Asbest verwijderen in Voorhout

Een dorp in de Bollenstreek met veel schuren

Voorhout ligt in de Bollenstreek, ten noorden van Leiden, en is de grootste plaats van de gemeente Teylingen. Het dorp telt ruim zeventienduizend inwoners en ongeveer zevenduizend woningen. In de woonplaats liggen ruim 380 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 42.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ruim vijftig, wat in de vergelijking met 333 andere plaatsen in de categorie gemiddeld valt. Daarvan liggen er ruim driehonderd op een schuur of garage die bij een woning hoort.

Wie wil weten wat er op zijn eigen erf ligt, begint bij het bouwjaar en het soort gebouw. Dat bepaalt of een inventarisatie nodig is, wie het werk mag doen en wat het ongeveer kost. Hoe dat onderzoek werkt, staat bij asbestinventarisatie.

Huizen uit de jaren zeventig en tachtig

Ruim vier op de tien woningen komt uit de periode tussen het midden van de jaren zeventig en het eind van de jaren negentig, bijna een derde is nieuwer. Slechts ongeveer een op de zestien is van voor de oorlog. Van alle woningen is ruim de helft gebouwd voordat asbest verboden werd, bijna vierduizend woningen in totaal.

Voor die tijd is asbest minder verwerkt dan in de jaren zestig, maar het bleef in de handel tot het verbod. Het gaat om asbestcement zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en tot halverwege de jaren tachtig om harde vinyltegels. Losgebonden brandwerende plaat werd vanaf het begin van de jaren tachtig vrijwel niet meer gebruikt. Ook een huis uit de late jaren tachtig kan nog golfplaat of gevelplaat met asbest hebben.

Bijna de helft van de woningen is een tussenwoning, en een op de vijf een hoekwoning. Ruim acht op de tien is een eengezinshuis. Zulke huizen hebben vaak een eigen berging of schuur, en dat zie je terug in de cijfers.

De Knip: de buurt met de meeste verdachte daken

In De Knip liggen 202 verdachte daken bij ruim 850 woningen. De buurt komt voor het grootste deel uit de jaren vijftig en zestig, tussenwoningen komen er het meest voor en twee derde is koop. Bijna alle woningen zijn van voor het verbod, en bijna twee derde komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast.

Hebben de buren in zo'n rij hetzelfde type berging, dan is dat een kans. Samen een prijs vragen scheelt in de vaste kosten voor de melding en het opzetten van de werkplek, en een saneerder kan achter elkaar doorwerken.

Everlasting en de wijken uit latere perioden

In Everlasting zijn 52 daken verdacht, bij ruim zeshonderd woningen. De wijk komt grotendeels uit de jaren vijftig en zestig. Appartementen komen er het meest voor en driekwart is koop. Bij appartementen is een berging bij het blok of een dak boven meerdere woningen niet van één eigenaar, en dan beslist de VvE mee.

In de wijken uit latere perioden zijn de aantallen klein. In De Rodes, uit de jaren zeventig, zijn het er drie bij ruim vijfhonderd woningen. De Bloemenbuurt en Kruiden Zuid, beide uit de jaren tachtig, hebben er vier en drie. Het verschil per buurt is dus groot, en een asbestdak is in De Knip een stuk waarschijnlijker dan in de Bloemenbuurt.

Het dorp is na de oorlog snel gegroeid. Eind jaren zestig kwam Schoonoord in de Polder Boekhorst, een wijk met een rechthoekig patroon waarvoor een stuk van de Dinsdagsche Wetering werd gedempt. In de jaren tachtig volgde een woonwijk ten oosten van de spoorlijn. Daarna kwamen Oosthout, Hoogh Teylingen en Hooghkamer, en de gemeenteraad heeft ingestemd met nog eens 1.300 woningen in Nieuw Boekhorst.

Voor wie in een van de nieuwste wijken woont, is asbest zelden een punt. Voor wie verbouwt in een woning uit de naoorlogse groei wel: een keuken, badkamer of aanbouw is het moment waarop een oude plaat of vloerbedekking bloot komt te liggen. Laat dan eerst een monster nemen, voordat je gaat breken.

Het buitengebied en de bollenschuren

Ruim zeven op de tien van het oppervlak in de woonplaats is landbouwgrond. Het buitengebied telt 92 verdachte daken bij bijna vierhonderd woningen. Ook Berg en Dal heeft er elf bij zo'n vijfenzestig woningen.

Rond de eeuwwisseling zijn op veel plekken kwekerswoningen gebouwd met houten en later stenen bollenschuren. Grote bollenschuren staan aan de Jacoba van Beierenweg, waar ook meerdere boerderijen en schuren rijksmonument zijn. Bij een agrarisch bedrijfsgebouw is er geen particuliere uitzondering. Dat geldt ook als het dak klein is. Laat bij een erf met meerdere gebouwen alle gebouwen in één keer bekijken, zodat de saneerder ze samen kan aanpakken.

Bijgebouwen, garageboxen en bedrijfspanden

Er staan ruim 2.600 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, bijna 370 per duizend woningen. Daarnaast zijn er bijna 160 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Voor de meeste van die gebouwen geldt dezelfde regel: bij een woning mag je als eigenaar hooguit 35 m² geschroefde, hele platen zelf weghalen met een melding vooraf.

Het gaat om het totaal. Een deel zelf en een deel door een bedrijf is niet toegestaan. Platen die verweerd, gebroken of vastgelijmd zijn, laat je door een gecertificeerd bedrijf weghalen. Bij een rij boxen met een gemeenschappelijk dak is overleg met de andere eigenaren nodig.

Er staan ruim 140 utiliteitspanden van voor het verbod: bijna 70 bedrijfshallen en werkplaatsen, veertien kantoren, elf zorggebouwen en zes scholen. Bij deze gebouwen vervalt de particuliere uitzondering: eerst een inventarisatie, daarna sanering door een gecertificeerd bedrijf.

Huur, de oude kern en monumenten

Ruim zeven op de tien woningen is koop en iets meer dan een kwart huur, waarvan de meeste van een woningcorporatie. Huur je, dan ligt onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Zie je iets verdachts, meld het dan en laat het zitten.

De oude kern ligt langs de Herenstraat, een strandwaldorp met lintbebouwing. Rond de eeuwwisseling kwamen rijtjes arbeiderswoningen met mansardekappen aan de Boekhorstlaan. Voorhout heeft veertien rijksmonumenten, onder meer Slot Teylingen, de Kleine Kerk en het Boerhaavehuis, en twintig gemeentelijke monumenten. Asbest uit zo'n pand halen mag, maar een nieuwe dakbedekking of gevel kan vergunningplichtig zijn. De gemeente heeft subsidieverordeningen voor monumenten en beeldbepalende objecten, die gaan over het pand en niet over de asbest.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In Zuid-Holland werd de laatste vijf jaar twintig keer code oranje of rood afgegeven. Bij Valkenburg, bijna acht kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 137 kilometer per uur gemeten, en de kust ligt op bijna vijf kilometer. Een plaat die na een storm op het erf ligt, laat je liggen. Maak de stukken nat, houd kinderen en dieren weg en bel je verzekeraar.

Op ruim de helft van de dorpswoningen liggen zonnepanelen. Op golfplaten met asbest kan dat niet, want voor de bevestiging zijn gaten nodig. Wie een schuur of garage wil beleggen met panelen, laat het dak dus eerst vervangen. Ruim een kwart van de woningen komt uit de tijd van de eerste isolatie-eisen, en er is een gemeentelijke isolatieregeling. Controleer bij het isoleren van een zolder eerst het dakbeschot.

Toezicht en container op straat

Het toezicht op sanering ligt bij de Omgevingsdienst West-Holland. Wordt er asbest gebroken of in een gewone container gegooid, dan kun je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst melden.

Een container of steiger op de weg vraagt een vergunning voor het gebruik van openbare grond, minstens twee weken vooraf aangevraagd. Je betaalt per vierkante meter en per dag. Kijk bij een offerte dus of het saneringsbedrijf die aanvraag doet.

Rekenvoorbeeld: een schuur op het erf

Een schuur van vijf bij zes meter heeft een dak van 30 m². Zonder rapport komt de inventarisatie erbij. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering dan samen vanaf € 2.300 en kan het oplopen tot € 3.000. Zit je zo dicht bij de 35 m², dan kan een beetje extra dakoppervlak al betekenen dat je het niet meer zelf mag doen. Met je eigen maten geeft de rekentool een prijs.