Asbest verwijderen in Sittard

Wat de bouwperioden zeggen over je huis

Ruim zeven op de tien woningen zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Ongeveer een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbestcement het vaakst werd toegepast: in vensterbanken, golfplaten, gevelbeplating en rond rookkanalen. De meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod loopt van het midden van de jaren zeventig tot het begin van de jaren negentig. In die periode werd asbest nog gebruikt, al nam het gebruik na het begin van de jaren tachtig af.

Dat betekent dat een huis uit de late jaren tachtig niet vanzelf asbestvrij is. Asbestcement uit die tijd lijkt sterk op het vezelcement dat later is gemaakt, en harde vinyltegels met asbest kwamen tot ongeveer halverwege de jaren tachtig voor. Van buiten valt er geen verschil te zien. Wie gaat verbouwen, een badkamer wil slopen of een oude schuur wil vervangen, doet er goed aan eerst een monster te laten nemen.

De oudste huizen zijn weer een ander verhaal. In het centrum staan nog vakwerkhuizen uit de zestiende en zeventiende eeuw. Asbest zit daar zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel eens in een latere kachelpijp, een vloer of een aanbouw uit de tijd dat er werd gemoderniseerd.

Schuren en garages: waar de verdachte daken liggen

In de woonplaats liggen ruim 480 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen goed voor ruim 111.000 vierkante meter dakoppervlak. Op een schuur of garage achter een woonhuis liggen er ruim 270. Op de woonhuizen zelf is het opvallend rustig: slechts 68 woonpanden hebben een verdacht dak, ongeveer vijf op elke duizend. Wie hier asbest verwacht, moet dus eerder achter in de tuin kijken dan boven op het dak van het woonhuis.

Naast de schuren met een eigen adres staan er ruim 4.500 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en ruim 640 garageboxen en bergingen die wel een adres hebben. Dat zijn de tuinhuisjes, afdaken en schuurtjes die in de loop der jaren zijn bijgebouwd. Vaak weet de huidige eigenaar niet meer wanneer ze zijn neergezet of waarvan het dak is gemaakt.

Een particulier mag hooguit 35 m² geschroefde, onbeschadigde golfplaten zelf verwijderen van een bijgebouw op eigen erf, met een sloopmelding uiterlijk een week van tevoren. De 35 m² geldt voor alle platen samen, dus een stuk zelf weghalen en de rest door een bedrijf laten doen is geen optie. Zijn de platen verweerd, gebroken of vastgelijmd, dan kom je er zonder gecertificeerd bedrijf niet. Hoe je dat veilig aanpakt, staat in het artikel over zelf asbest verwijderen.

Ophoven, Overhoven en Broeksittard

De meeste verdachte daken liggen in Ophoven: 92 bij ruim 2.000 woningen. Opvallend is dat de grootste groep panden daar uit de jaren negentig komt. Toch is ruim zeven op de tien woningen van voor het verbod. Ongeveer zeven op de tien woningen is er koop, dus de beslissing ligt meestal bij de bewoner.

Overhoven en Broeksittard tellen er elk 56. In Overhoven komen de meeste panden uit de jaren zeventig en is ongeveer 90 procent van voor het verbod, in Broeksittard heeft ruim vier op de tien woningen een bouwjaar in de piek van het asbestgebruik. Broeksittard is met zo'n zeshonderd woningen klein, wat betekent dat bijna één op de tien woningen een verdacht dak heeft. In zo'n kleine buurt kennen buren elkaars schuur, en dat maakt een gezamenlijke aanvraag eenvoudiger.

Vrangendael, Stadbroek en Sanderbout

Vrangendael valt op door het bouwjaar: ruim negen op de tien woningen is van voor het verbod, en bijna alle woningen komen uit de jaren zestig en zeventig. Er liggen dertig verdachte daken, en meer dan de helft van de woningen is een appartement in een meergezinsgebouw. Ruim de helft is huur. Wie daar woont, krijgt vaker te maken met een verhuurder of vereniging van eigenaren dan met een eigen schuur.

Stadbroek is deels veel ouder. Langs de St. Josephstraat en de Tudderenderweg staan 140 woningen uit de tijd kort na de Eerste Wereldoorlog, gespiegeld langs beide straten gebouwd. Het grootste deel van de buurt komt later, uit de jaren vijftig en zestig. Er liggen 48 verdachte daken, en bijna drie van de vier woningen is huur. Het bouwjaar van het huis zegt hier minder dan het moment van de laatste verbouwing: een nieuwe schuur of dakkapel van enkele tientallen jaren geleden kan platen met asbest bevatten, ook bij een huis van veel eerder.

In Sanderbout, het tuindorp dat Jan Stuyt ontwierp, liggen er 49 bij ruim 800 woningen. Zeven op de tien woningen is huur, en de buurt staat bekend om haar opzet met drie carrés rond een gemeenschappelijk binnenterrein.

Flats, huur en VvE

Bijna de helft van de woningen is huur, en ruim drie op de tien woningen is van een corporatie. In het centrum is dat nog sterker: ruim drie kwart is huur en ruim acht op de tien woningen zit in een meergezinsgebouw. In de hele woonplaats staan ruim 8.000 appartementen, in het centrum alleen al ruim 2.200 en in Limbrichterveld ruim 1.100.

Zit er asbest in een huurwoning, dan regelt de verhuurder onderzoek en verwijdering. Een gebroken plaat, een beschadigde vensterbank of een losgeraakt stuk leidingomkokering meld je en laat je liggen. Wil je als huurder zelf iets verbouwen, bijvoorbeeld een nieuwe keuken op eigen kosten, dan moet de verhuurder eerst weten of er asbest zit voordat de oude eruit gaat.

Bij een appartement dat je zelf bezit, valt het gemeenschappelijke deel onder de VvE: leidingschachten, kelderbergingen, plaatwerk bij balkons. Vraag daar eerst of er een inventarisatie van het gebouw is. Omdat de woningen in een blok meestal op dezelfde manier zijn gebouwd, staat in dat rapport vaak ook wat je in je eigen woning mag verwachten. Wat zo'n rapport precies vastlegt, lees je bij de asbestinventarisatie.

Tuindorpen en mijnwerkerswoningen

De stad groeide hard toen de steenkoolmijnen in Zuid-Limburg werden geopend. In enkele tientallen jaren liep het aantal inwoners op tot ongeveer het vijfvoudige, en de gemeente investeerde in grond en woningbouw. Veel woninggroepen uit het begin van de twintigste eeuw danken hun bestaan aan de mijnindustrie. In Limbrichterveld bouwde een spoorwegcorporatie 109 woningen voor personeel, en in Overhoven kwam een groot complex rond de Heistraat, later uitgebreid met woningen aan de Paulusstraat en het Paulusplein.

Zulke woningen zijn eerder een eeuw oud dan van na de oorlog, en de oorspronkelijke bouw zal weinig asbest bevatten. Maar een eeuw is lang. Er zijn schoorstenen verbouwd, daken vervangen, bijkeukens aangebouwd en kachels vervangen. Het zijn juist die latere ingrepen die asbestcement hebben achtergelaten. Wie zo'n huis heeft gekocht, kan het beste navragen wat er sinds de bouw aan is veranderd.

De mijnen zijn gesloten in de jaren zestig en zeventig. Schade door de voormalige steenkoolwinning valt onder de Commissie Mijnbouwschade, en dat is een ander loket dan asbest. Een scheur in een muur is dus geen reden om asbest te vermoeden, en asbest is op zijn beurt geen mijnbouwschade.

De binnenstad: monumenten en beschermd gezicht

De middeleeuwse stad kreeg bij de stadsrechten een omwalling met grachten, en een deel van de stadsmuur staat nog. Het centrum is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht, goed voor ruim 23 hectare, en de stad telt ruim 170 rijksmonumenten. De beschermingsgrens loopt langs gebieden, dus niet ieder pand in de stad valt eronder. Of jouw pand erbij hoort, vraag je bij de gemeente na.

Asbest verwijderen uit een monumentaal pand mag gewoon, maar wat er daarna terugkomt kan vergunningplichtig zijn. Een nieuwe dakbedekking, een andere gevelafwerking of een vervangen schoorsteen vraagt afstemming met de gemeente. De gemeente kent daarnaast een subsidieregeling voor gevelverbetering. Die gaat over het uiterlijk van de gevel en niet over asbest, maar bij een gecombineerde klus kan het lonen om beide regelingen naast elkaar te leggen.

Bedrijfshallen, scholen en zorggebouwen

Naast de woningen staan er ruim 770 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om bijna tweehonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim honderd kantoren, 33 zorggebouwen, 22 scholen en 19 sportgebouwen. Op het Industrieterrein Noord liggen 16 verdachte daken bij maar 32 woningen, dus daar gaat het vrijwel helemaal om bedrijfspanden.

Een bedrijfspand valt buiten de ruimte die particulieren hebben om zelf te saneren. Na de inventarisatie haalt een gecertificeerd bedrijf het asbest weg, ook bij een handvol platen. Voor een eigenaar of huurder is een overzicht van wat waar zit ook handig bij onderhoud: monteurs en schilders mogen niet zomaar boren of zagen in materiaal dat asbest kan bevatten.

Storm, isoleren en zonnepanelen

Limburg kreeg in vijf jaar tijd vierentwintig keer te maken met code oranje of rood. Bij Maastricht Airport, bijna dertien kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 122 kilometer per uur gemeten. Platen die van een schuur waaien of breken, laat je liggen. Houd kinderen en huisdieren weg, maak het materiaal nat met een plantenspuit en bel je verzekeraar. Breken en opruimen laat je aan een gecertificeerd saneerder.

Ruim vier op de tien woningen zijn gebouwd in de periode van de jaren twintig tot en met de jaren zeventig, met een spouwmuur zonder isolatie. Wie daar gaat isoleren, kan op de zolder tegen vlakke platen aanlopen die asbest bevatten, zoals dakbeschot. Laat dat eerst onderzoeken en saneer vóór de isolatie, zodat het werk niet twee keer hoeft. De gemeente heeft een isolatiesubsidie voor bepaalde doelgroepen. Die is bedoeld voor isolatie, niet voor het weghalen van asbest.

Zonnepanelen liggen op ruim een derde van de woningen. Op platen met asbest kan dat niet, omdat de bevestiging gaten vraagt. Past een paneleninstallatie op jouw schuur of garage in de plannen, vervang dan eerst het dak. Meer daarover lees je in het artikel over asbest eraf en zonnepanelen erop.

Toezicht, milieustraat en container op straat

Toezicht op saneringen is in handen van de RUD Zuid-Limburg. De melding doe je of het saneringsbedrijf via het Omgevingsloket. Asbest brengen naar de milieustraat kost 27 cent per kilo, en daarmee is de afvoer van een klein dak betaalbaar, zolang je het zelf mag verwijderen.

Bij een grotere klus staan er meestal big bags of een afgesloten container bij het huis. Staat die op de stoep of straat, dan is een vergunning voor tijdelijk gebruik van gemeentegrond nodig, met een doorlooptijd van twee tot zes weken. De leges zijn laag ten opzichte van de saneringskosten en lopen op met de duur. Plan de aanvraag dus ruim voor de start van de sanering.

Rekenvoorbeeld: schuur van drie bij zes meter

Een schuur van drie bij zes meter heeft een dak van 18 m². Ontbreekt een rapport nog, dan komt het onderzoek erbovenop. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.200, en ze kunnen oplopen tot € 2.800. Met 18 m² zit je ruim onder de grens van 35 m² voor zelf verwijderen, maar alleen als de platen heel en geschroefd zijn. Met de rekentool reken je jouw eigen maten door.