Asbest verwijderen in Lelystad

Veel dakoppervlak, vooral op bijgebouwen

In de woonplaats liggen 787 daken waarop asbest kan zitten, samen ruim 119.000 m². Vergeleken met 333 plaatsen valt de stad per duizend woningen in de klasse weinig. Van de 787 zitten er 577 op een schuur of garage bij een woning. Het zijn dus vooral de bijgebouwen die onderzoek vragen, en minder de woonhuizen zelf.

Daarnaast staan er bijna 8.800 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en ruim 760 garageboxen en bergingen met een eigen adres. De bijgebouwen zonder eigen adres komen neer op bijna één per vier woningen. Bijna twee derde van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 23.000 in totaal, en bijna vier op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig.

Een stad op de zeebodem

De stad ligt ongeveer drie meter onder zeeniveau, op de bodem van de vroegere Zuiderzee, en is vernoemd naar de ontwerper van de Afsluitdijk. De eerste bewoners kwamen eind jaren zestig. Daarvoor woonden er alleen ingenieurs en arbeiders, onder meer op Lelystad-Haven, het werkeiland waar dijkbouwers in houten barakken leefden. Dat is de oudste kern, die lang geïsoleerd bleef en rond het midden van de jaren tachtig door nieuwe wijken werd omringd.

De groei ging aanvankelijk langzaam. Na het midden van de jaren zeventig werd de stad aangewezen als groeikern om de bevolkingsdruk op de Randstad te verlichten, en ging de bouw in hoog tempo. Daardoor is bijna zes op de tien woningen gebouwd tussen halverwege de jaren zeventig en het eind van de jaren negentig. Dat is een periode waarin asbest nog wel werd verwerkt, maar na het begin van de jaren tachtig steeds minder.

Het stadshart is vernieuwd, onder meer met het Agoratheater en de Zilverparkkade, en de stad telt één rijksmonument. Lelystad-Haven heeft het karakter van een dorpje in de stad behouden en is gerestaureerd. Bescherming speelt in de meeste buurten nauwelijks een rol, maar bij een gerestaureerd pand ga je vooraf bij de gemeente na wat er mag veranderen aan dak of gevel.

Waar de meeste daken liggen

Drie buurten zijn goed voor een groot deel van de verdachte daken. De buurt Hofstede, Plantage en Wijngaard telt er 257, bij ruim 680 woningen, en bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod en komen uit de jaren zestig en zeventig. Schoener heeft er 170 bij ruim 800 woningen, bijna allemaal van voor het verbod, maar vrijwel niet uit de jaren zestig en zeventig. Tjalk telt er 64 bij ruim 760 woningen en Griend 40 bij ongeveer evenveel.

Wie in zo'n buurt woont, kijkt dus beter eerst naar de berging, de schuur en de aanbouw dan alleen naar het hoofdhuis. Laat een dak bij twijfel bemonsteren in plaats van het alleen te bekijken: kijken geeft geen zekerheid.

Zuiderzeewijk, Atolwijk en de jaren zeventig

De Zuiderzeewijk is de wijk waar de eerste bewoners van de stad kwamen wonen, met de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig. Appartementen komen er het meest voor, ruim 1.400 adressen, en ruim de helft van de woningen is huur. In de buurt Zuiderzeelaan Waddenlaan, waar tussenwoningen het meest voorkomen, is bijna driekwart huur. Wie daar huurt of in een appartement woont, regelt een asbestonderzoek meestal via een verhuurder of vereniging van eigenaren.

Ruim een kwart van de woningen in de stad is van een corporatie, ongeveer vier op de tien is huur en een op de vijf is een meergezinswoning. Voor die woningen ligt het onderzoek bij de eigenaar van het gebouw. Meld wat je ziet schriftelijk, blijf van het materiaal af en vraag of er al een inventarisatie van het hele gebouw is.

De Atolwijk, Bolder en Kustwijk zijn uit de jaren zeventig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. In de Atolwijk is ruim zes op de tien woningen koop, in Bolder bijna zes op de tien huur en in Kustwijk bijna drie kwart koop. De Atolwijk heeft een zakelijke, orthogonale opzet met stempelverkavelingen in de geest van Het Nieuwe Bouwen. Het westelijk deel en de centrale parkzone zijn aangemerkt als cultuurhistorisch waardevol, vanwege de menselijke maat, het zonlicht in woningen en tuinen en de scheiding van functies. In de buurt Atol liggen 21 verdachte daken bij ruim 1.200 woningen, en bijna alle woningen daar komen uit de jaren zestig en zeventig. Wie een woning in zo'n wijk verbouwt, overlegt vooraf met de gemeente als dak of gevel wijzigt.

Boswijk, Havendiep en de nieuwere wijken

Boswijk en Havendiep zijn uit de jaren tachtig, met tussenwoningen als meest voorkomend type en ongeveer twee derde koop. Waterwijk-Landerijen komt uit het begin van deze eeuw, dus van na het verbod. Warande is in aanleg en bestaat vooral uit nieuwe woningen. De Hollandse Hout, een villapark, bestaat vooral uit vrijstaande koopwoningen. Lelystad-Haven zelf is als wijk vooral uit de jaren tachtig, met ruim acht op de tien woningen koop.

Losse erven en kleine buurten

Een aantal kleine buurten met weinig woningen telt opvallend veel verdachte daken. Aan de Visvijver-, Bijl-, Klokbeker- en Plavuizenweg liggen er 26 bij 35 woningen. Rond de Lisdodde-, Dronter- en Zeeasterweg zijn het er 13 bij 30 woningen, aan de Pijlstaartweg, Vleetweg en Larserweg 13 bij 14 woningen, en aan de Vogel-, Meeuwen- en Pijlstaartweg 12 bij 33 woningen. De helft van de woonplaats is landbouwgrond.

Het aantal daken ligt daar dicht bij of boven het aantal woningen, wat wijst op schuren, loodsen en andere gebouwen naast de huizen. Bij bedrijfs- of agrarische gebouwen geldt de regeling voor particulieren niet. Een inventarisatie is dan in de regel nodig voor sloop of verbouwing, en een gecertificeerd bedrijf doet de sanering. Heb je een erf met meerdere gebouwen, laat dan alle daken in één keer bekijken, zodat de saneerder alles in één opdracht kan meenemen en de kosten voor melding en afvoer niet voor elk gebouw apart oplopen. Hoe dat in zijn werk gaat, staat bij asbestinventarisatie.

Hallen, kantoren en scholen

Er staan bijna negenhonderd utiliteitspanden van voor het verbod: ruim 250 bedrijfshallen en werkplaatsen, zeventig kantoren, ruim veertig scholen, dertig sportgebouwen en bijna dertig zorggebouwen. Voor deze panden geldt de vrijstelling voor particulieren niet. Voor sloop of verbouwing is in de regel eerst een inventarisatie nodig, en een gecertificeerd bedrijf saneert, ook als het om een klein stuk gaat.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Zeventien keer in vijf jaar tijd stond Flevoland op code oranje of rood. Het station bij de Houtribdijk ligt op bijna twaalf kilometer en noteerde een hoogste windstoot van 144 kilometer per uur. Vlak en open land vangt veel wind. Een losgeraakte of gebroken plaat laat je liggen. Houd kinderen en dieren ervandaan, doe zelf niets aan de schade en bel je verzekeraar.

Op ruim vier op de tien huizen liggen zonnepanelen. Eerst haal je de asbestplaten weg, daarna pas leg je panelen. De gemeente heeft twee isolatieregelingen, één voor laten doen en één voor doe-het-zelf. Die gaan over energie en niet over asbest. Voordat een zolder wordt geïsoleerd, hoort het dakbeschot gecontroleerd te zijn.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek controleert of asbest volgens de regels wordt verwijderd. Gebroken platen of asbest in de gewone afvalbak meld je bij de gemeente of de omgevingsdienst. Bij de milieustraat lever je asbest stofdicht verpakt in dubbel plastic in. Puin neemt de milieustraat zonder maximum aan, maar asbest hoort daar niet bij en lever je apart in. Voor een container of steiger op de openbare weg vraag je vooraf na wat de gemeente eist. Een saneringsbedrijf regelt dat vaak mee.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zeven meter

Een schuur van vier bij zeven meter heeft een dak van 28 m². Komt er eerst een onderzoek en daarna de verwijdering, dan kost dat volgens de richtprijzen ongeveer € 2.300 tot € 3.000. Met 28 m² zit je dicht bij de 35 m² waarboven een particulier het niet meer zelf mag doen. Jouw eigen maten tel je mee in de rekentool.