Asbest verwijderen in De Meern

Weinig asbest in totaal, veel op een paar plekken

In De Meern liggen 125 asbestverdachte daken, samen goed voor ruim 20.000 m². Vergeleken met andere plaatsen van deze omvang is dat weinig. Per duizend woningen ligt het aantal laag, en dat past bij een plaats waar ruim vier op de tien woningen van na het begin van deze eeuw is. Toch geldt: wie in het verkeerde stuk woont, heeft er wel mee te maken. Van de 125 daken liggen er 94 op een schuur of garage bij een woning.

Het verhaal zit in drie buurten. De wijk Zuid heeft 69 verdachte daken, het bedrijventerrein Oudenrijn 25 en de wijk Noord 22. Veldhuizen, met ruim drieduizend woningen vooral uit de jaren nul, telt er maar zes. Wie in Veldhuizen woont, heeft dus meestal geen verdacht dak, wie in Zuid woont wel.

Zuid: de uniforme wijk uit de jaren zestig en zeventig

Na de oorlog groeide De Meern sterk. Vanaf de jaren zestig ontstond aan weerszijden van de Meerndijk, tussen de Leidse Rijn en de A12, een grote nieuwbouwwijk, planmatig opgezet en met sterk uniforme bebouwing. Het is de wijk Zuid, waar tussenwoningen het vaakst voorkomen. Een groot deel was oorspronkelijk een huurwoning van de toenmalige gemeente Vleuten-De Meern en is later aan de bewoners verkocht.

Zuid is ook de asbestwijk van de plaats. Bijna alle woningen zijn er van vóór het verbod, en bijna drie kwart komt uit de jaren zestig en zeventig. Dat is de periode waarin asbest het meest werd toegepast. Omdat de wijk in één periode is gebouwd, is het bouwjaar van je huis een eerste aanwijzing voor de bergingen, schuurtjes en garages erbij.

Wie een berging in Zuid heeft, kan het beste beginnen met de vraag of het dak is geschroefd of gelijmd. Geschroefde golfplaten die nog heel zijn, mag je als particulier tot 35 m² zelf weghalen. Je meldt het werk vooraf via het Omgevingsloket, en betaalde hulp is niet toegestaan.

Bedrijventerrein Oudenrijn

Oudenrijn is een bedrijventerrein langs het Strijkviertel, dicht bij de snelweg, met enkele woningen. Er liggen 25 verdachte daken op ongeveer honderd woningen. Het gaat dus in de eerste plaats om bedrijfsgebouwen. In de hele plaats staan zevenennegentig utiliteitspanden uit de periode vóór het verbod, waarvan tweeënzestig bedrijfshallen en werkplaatsen, zesentwintig kantoren, vijf sportgebouwen, vier zorggebouwen en twee scholen.

Voor deze panden is de particulierenregeling niet van toepassing. Een inventarisatie is vóór sloop of verbouwing in de regel verplicht. Bij verkoop, nieuwe huur of een verbouwing komt de vraag naar het rapport vaak vanzelf op tafel. Medewerkers mogen op grond van de Arbowet niet zonder meer in materiaal boren of zagen waarvan niet vaststaat dat het asbestvrij is.

Noord: jaren negentig, ook daar verdachte daken

De wijk Noord ligt ten noorden van de Leidse Rijn en omvat onder meer De Woerd, Het Weer en Parkrand. Het is vooral gebouwd in de jaren negentig, met tussenwoningen als meest voorkomend type, en acht op de tien woningen is koop. Toch telt Noord 22 verdachte daken, terwijl iets minder dan de helft van de woningen van vóór het verbod is.

Dat is een reden om bij woningen uit het eind van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig niet zomaar uit te gaan van asbestvrij. Asbestcement bleef tot het verbod in de handel, en golfplaten, gevelbeplating en vensterbanken uit die tijd kunnen het nog bevatten. Bij een huis dat net voor of net na het verbod is gebouwd, geeft alleen een monster zekerheid.

De oude kern langs de Zandweg

Tegenover de nieuwbouw staat de oude lintbebouwing langs de Zandweg, rond de Meernbrug. Daar stonden oorspronkelijk een kerk, boerderijen en woningen, en na het begin van de vorige eeuw kwamen er vrijstaande huizen bij, van arbeiderswoningen tot villa's. De plaats telt zestien rijksmonumenten, onder meer boerderijen langs de Zandweg, Helena's Oord met de grote schuur, de Mariakerk en archeologische terreinen. Daarnaast zijn er tien gemeentelijke monumenten.

Bij zulke oude panden is asbest zelden onderdeel van de oorspronkelijke bouw. Wel vind je het in latere schuren, aanbouwen en bijgebouwen. Is het gebouw een monument, dan stem je een sanering die het uiterlijk verandert vooraf af met de gemeente. De gemeente Utrecht heeft een restauratiefonds voor monumenten, maar dat gaat over restauratie en energie, niet over asbest.

Wat de bouwperiode zegt

Bijna de helft van de woningen is van vóór het verbod. Tegelijk is ruim vier op de tien woningen gebouwd in deze eeuw. De Meern is dus een plaats met een scherpe scheiding: wat van vóór het verbod is, ligt grotendeels in Zuid en langs de Zandweg, de rest is jonger.

Voor woningen van na het verbod is een inventarisatie bij verbouwing in de regel niet verplicht. Voor die van daarvoor wel. Het gaat dan om vensterbanken, platen onder de dakrand, rookkanalen, dakbeschot en harde vinyltegels. Het bouwjaar zoek je op in het kadaster. Zit je net op de grens, laat dan een monster onderzoeken in plaats van te gokken, zie asbest laten testen.

Bijgebouwen en garageboxen

In De Meern zijn tweeduizend achthonderd bijgebouwen zonder eigen adres en honderdzevenenvijftig garageboxen en bergingen met een eigen adres gebouwd voor het verbod. Het is een grote groep kleine daken. Of ze asbest bevatten, hangt af van het materiaal. Dat is voor een particulier vaak de eerste vraag bij een verbouwing, een nieuwe schutting of een schuur die weg moet.

Voor een bergingdak van vijftien tot twintig vierkante meter geldt hetzelfde als voor elk ander bijgebouw: onder de 35 m² en heel, geschroefd materiaal mag je het zelf doen, in andere gevallen is een gecertificeerd bedrijf nodig.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor de provincie Utrecht golden er de laatste vijf jaar zestien keer code oranje of rood. Oude golfplaten kunnen bij harde wind scheuren of loskomen. Raak gebroken stukken niet aan, houd kinderen en dieren op afstand en geef de schade door aan je verzekeraar.

Op bijna de helft van de woningen ligt een zonnestroominstallatie. Op asbestplaten monteer je geen panelen, dus eerst het dak laten saneren. Voor het isoleren van een woning heeft de gemeente Utrecht een eigen subsidieregeling, die gaat over energie en niet over asbest. Bij isolatie van een zolder of een schuin dak hoort altijd een controle van het dakbeschot.

Toezicht, container en afvoer

De RUD Utrecht ziet erop toe dat asbest volgens de regels wordt verwijderd. Zie je dat er platen worden gebroken of dat asbest bij het huisvuil belandt, dan kun je dat melden bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Voor een bouwcontainer of steiger op gemeentegrond is een vergunning nodig, en de container staat altijd in een parkeervak. In een gebied met betaald parkeren komen daar de kosten voor het parkeervak bij. Het afvalscheidingsstation neemt puin en bouwafval gratis aan, maar asbest hoort daar niet bij; voor de voorwaarden voor asbest vraag je de gemeente. De afvoer neemt een saneerder op in zijn offerte.

Een huis kopen of verbouwen

Wie in De Meern een woning koopt, doet er goed aan eerst het bouwjaar te controleren, ook van het schuurtje of de garage. Is het huis van vóór het verbod, dan hoort bij een grotere verbouwing een inventarisatie, en die bepaalt mede wat de werkzaamheden gaan kosten. Dat geldt voor een rijtjeshuis in Zuid net zo goed als voor een boerderijwoning langs de Zandweg.

Lukt een onderzoek niet meer voor de koop, neem dan een onderzoeksvoorbehoud op in de koopovereenkomst. Dan kun je binnen de afgesproken termijn alsnog laten onderzoeken wat er zit. Is het huis na het verbod gebouwd, dan is een inventarisatie bij verbouwing in de regel niet verplicht, wat voor het grootste deel van de huizen in Veldhuizen geldt.

Rekenvoorbeeld: een berging

Een berging van drie bij vijf meter heeft een dak van 15 m². De richtprijzen voor onderzoek en verwijdering samen liggen zonder rapport tussen € 2.200 en € 2.800. Bestaat er al een rapport, dan vervalt het onderzoeksdeel. Wil je weten wat jouw berging kost, vul dan de maten in bij de rekentool.