Asbest verwijderen in Breukelen

Een dorp aan de Vecht met veel verdachte daken buiten de kern

In Breukelen liggen 253 daken die asbestverdacht zijn, samen goed voor ruim 38.000 m². Het opvallende is hoe het zich verdeelt. Van die 253 liggen er 167 op een schuur of garage bij een woning. Het dorp heeft zelf maar zeventien woonpanden met een verdacht dak, de rest zit op bijgebouwen en op andere panden.

Dat past bij het landschap. Zo'n twee derde van de woonplaats is landbouwgrond, en in de polders rond het dorp staan boerderijen, stallen en schuren. Onder de buurten met verdachte daken staat Breukelen Noord bovenaan met 53, maar daarna volgen buurten als Polder Breukelen Proosdij met 32 en Polder Kortrijk met 28 daken, terwijl daar respectievelijk 116 en 55 woningen staan. Voor die buurten gaat het dus niet om rijtjes met bergingen, maar om grote daken op erven in het open veld.

Wat een agrarisch erf betekent voor de aanpak

Op een erf in de polder is de grens tussen woonhuis, schuur en bedrijfsgebouw niet altijd scherp. Dat doet ertoe, want de regeling voor particulieren om zelf maximaal 35 m² hechtgebonden asbest weg te halen, geldt niet voor agrarische bedrijfsgebouwen. Een stal die nog in gebruik is, valt er dus nooit onder. Een oude schuur bij een woonhuis kan het wel, mits de platen geschroefd en heel zijn.

Wordt een stal gesloopt, omgebouwd of krijgt hij een ander dak, dan begint het met een inventarisatie van het hele erf. Alleen het dak onderzoeken is meestal te weinig, want in oude stallen kunnen ook tussenschotten, ventilatiekokers of plafondplaten asbest bevatten. Laat je alle gebouwen in één keer beoordelen, dan kan de saneerder ze ook in één keer begroten. Meer over de aanpak van golfplaten lees je bij asbestdak verwijderen.

Bouwperiode: Noord als asbestpiek

Een groot deel van de woningen is na de oorlog gebouwd. Een groot deel komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast: ruim vier op de tien woningen komt uit die periode. Noord is er het duidelijkste voorbeeld van. Een groot deel van die wijk is gebouwd in de jaren vijftig en zestig, en tussen het midden van de jaren zestig en het midden van de jaren zeventig kwam de grote dorpsuitbreiding van vooral flats. Er zijn 53 verdachte daken, en bijna acht op de tien woningen komt uit die piekperiode.

In Zuid, ook van de jaren vijftig en zestig, zijn tussenwoningen het meest voorkomende type. In Broeckland, vooral uit de jaren negentig, ligt het anders: ruim driekwart van de woningen is er gebouwd voor het verbod, maar de wijk is jonger. Wat daar aan asbest zit, is vooral asbestcement, zoals golfplaten, gevelbeplating of vensterbanken. Bij harde vinyltegels geldt dat ze tot ongeveer halverwege de jaren tachtig voorkomen.

Flats, huur en de kern rond de Brink

Het dorp telt bijna tweeduizend adressen met het woningtype appartement, grotendeels in Midden en Noord. In Midden is het aandeel huur het grootst, ruim zes op de tien woningen, en in Noord is juist zeven op de tien koop. In een gebouw met appartementen is het dak, de gevel en de galerij van de eigenaar van het gebouw: de woningcorporatie of de vereniging van eigenaren.

Rond de Kerk en de Brink is vóór de bouw van de wijken eromheen al volop gebouwd, onder meer in de Brugstraat en de Herenstraat. In Midden is de grootste groep panden uit de jaren dertig en veertig. Zulke oudere huizen bevatten zelden asbest in de oorspronkelijke constructie, maar wel eens in latere ingrepen: een kachelpijp, een vloer, een aanbouw of een schoorsteenomkasting.

Buitenplaatsen en monumenten langs de Vecht

Langs de Vecht ligt een lint van buitenplaatsen, waaronder Nijenrode, Gunterstein, Queekhoven en Boom en Bosch. In de plaats staan 155 rijksmonumenten en 37 gemeentelijke monumenten, waarvan veel afzonderlijk ingeschreven onderdelen van buitenplaatsen. Naast een hoofdhuis horen daar vaak tuinen en bijgebouwen bij.

Bij een monument in particuliere handen kan een bijgebouw met golfplaten of een latere aanbouw asbest bevatten. De sanering volgt dezelfde regels als elders, maar het resultaat moet passen bij de status van het gebouw. Overleg daarom bij een rijksmonument vooraf met de gemeente over de nieuwe dakbedekking. De gemeente heeft een subsidieregeling voor instandhouding van monumenten, maar die gaat over onderhoud, niet over asbest.

Aan het water: Scheendijk en Kievitsbuurt

Na de oorlog verschenen tussen de Scheendijk en de plassen steeds meer vakantiewoningen, en langs de dijk kwamen jachthavens. De kleine landhuizen in de Kievitsbuurt liggen aan trekgaten en zijn alleen per boot te bereiken. De Scheendijk telt twaalf verdachte daken, terwijl maar een klein deel van de woningen er van vóór het verbod is. Zoek daarom per gebouw het bouwjaar op en kijk wat er later is bijgebouwd, zoals een schuur, een botenhuis of een berging.

Een dak dat alleen over water bereikbaar is, vraagt van de saneerder extra voorbereiding: de platen moeten verpakt en vervoerd worden zonder dat er iets in het water terechtkomt. Noem dat in je aanvraag, dan kan een bedrijf het meenemen in de prijs.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Naast woningen telt het dorp driehonderdnegenenvijftig utiliteitspanden uit de periode vóór het verbod. Dat zijn 45 bedrijfshallen en werkplaatsen, 43 kantoren, 11 scholen, 9 zorggebouwen en 2 sportgebouwen. Daarnaast telt het dorp bijna driehonderd adressen met een industriefunctie. De regeling voor particulieren geldt niet voor al die bedrijfs- en kantoorgebouwen.

Wie een bedrijfspand verbouwt, verkoopt of verhuurt, krijgt vaak de vraag of er een inventarisatierapport is. Voor medewerkers geldt de Arbowet: niemand mag zonder meer boren, zagen of breken in materiaal dat asbest kan bevatten. Een rapport voorkomt dus ook onaangename verrassingen op de werkvloer. Wat een inventarisatie inhoudt en kost, vind je bij asbestinventarisatie.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Zestien keer kreeg de provincie Utrecht de afgelopen vijf jaar een waarschuwing met code oranje of rood. Grote daken in open polders vangen veel wind, en verweerde golfplaten breken dan eerder. Liggen er platen los of zijn ze gebroken, laat ze dan zitten of liggen en blijf op afstand. Houd kinderen en dieren weg bij de stukken en meld de schade bij je verzekeraar.

Ongeveer een derde van de woningen heeft zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten kan dat niet; saneer eerst en leg daarna het nieuwe dak met de panelen aan. Wie wil isoleren, kan terecht bij de gemeentelijke subsidieregeling voor isolatie van koopwoningen. Die regeling gaat over energie, niet over asbest. Ruim vier op de tien woningen heeft een spouwmuur zonder isolatie, en bij het isoleren van een zolder hoort een controle van het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Zie je dat ergens platen worden gebroken of dat asbest bij het huisvuil belandt, dan meld je dat bij de gemeente of de omgevingsdienst.

De dichtstbijzijnde milieustraat voor asbest ligt in Maarssen-Dorp. Daar mag een particulier tot 50 kg of 35 m² platen per perceel inleveren, na een melding vooraf via het Omgevingsloket. Voor een klein schuurdak is dat vaak genoeg, voor een stal niet. Een saneringsbedrijf voert het asbest zelf af, en dat zit in de offerte.

Bijgebouwen, garageboxen en het bouwjaar

Naast de woningen staan in het dorp 1.870 bijgebouwen zonder eigen adres en 364 garageboxen en bergingen met een eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Dat zijn de plekken waar golfplaten vaak nog liggen, ook bij huizen die zelf allang zijn gerenoveerd. Wie een huis koopt, kijkt dus niet alleen naar het woonhuis maar ook naar het schuurtje, de carport en de garage.

In Landgoed Nijenrode is elke woning van vóór het verbod, en liggen zeven verdachte daken. In Broeckland, een van de jongere wijken, zijn het er drieëndertig. Het bouwjaar van de wijk zegt dus niet alles, en wat er later is bijgebouwd, telt net zo goed mee. Vraag bij de aankoop naar een bestaand inventarisatierapport, of neem een onderzoeksvoorbehoud op.

Rekenvoorbeeld: het dak van een schuur

Neem een schuur van vier bij zes meter, met een dak van 24 m². Volgens de richtprijzen betaal je zonder bestaand rapport voor onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.300, met een bovengrens van € 3.000. Een eerder gemaakte inventarisatie scheelt het onderzoeksdeel. Voor jouw maten geeft de rekentool een eerste indicatie.