Asbest verwijderen in Leiden

Een stad van huurflats en oude huizen

Leiden heeft ongeveer vijfenzestigduizend woningen, en bijna zes op de tien daarvan worden gehuurd. Ruim drie op de tien zijn van een corporatie. Ook de verdeling naar woningtype wijkt af van die in een dorp: iets meer dan zes op de tien is een meergezinswoning en het aantal adressen met het woningtype appartement ligt boven de drieënveertigduizend. In zulke gebouwen gaat een klus vaak niet over een eigen dak, maar over een gedeelde kelder, een galerij, een leidingschacht of een berging die bij het gebouw hoort.

Ongeveer drie op de tien woningen is van voor de Tweede Wereldoorlog. Daarna komt een grote groep uit de wederopbouw: ruim achtduizend woningen uit de eerste twintig jaar na de oorlog en ruim zesduizend vijfhonderd uit de tien jaar daarna. Bijna een kwart van alle woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd verwerkt. Ruim driekwart is gebouwd voordat het verbod inging.

Het bouwjaar van het huis zegt niet alles over het bouwjaar van de onderdelen. Een keuken, vloer, zolderbeschot of schoorsteenmantel kan later zijn vervangen of juist uit de oorspronkelijke tijd stammen. Daarom wordt asbest per onderdeel beoordeeld, met een monster, en niet op basis van de gevel.

Verbouwen in de binnenstad en de oudere wijken

In Pieterswijk is de grootste groep panden van voor de achttiende eeuw, en de binnenstad ligt binnen de middeleeuwse en zeventiende-eeuwse stad. Appartementen zijn er het meest voorkomende woningtype, bijna duizend adressen, en ruim driekwart van de woningen is huur. In de Marewijk is de grootste groep panden uit de achttiende en negentiende eeuw en is ruim vier op de vijf woningen huur.

Wijken uit het begin van de vorige eeuw hebben een ander karakter. De Kooi is aangelegd met een overwegend rechthoekig stratenpatroon, heeft een complex woningen van Dudok aan de Parkstraat, de Lombokstraat en de Driftstraat en telt ruim tweeduizend appartementen. In Tuinstadwijk, uit dezelfde tijd, zijn tussenwoningen het meest voorkomende type en is ongeveer de helft huur. In de Professorenwijk-West komen de meeste panden uit de decennia rond de Tweede Wereldoorlog, en twee derde van de woningen is koop.

Wie in zo'n huis aan de slag gaat, moet ook rekening houden met onderdelen uit latere verbouwingen. Een dakkapel, een uitgebouwde keuken, een nieuwe badkamer of een andere verwarmingsinstallatie kan materiaal bevatten dat uit de jaren zestig tot tachtig komt. De inventarisatie loopt daarom door het hele pand, niet alleen langs de oude delen.

Buurten met de meeste verdachte daken

In de woonplaats staan 314 woonpanden met een asbestverdacht dak. Tel je alle panden mee, dan gaat het om ruim zestienhonderd daken met samen bijna honderdduizend vierkante meter dakoppervlak. Dobbewijk-Zuid heeft er met 220 de meeste. Leedewijk-Noord volgt met 177, Leedewijk-Zuid met 171, Tuinstadwijk met 115 en De Waard met 108.

De buurten verschillen sterk. Leedewijk-Zuid is een kleine buurt van bijna driehonderdvijftig woningen die allemaal uit de jaren zestig en zeventig komen. In Leedewijk-Noord is dat ruim de helft. Ook in de Slaaghwijk komt bijna alles uit die periode, en daar liggen ruim tachtig verdachte daken. Cronestein is met bijna vierduizend woningen een grote buurt met eenentachtig verdachte daken, terwijl maar een vijfde van de woningen van voor het verbod is.

Zo'n getal zegt niets over jouw dak. Staan er in jouw straat meer bergingen van hetzelfde type, dan loont het om met de buren samen een prijs te vragen.

Schuren, bergingen en garageboxen

Bij de woningen staan ruim vijftienduizend bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, bijna een op de vier woningen. Daarnaast zijn er ruim achttienhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres uit die tijd. Ruim twaalfhonderd van de verdachte daken liggen op een schuur of garage bij een woning.

Een bijgebouw heeft vaak een dak van golfplaten, en die kunnen van asbestcement zijn. Zitten ze er nog heel en geschroefd op, en gaat het om een bijgebouw op eigen erf, dan mag een eigenaar-bewoner tot 35 m² zelf verwijderen. Dat kan alleen na een melding via het Omgevingsloket; breken, zagen of boren is uitgesloten en een betaalde helper mag niet meedoen. Bij verweerd of gebroken materiaal en bij grotere oppervlakken gaat het werk naar een gecertificeerd bedrijf. Twijfel je of het asbest is, dan kun je eerst een monster laten onderzoeken.

Huur, corporatie en VvE

Met zo veel huurwoningen is de eerste vraag vaak wie eigenaar is. Een huurder die asbest vermoedt in de woning, meldt dat bij de verhuurder. Die moet bij onderhoud en renovatie weten wat er zit. Wil een huurder op eigen kosten een nieuwe keuken of een andere vloer, vraag dan vooraf toestemming; de verhuurder kan dan laten nagaan of er asbest in zit.

In gebouwen met een VvE ligt de verantwoordelijkheid voor het gemeenschappelijke deel bij de vereniging. Denk aan balkonschotten, bergingen in de kelder, plaatwerk bij de trappenhuizen en schachten voor leidingen. In de Fortuinwijk-Noord is meer dan acht op de tien woningen een meergezinswoning, en zes op de tien is huur. Ga je als eigenaar van een appartement je eigen woning verbouwen, vraag de VvE dan of er een inventarisatie of een beheersplan voor het gebouw bestaat. Bij een gemeenschappelijk plan staat vaak ook wat je in je eigen woning kunt verwachten, zodat je geen dubbel onderzoek betaalt.

Scholen, zorggebouwen en bedrijfspanden

Buiten het wonen staan er ruim tweeduizend utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat onder meer om bijna vijfhonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim driehonderd kantoorpanden, bijna honderd zorggebouwen, ruim tachtig schoolgebouwen en ruim vijftig sportgebouwen. In een bedrijfspand mag een particuliere eigenaar niets zelf verwijderen: ook een klein oppervlak is werk voor een gecertificeerd bedrijf, na een inventarisatie.

Monumenten, grachten en beschermd stadsgezicht

Leiden heeft ruim twaalfhonderd rijksmonumenten en twee rijksbeschermde stadsgezichten: het centrum en de Zuidelijke Schil. De hofjes zijn alle beschermd, en langs het Rapenburg staan panden met achttiende- en negentiende-eeuwse lijstgevels. De bescherming is gebiedsgebonden, dus niet ieder pand valt eronder.

Asbest verwijderen uit zo'n pand mag, maar wat er daarna voor terugkomt kan vergunningplichtig zijn. Stem een nieuwe dakbedekking, gevelbeplating of dakbeschot daarom af met de gemeente voordat de sanering begint.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor Zuid-Holland werd in vijf jaar tijd twintig keer code oranje of rood afgegeven. Bij Voorschoten, een kilometer of vier van de stad, is een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Na een storm kan er gebroken plaatmateriaal in de tuin liggen; gebruik daar geen bezem of stofzuiger voor. Spuit de stukken vochtig met een plantenspuit, houd kinderen en huisdieren op afstand en neem contact op met je verzekeraar. Gebroken asbest ruim je niet zelf op; daarvoor schakel je een gecertificeerd saneringsbedrijf in.

Bijna één op de vijf woningen heeft zonnestroom, en de gemeente kent een isolatieregeling voor eigenaar-bewoners van een grondgebonden koopwoning. Allebei brengen je op het dak of tussen de balken, en juist daar kan asbest zitten. Panelen vragen gaten in de dakbedekking, en dat kan niet op asbestcement; het dak moet dan eerst vervangen worden. Isoleer je een zolder, dan kan achter de bekleding asbesthoudend dakbeschot zitten. In welke volgorde je dat aanpakt, lees je bij zonnepanelen na een asbestsanering.

Toezicht, afvoer en container

Toezicht op asbestwerk is in handen van de Omgevingsdienst West-Holland. Ziet iemand in de buurt platen breken of asbest in een gewone container verdwijnen, dan kan dat bij de gemeente of de omgevingsdienst gemeld worden.

Voor de afvoer geldt dat particulieren hun asbest niet bij de milieustraat kwijt kunnen. Het gaat via een erkende inzamelaar, met dubbele luchtdichte verpakking. Puin is wel welkom bij de milieustraat, gratis tot twee ton per jaar, en bouw- en sloopafval kan op afspraak als het gesorteerd is.

Een afgesloten container of big bags op straat zijn bij een sanering normaal. Bij een container kleiner dan 15 m² die hooguit een maand blijft staan, geen betaalde parkeerplek bezet en geen overlast geeft, is geen aanvraag nodig. Staat hij langer of op een betaalde parkeerplek, dan is een vergunning of ontheffing nodig en liggen de leges tussen ruwweg dertig en vijftig euro, plus parkeertarief. Vraag het saneringsbedrijf of dat in de offerte zit.

Rekenvoorbeeld: een garagebox van twaalf vierkante meter

Neem een garagebox van drie bij vier meter: het dak is 12 m². Heb je nog geen rapport, dan hoort daar een inventarisatie bij. De richtprijzen komen dan uit op vanaf € 2.200 voor onderzoek en verwijdering samen, waarvan het onderzoek vanaf € 300. Liggen er in dezelfde rij meer boxen met zo'n dak, dan kan de prijs per eigenaar lager uitvallen als jullie samen laten saneren. Jouw eigen afmetingen vul je in bij de rekentool.