Asbest verwijderen in Geleen

Minder daken per woning, maar veel bijgebouwen

In de woonplaats liggen 547 daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 33 per duizend woningen. Dat is onder het gemiddelde van de 333 plaatsen in de vergelijking. Toch is er veel te doen rond de bijgebouwen: 280 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, en maar 26 op een woonhuis. Daarnaast staan er ruim 6.300 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en bijna 1.500 garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Het verdachte dakoppervlak telt bij elkaar ongeveer 34.000 m². De meeste woningen hebben geen verdacht dak. Maar bij bijna negen op de tien woningen kan ergens in huis of op het erf nog asbest zitten, in een vensterbank, een schoorsteen, rond leidingen of onder vinylzeil. Dat het dak vrij is, zegt dus weinig over de rest van het gebouw.

Lindenheuvel: de tuinstad van de mijn

De meeste verdachte daken liggen in Lindenheuvel: 185, bij ruim 3.600 woningen. De wijk is planmatig gebouwd op grond van de gemeente, aan het eind van de jaren twintig, met een halve cirkel van straten rond kerk en markt. Er staan blokken van twee tot vier woningen onder één kap in ongeveer zes woningtypen, en tussenwoningen komen het meest voor. De grootste groep panden komt uit de jaren dertig en veertig, en iets meer dan de helft van de woningen is koop.

Dat maakt de buurt interessant voor wie samen een prijs wil vragen. Woningen van hetzelfde type hebben vaak dezelfde berging, uit dezelfde bouwgolf. Door aanpassingen en de sloop van ongeveer 230 woningen is de wijk niet meer helemaal gaaf, en veel huizen hebben een latere aanbouw of een uitgebreide schuur. Dat zijn precies de plekken waar asbestcement van na de bouw kan zitten. Het energielabel laat bovendien zien dat er nog veel te verbeteren valt: zes op de tien adressen met een label heeft een D tot en met G. Wie gaat isoleren, kan dus beter eerst de platen laten beoordelen.

Centrum, Kluis en Zuid: wederopbouw en appartementen

Tijdens de oorlog trof een zwaar bombardement de stad, waarbij honderden panden werden vernield of zwaar beschadigd. Daarna kwam de wederopbouw, en de grote uitbreidingen in Centrum, Kluis en Zuid komen uit de jaren vijftig en zestig. In die jaren werd asbestcement veel gebruikt: in golfplaten op schuren en garages, schoorstenen en buizen, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken, in isolatie rond leidingen en, vanaf de jaren zestig, in vinylzeil en harde vinyltegels in keuken en toilet.

In het Centrum liggen 124 verdachte daken bij ruim 2.500 woningen, bijna negen op de tien woningen is van voor het verbod en meer dan de helft is huur. Appartementen zijn er het meest voorkomende type. Kluis telt 81 verdachte daken en heeft het hoogste aandeel woningen van voor het verbod van de stad, met ongeveer zes op de tien woningen in koop. Zuid is een bijzonder geval: daar staan ruim 2.500 woningen waarvan driekwart uit de jaren zestig en zeventig komt, maar er zijn maar drie verdachte daken. Een woning uit de asbestperiode hoeft dus geen asbestdak te hebben. Binnenshuis kan het nog steeds zitten.

Noord, Oud-Geleen en Haesselderveld

Noord is de jongste grote wijk, met de grootste groep panden uit de jaren tachtig. Er zijn 103 verdachte daken bij bijna 2.400 woningen en ongeveer zeven op de tien woningen is gebouwd voor het verbod, het laagste aandeel van de wijken. Vanaf het begin van de jaren tachtig werd minder asbest verwerkt dan ervoor, maar asbestcement bleef in de handel tot het verbod. Tot ongeveer halverwege dat decennium lagen er nog harde vinyltegels met asbest. In een huis uit de late jaren tachtig is de kans kleiner, maar niet nul.

Oud-Geleen en Haesselderveld vormen een gemengde wijk met de grootste groep panden uit de jaren zeventig en ongeveer 38 verdachte daken. Het centrum van Oud-Geleen heeft nog een dorpskarakter en is aangewezen als beschermd dorpsgezicht, met oude woonhuizen die een kern hebben die eeuwen oud is. Asbest zit daar zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel in latere aanbouwen en bijgebouwen. De stad heeft 25 rijksmonumenten, en bij een monument hoort een sanering altijd met de gemeente te worden afgestemd.

Schuren, bergingen en garageboxen

Per duizend woningen staan er ongeveer 390 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres. Dat is veel, en het verklaart waarom de bijgebouwen zo bepalend zijn. Een klein dak van geschroefde golfplaten kun je als eigenaar-bewoner onder voorwaarden zelf verwijderen: hooguit 35 m² in totaal, de platen moeten heel zijn en je meldt het vooraf. Een deel zelf doen en de rest laten saneren is niet toegestaan.

Bij de bijna 1.500 garageboxen ligt het anders. Het dak loopt vaak over meerdere boxen, en de eigenaren verschillen: bewoners, een corporatie of een belegger. Een corporatie bezit ruim drie op de tien woningen. Wie één box laat saneren, raakt ook de platen boven de buurman, en overleg is dan nodig. Is het dak verweerd, bemost of gebroken, dan hoort het werk bij een gecertificeerd bedrijf.

Kantoren, zorg en het chemiecomplex

De mijn gaf de stad zijn omvang en het chemiecomplex bleef bestaan toen de mijn sloot. Naast de woningen staan er bijna 700 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder ruim 140 kantoren, 110 bedrijfshallen en werkplaatsen, 46 zorggebouwen en twaalf scholen. In het industriegebied liggen nog eens dertien verdachte daken. Het centrum kreeg na een economische dip de grootste leegstand van Limburg.

De vrijstelling voor particulieren is op die gebouwen niet van toepassing. Voor verbouw of sloop is in de regel eerst een inventarisatie verplicht, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit, ook als het om een paar platen gaat. Wordt een leegstaand pand verbouwd, laat dan het hele gebouw vooraf bekijken en niet alleen de plek waar je wilt beginnen.

Mijnverleden, storm en isolatie

De Staatsmijn Maurits sloot eind jaren zestig. Voor schade door de voormalige steenkoolwinning bestaat de Limburg Kamer van de Commissie Mijnbouwschade. Of herstelwerk ook asbestonderzoek of -verwijdering omvat, hangt af van de regeling en de situatie. Moet er in een oud huis worden gesloopt, dan is in de regel een inventarisatie nodig. Regel dat vooraf.

Bij harde wind kunnen golfplaten breken. In Limburg werd de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood afgegeven, en op bijna negen kilometer, bij Maastricht Airport, is ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal in de tuin, raak het dan niet aan. Blijf met kinderen en huisdieren uit de buurt, houd de stukken licht vochtig en meld de schade bij je verzekeraar.

Bijna twee derde van de woningen uit de periode tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig heeft een spouwmuur zonder isolatie. De gemeente heeft een isolatiesubsidie en een stimuleringslening, en voor gevelverbetering bestaat een eigen regeling. Ze vergoeden het isoleren zelf en niet de kosten van asbestverwijdering. Op ruim een derde van de woningen liggen al zonnepanelen. Een dak met asbestplaten komt niet in aanmerking, omdat de bevestiging gaten vraagt. Een berging die panelen moet dragen, krijgt dus eerst een ander dak.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de RUD Zuid-Limburg. Breken er platen of belandt asbest in een gewone container, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Voor je eigen klus gebruik je het Omgevingsloket.

Voor asbest bij de milieustraat betaal je een tarief per kilo. Laat je een bedrijf het werk doen, dan neemt dat de afvoer mee in de prijs. Een container of steiger op stoep of straat vraagt een vergunning voor tijdelijk gebruik van gemeentegrond, met een doorlooptijd van twee tot zes weken. Het saneringsbedrijf kan dat regelen, maar het staat op jouw adres, dus zet het in de planning.

Rekenvoorbeeld: berging van vier bij vijf meter

Een berging van vier bij vijf meter heeft een dak van precies 20 m². Dat valt nog in de laagste prijsklasse van de rekentool. Ligt er nog geen rapport, dan hoort er een inventarisatie bij. Onderzoek en verwijdering samen komen volgens de richtprijzen uit op € 2.200 tot € 2.800. Staan er langs het achterpad meer van zulke bergingen, dan loont een gezamenlijke aanvraag. Voer je eigen maten in bij de rekentool, of lees eerst over de asbestinventarisatie.