appartementen het vaakst voor, in de eerste twee elk 278 adressen en in Vierhoven 237. In Vierhoven is ruim de helft huur en komen de meeste panden uit de jaren zestig. Het Componistenkwartier heeft 41 verdachte daken, en bijna de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig.

In een complex is de eigenaar niet de bewoner. De vereniging van eigenaars beslist over gezamenlijke delen als het dak, de galerij en de bergingen. Vraag de beheerder of er een inventarisatierapport van het hele gebouw bestaat, voordat je zelf iets laat onderzoeken. Is er een rapport, dan zie je meteen welk materiaal in jouw berging zit.

Schuren, garageboxen en het groen aan de rand

Naarden telt bijna vierduizend bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voor het verbod, en 742 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op schuren en garages bij woningen liggen 309 asbestverdachte daken, samen goed voor ruim 38.000 m². Per woning scoort Naarden gemiddeld ten opzichte van andere plaatsen.

Geschroefde golfplaten die nog heel zijn, mag je als particulier zelf verwijderen tot 35 m², met een sloopmelding vooraf. Is er mos op te zien, dan is dat geen reden tot paniek, maar hogedrukreiniging is verboden, want het slijt het oppervlak en zet vezels vrij. Laat bij twijfel eerst één monster onderzoeken, want asbestvrije golfplaten van later zien er hetzelfde uit.

In Valkeveen staan 83 asbestverdachte daken bij 219 woningen, en in het Naardermeer 23 bij 30 woningen. Wie daar woont of er een huis koopt, laat de bijgebouwen dus beter meekijken in het onderzoek.

Kantoren, hallen en zorggebouwen

Er staan 317 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder 94 bedrijfshallen en werkplaatsen, 88 kantoren, 16 zorggebouwen, 16 sportgebouwen en 6 scholen. De regeling voor eigen woningen geldt niet voor kantoren, hallen en zorggebouwen. Wie daar sloopt of verbouwt, begint met een inventarisatie en laat de sanering door een gecertificeerd bedrijf doen.

Veel kantoren worden verbouwd of krijgen een andere bestemming. Het inventarisatierapport hoort dan bij de eerste stappen, nog vóór de aannemer een prijs noemt. Zonder rapport kan een aannemer niet precies zeggen wat het werk kost, en een sloopmelding gaat niet door.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Code oranje of rood kwam in Noord-Holland de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer voor. Op oude golfplaten kan een zware windvlaag platen laten breken of losraken. Raak ze dan niet aan: laat de stukken liggen, houd kinderen en huisdieren op afstand, maak het materiaal nat en bel de verzekeraar en een gecertificeerd bedrijf.

Naarden telt veel daken met zonnepanelen: ruim een kwart van de woningen. Op een asbestdak kan dat niet, want daarvoor zijn gaten nodig. Lees asbest eraf, zonnepanelen erop voor de volgorde. Zes op de tien woningen die tussen begin jaren twintig en halverwege de jaren zeventig zijn gebouwd, hebben een spouwmuur zonder isolatie. Het Duurzaam Bouwloket geeft informatie over isolatie en de gemeente heeft een verordening voor duurzaamheidsleningen. Die gaan over energie, niet over asbest.

Toezicht, melding en container

De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek houdt toezicht op het verwijderen van asbest. Worden er platen gebroken of belandt asbest in de restafvalbak, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst. Het saneringsbedrijf voert het asbest zelf af, en dat zit in de offerte.

Wil je een container of steiger op de openbare weg, vraag dan bij de gemeente naar de regels. Een melding kost niets, een vergunning wel.

Rekenvoorbeeld: een dubbele garage

Een dubbele garage met een dak van 24 m² golfplaten, zonder rapport: onderzoek en verwijdering kosten samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.300, en dat kan oplopen tot € 3.000. Jouw afmetingen vul je in bij de rekentool, die laat zien wat dat ongeveer kost.