Asbest verwijderen in Vianen

Een stad aan de Lek met veel gebouwen uit de jaren zestig en zeventig

Vianen is ontstaan uit een oevernederzetting langs de Lek, in de buurt van het gelijknamige kasteel. De stad ligt tussen de A2 en de A27, ten zuiden van Nieuwegein, en hoort sinds enkele jaren bij de gemeente Vijfheerenlanden. Everdingen en Hagestein kwamen in de jaren tachtig bij de gemeente. Na de oorlog groeide de plaats naar het oosten, zuiden en zuidoosten, waarbij de wijken De Hagen, Zederik en het Monnikenhof ontstonden. Vianen-Zuid, de bescheiden wijk op enige afstand van de Landpoort, gaf daarvoor de aanzet: kort na de oorlog stonden bij de Achterweg nog maar 79 huizen, met 20 in aanbouw.

Van de ruim 7.300 woningen is ruim driekwart gebouwd voordat asbest werd verboden, in totaal ruim 5.700. Bijna de helft komt uit de jaren zestig en zeventig. De meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod loopt van halverwege de jaren zestig tot halverwege de jaren zeventig, de hoogtijdagen van asbest in de bouw. Veel voorkomend uit die tijd zijn asbestcement gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, galerijschotten van flats, brandwerende plaat in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en op trappen, en harde vinyltegels en golfplaten op bergingen en schuren.

Amaliastein, Hogeland en het Monnikenhof

Amaliastein heeft de meeste verdachte daken van alle buurten: 39 bij ongeveer 600 woningen, waarvan ruim driekwart van voor het verbod is. Daarna volgt de binnenstad met 18, Hogeland met 17 en het centrum van het Monnikenhof met 15.

Hogeland is gebouwd in de jaren vijftig en zestig en is vooral een wijk van tussenwoningen, voor ongeveer twee derde huur. Het Monnikenhof komt vooral uit de jaren zeventig, telt ruim 2.300 woningen en bijna vier op de tien daarvan zijn huur. Het centrum van die wijk telt bijna 1.100 woningen, waarvan ongeveer zes op de tien uit de jaren zestig en zeventig. In Zederik-Zuid liggen 14 verdachte daken en komt ruim de helft van de woningen uit diezelfde jaren.

In De Hagen, met de Bomenbuurt, Batenstein, de Herenbuurt en de Vogelbuurt, staan ruim 1.900 woningen uit de periode van de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig. De Bomenbuurt telt ruim 460 woningen, waarvan driekwart koop, en de Vogelbuurt ruim 300, waarvan bijna zes op de tien koop. Het meest voorkomende type is het appartement, en bij ongeveer zes op de tien woningen gaat het om huur.

Het buitengebied rond de stad

Landbouwgrond beslaat iets meer dan de helft van de woonplaats. In het buitengebied zuid liggen 31 verdachte daken bij 68 woningen, in het buitengebied noord 8 bij 40. Boerderijen in de directe omgeving staan vooral in het zuidwesten, en in de streek zie je dijkhuizen met een souterrain aan de achterzijde.

Voor de schuur of berging bij een woning geldt de regeling voor particulieren: hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn, zelf verwijderd met een melding vooraf. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt die niet, ook niet als het dak klein is. Heb je een erf met meerdere gebouwen, laat dan in één keer alles bekijken, zodat een saneerder het werk in een opdracht kan doen.

Op het bedrijventerrein De Hagen liggen zes verdachte daken, bij maar twintig woningen. Voor bedrijfspanden geldt dat een inventarisatie in de regel verplicht is vóór sloop of verbouwing, en dat een gecertificeerd bedrijf het asbest verwijdert.

Het oude centrum en zijn monumenten

De binnenstad is al tientallen jaren beschermd stadsgezicht. De plattegrond is sinds de veertiende eeuw grofweg een vierkant met zijden van vijfhonderd meter, met een zeer regelmatig stratenpatroon. De Voorstraat is de noord-zuidas met de meeste winkels en monumentale gevels. Aan die straat staat een vijftiende-eeuws stadhuis met gekanteelde natuurstenen gevel, en op het Hofplein een watertoren. Veel huizen zijn geheel of gedeeltelijk zeventiende-eeuws of ouder, en in de hele binnenstad zijn woonhuizen gecombineerd met bedrijven.

De stad telt ruim 160 rijksmonumenten, en het beschermde gebied beslaat ruim dertig hectare. De energielabels F en G komen in de binnenstad het vaakst voor. Twijfel je bij het isoleren van een oud huis aan een materiaal, laat dan eerst een monster nemen. Een eventuele sanering gaat vóór de isolatie.

Asbest verwijderen uit een monumentaal pand mag. Wat er daarna op dak of gevel terugkomt, stem je vooraf af met de gemeente.

Vroege woningbouw ten zuiden van de binnenstad

Aan de Burgemeester Van Hoeufftlaan en de M.E. Hartmannstraat staat complexmatige woningbouw uit de jaren twintig tot veertig, in blokken van twee of vier eenheden met een begane grond en een dakverdieping. In de jaren dertig kwamen vrijstaande en dubbele woningen met tuinen aan de Prinses Julianastraat, Buitenlandpoort en de Hogelandseweg. Aan de Buitenstad staat een rijtje arbeiderswoningen van omstreeks het midden van de negentiende eeuw.

In de Herenbuurt liggen drie verdachte daken bij ruim 200 woningen, alle van voor het verbod en bijna allemaal uit de jaren zestig en zeventig. Een inventarisatie laat per pand zien wat er zit. Meer daarover staat bij asbestinventarisatie.

Schuren, bergingen en garageboxen

In de woonplaats liggen 160 daken waarop asbest kan zitten, samen bijna 29.000 m². Daarvan zijn 115 van een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 22, wat in de vergelijking met 333 plaatsen onder de categorie weinig valt. Het aantal is dus niet groot, maar voor wie zo'n dak heeft, telt het gemiddelde niet.

Daarnaast staan er ruim 3.100 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, plus ruim 500 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Een rij boxen heeft meestal een doorlopend dak, vaak met meerdere eigenaren. Een enkele box saneren kan niet zonder dat de platen van de buurman worden geraakt. Ga na wie het dak beheert.

Nieuwbouw en bedrijfspanden

Blankenborch is vooral gebouwd in het eerste decennium van deze eeuw, het Sluiseiland is nog recenter. Hoef en Haag is een nieuw dorp dat uiteindelijk ongeveer 1.800 woningen moet omvatten. Zulke woningen zijn van na het verbod, dus een asbestinventarisatie is daar niet aan de orde.

Buiten de woningen staan ruim 220 utiliteitspanden van voor het verbod: 94 bedrijfshallen en werkplaatsen, 48 kantoorpanden, zeven zorggebouwen, vier scholen en twee sportgebouwen. De regeling voor particulieren geldt voor deze gebouwen niet. Het saneren zelf is daarna werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Storm en zonnepanelen

De provincie Utrecht zag de afgelopen vijf jaar zestien keer code oranje of rood. Bij het meetstation Cabauw, ruim tien kilometer van de stad, is ooit een windstoot van 144 kilometer per uur gemeten. Raak losgeraakte of gebroken platen niet aan. Houd kinderen en dieren weg, maak het materiaal voorzichtig nat en meld de schade bij je verzekeraar.

Zonnestroom ligt op bijna de helft van de woningen. Een asbestdak is daarvoor ongeschikt, omdat de platen doorboord zouden moeten worden. Haal het dak dus eerst weg. Hoe de volgorde werkt, lees je bij asbest eraf, zonnepanelen erop. Ruim de helft van de grondgebonden woningen is gebouwd in de eerste jaren tachtig of eerder. De gemeente heeft een subsidieregeling voor het isoleren van koopwoningen, maar die gaat over isolatie, niet over asbest.

Toezicht, milieustraat en container

Voor het toezicht op asbestwerk is de Omgevingsdienst Regio Utrecht het aanspreekpunt. Zie je asbestplaten breken of in een gewone afvalbak belanden, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Inleveren bij de milieustraat is gratis.

Een container, steiger of hekwerk op de openbare weg kan volgens de gemeente na een gratis melding, minstens tien werkdagen vooraf, zolang het korter dan dertig dagen staat. Daarboven is een omgevingsvergunning nodig. Een saneringsbedrijf neemt de melding meestal over; controleer in de offerte of dat zo is.

Rekenvoorbeeld: een berging van vijf bij vijf meter

Een berging van vijf bij vijf meter heeft een dak van 25 m². Is een rapport er nog niet, dan komt de inventarisatie erbovenop. In de richtprijzen levert dat een bedrag op vanaf € 2.300 tot € 3.000. Voor jouw eigen dak geeft de rekentool een berekening.