Asbest verwijderen in Leidschendam

Een dorp aan de Vliet met veel weiland erom heen

Leidschendam ontstond in de dertiende eeuw rond een dam in de Vliet, waar later een sluizencomplex bijkwam. Nu wonen er bijna vijfendertigduizend mensen in ongeveer zestienduizend vierhonderd woningen. Iets meer dan de helft daarvan is een meergezinswoning, bijna de helft wordt gehuurd en ruim drie op de tien zijn van een corporatie. Tegelijk is bijna twee derde van de grond in de woonplaats landbouwgrond.

In de plaats staan 610 daken waarop asbest kan zitten, samen bijna honderdduizend vierkante meter. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer zesendertig, en vergeleken met 333 andere plaatsen valt de plaats daarmee onder het gemiddelde. Bijna vierhonderd van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning.

Stompwijk en het landelijk gebied

Stompwijk is een lintdorp langs de Stompwijkervaart, met boerderijen en woonhuizen langs het water en ophaalbruggen. In het landelijk gebied eromheen liggen 225 verdachte daken, bij ruim driehonderd woningen. De kern van Stompwijk telt er 103, bij ruim zeshonderd woningen. Dat zijn verreweg de hoogste aantallen van de plaats.

Bij een boerderij of woonboerderij gaat het zelden om één dak. Zo'n erf heeft vaak meerdere gebouwen: een stal, een schuur, een loods, soms een los bijgebouw. Hoort een gebouw bij het agrarisch bedrijf, dan mag een particulier er niets zelf van verwijderen, ook niet als het om een paar platen gaat. Bij een gebouw dat bij de woning hoort, geldt de grens van 35 m² hechtgebonden asbest, met een melding vooraf en zonder betaalde hulp.

Ook in Wilsveen, een lintbebouwing langs de Wilsveense Weg, staan verspreide boerderijen en landarbeiderswoningen in het poldergebied. Wie daar een erf koopt of verbouwt, kan het beste het hele erf in één keer laten inventariseren. Het rapport laat dan zien welke gebouwen en welke onderdelen asbest bevatten, en de saneerder kan alles in één klus meenemen.

Van Zeeheldenwijk tot Prinsenhof: wijken per bouwperiode

De grootste groei van Leidschendam kwam na de oorlog, vooral in de jaren zestig en zeventig. Ruim vier op de tien woningen is uit het tijdvak tussen de oorlog en halverwege de jaren zeventig, en ruim een derde uit de jaren daarna tot het eind van de vorige eeuw. Vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het vaakst werd gebruikt. Ruim vier op de vijf woningen is van voor het verbod.

De Zeeheldenwijk, bij de spoorbrug over de Vliet, kent veel tussenwoningen uit de jaren dertig en veertig; bijna alle woningen daar zijn koop en alle woningen zijn van voor het verbod. Er liggen eenenveertig verdachte daken, bij ruim vierhonderd woningen. De Zijde heeft tussenwoningen uit de jaren vijftig en zestig, waarvan negen op de tien uit de jaren zestig en zeventig komt, en negen verdachte daken. Leidschendam-Zuid, De Tol en 't Hert hebben veel appartementen uit de jaren zeventig, met ruim zes op de tien woningen in huur, en zesendertig verdachte daken.

Het Raadhuiskwartier, de Verzetsheldenwijk en De Rietvink hebben elk tussen de twintig en vijfenveertig verdachte daken. In de Verzetsheldenwijk gaat het om tweeënveertig daken bij bijna negenhonderd woningen. In de overige buurten, zoals 't Lien en het Damcentrum, ligt het aantal lager.

Schuren, bergingen en garageboxen

Bij de woningen staan ruim vierduizend zeshonderd bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim een op de vier woningen. Daarnaast zijn er ruim vierhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres uit die tijd. Wat je op de daken van zulke gebouwen ziet, zijn vaak golfplaten van asbestcement.

Zijn de platen geschroefd, nog heel en minder dan 35 m², dan mag een eigenaar ze op eigen erf zelf verwijderen, na een melding via het Omgevingsloket. Breken, zagen en boren is verboden en je mag niemand betalen om het te doen. Is het materiaal verweerd of groter, dan is een gecertificeerd bedrijf nodig. Wil je eerst weten wat er ligt, lees dan hoe asbest laten testen gaat. Staat de schuur in een rij met die van de buren, dan is een gezamenlijke aanpak vaak voordeliger, omdat de werkplek maar één keer hoeft te worden ingericht.

Huurflats en gedeelde gebouwen

In Prinsenhof hoog staan ruim tweeduizend appartementen, en ongeveer twee derde is huur. De Heuvel noord telt ruim zevenhonderd appartementen en meer dan acht op de tien woningen is huur. Duivenvoorde en het Raadhuiskwartier hebben elk ongeveer vijfhonderdvijftig appartementen. In Duivenvoorde is ruim de helft koop, in het Raadhuiskwartier twee derde.

In zulke gebouwen hoort het gemeenschappelijke deel bij de VvE of de verhuurder: galerijen, trappenhuizen, bergingen en leidingschachten. Wie zijn eigen appartement wil verbouwen, vraagt eerst of er al een inventarisatie of beheersplan van het gebouw is. Dat spaart dubbel onderzoek en geeft de aannemer houvast. Huurders melden vermoedens van asbest bij de verhuurder, die moet weten wat er zit voordat er wordt gerenoveerd.

Hallen, kantoren, zorggebouwen en scholen

Bijna vierhonderd utiliteitspanden zijn gebouwd voordat asbest werd verboden: bijna honderdvijftig bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna tachtig kantoorpanden, veertien zorggebouwen, elf schoolgebouwen en tien sportgebouwen. Bij panden als deze mag een particulier niets zelf weghalen. Een gecertificeerd bedrijf doet het werk, pas nadat een inventarisatie heeft laten zien wat er zit.

De sluis, monumenten en een container op straat

Een deel van Leidschendam rond het sluiscomplex is beschermd dorpsgezicht. Er staan vijfenveertig rijksmonumenten, onder meer de Dorpskerk, de sluiswerken, de Petrus en Pauluskerk en het raadhuis, en zestig gemeentelijke monumenten. Langs de Damlaan heeft een deel van de gevelwand Art Nouveau-kenmerken. Asbest verwijderen uit zo'n pand mag, maar wat erna terugkomt als dakbedekking of gevelafwerking kan vergunningplichtig zijn.

Oudere woningen vind je er ook buiten het centrum. Langs de Voorburgseweg en de Koningin Julianaweg staan villa-achtige woonhuizen uit de jaren tien tot dertig, en aan de Zijdestraat, de Plaspoelstraat en de Plaspoelkade ligt een spoorwegpersoneelscomplex uit de jaren twintig, met blokken van twee lagen en een zolderverdieping. In zulke huizen zijn vaak in de loop van de tijd een dakkapel, een nieuwe keuken of een andere cv-installatie bijgekomen. Een inventarisatie kijkt naar al die onderdelen, ook als het huis zelf ver van het verbod af ligt.

Voor een container gelden eigen regels. Een afval- of puincontainer is in de gemeente vergunningsvrij, maar niet in een beschermd dorpsgezicht of in het kernwinkelgebied. Voor een steiger of andere bouwobjecten is een melding nodig. Een zeecontainer vraagt een melding drie weken vooraf. Het saneringsbedrijf kan dat regelen, maar het adres is het jouwe, dus kijk mee.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Zuid-Holland kreeg in de afgelopen vijf jaar twintig weerwaarschuwingen van code oranje of rood. Bij Voorschoten, ruim vijf kilometer van de plaats, is een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Ligt er na harde wind gebroken plaatmateriaal op het erf, ga er dan niet mee aan de slag. Veeg of stofzuig niets, spuit het vochtig, houd kinderen en dieren weg en meld de schade bij je verzekeraar. Een gecertificeerd bedrijf haalt het weg.

Ruim een op de vijf woningen heeft zonnestroom. Panelen vragen gaten in het dak, en dat gaat niet op platen van asbestcement: die moeten er eerst af. Stuit je bij het isoleren van zolder of dak op asbesthoudend dakbeschot, dan laat je dat eerst saneren. De gemeente kent een regeling voor het isoleren van woningen. Lees ook asbest eraf, zonnepanelen erop.

Toezicht en afvoer

Het toezicht op asbestwerk ligt bij de Omgevingsdienst Haaglanden. De sloopmelding doet het saneringsbedrijf, bij eigen werk doe je die zelf via het Omgevingsloket. Bij werk door een bedrijf geldt in de regel een wachttijd van vier weken.

Zelf verwijderd asbest breng je naar de milieustraat, met de melding erbij. Zand en grond worden daar niet aangenomen. Grotere hoeveelheden, bedrijfsmatig werk of gebroken materiaal gaan via het saneringsbedrijf, dat het afvoert naar een erkende verwerker.

Rekenvoorbeeld: een schuur van zes bij tien meter

Neem een schuur bij een woonboerderij van zes bij tien meter, met een dak van 60 m². Dat gaat de grens van 35 m² voor zelf verwijderen te boven, dus een gecertificeerd bedrijf neemt het werk over. Ontbreekt een rapport, dan komt de inventarisatie erbij, en volgens de richtprijzen is het geheel dan tussen € 2.500 en € 3.700. De rekentool rekent met je eigen maten.