Asbest verwijderen in Brunssum

Meer asbestverdachte daken dan in de meeste plaatsen

In de woonplaats liggen 1.213 daken waarop asbest kan zitten. Per duizend woningen zijn dat er ruim 80, en daarmee zit Brunssum boven het gemiddelde van de 333 plaatsen in de vergelijking. Het zwaartepunt ligt bij de bijgebouwen: 963 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, en maar 94 op een woonhuis. Het verdachte dakoppervlak bedraagt samen ongeveer 54.000 m².

Het bouwjaar verklaart dat grotendeels. Ruim drie kwart van de woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. In die periode werd asbestcement vaak verwerkt in golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen. Tot halverwege de jaren tachtig lagen er ook harde vinyltegels met asbest. Asbestcement ziet er van buiten uit als later vezelcement. Zekerheid geeft alleen een monster uit het laboratorium.

De mijnkoloniën: Schuttersveld, Treebeek en Haansberg

In de eerste decennia van de twintigste eeuw verrezen tien woninggroepen voor mijnpersoneel, samen bijna 2.900 woningen. Ze zijn gebouwd volgens de tuindorpgedachte, met een tuin bij elke woning, en ze zijn aangewezen als beschermd gezicht: Mijnkoloniën Brunssum, bijna 200 hectare groot. Juist deze buurten springen eruit in de cijfers.

Schuttersveld heeft 316 verdachte daken bij ruim 500 woningen, het hoogste aantal van de hele stad en veel voor een kleine buurt. De kolonie kent vier parallelstraten, en de meeste huizen zijn er van vóór het verbod. Ruim de helft is koop en een deel huur. Treebeek-Zuid telt 103 verdachte daken, Haansberg 42, Treebeek-Noord 45 en Rozengaard 64. Langenberg, een van de grootste koloniën, heeft 78 verdachte daken, en daar is elke woning van vóór het verbod.

In zulke buurten zijn de huizen en de bijgebouwen bijna identiek. Dat helpt als je met buren wilt optrekken, omdat een saneerder dan meerdere bergingen achter elkaar kan aanpakken en de vaste kosten verdeeld worden. Het beschermd gezicht betekent dat je wat er na de sanering terugkomt, zoals een nieuw dak of een andere gevelafwerking, beter vooraf met de gemeente bespreekt.

Na de oorlog: Op de Vos, Kerkeveld en De Eggen

Na de oorlog groeiden de koloniën aan elkaar en kwamen nieuwe wijken. De Eggen heeft 114 verdachte daken bij ruim 800 woningen, vooral tussenwoningen uit de jaren vijftig en zestig, en meer dan de helft is huur. Op de Vos, uit de jaren zeventig, staan vooral tussenwoningen en bijna acht op de tien woningen is er koop. Kerkeveld is kleiner en ook naoorlogs.

Wie in een tussenwoning uit die jaren woont, heeft een kans op asbest in de berging, rond de rookgasafvoer of in een vensterbank. Als eigenaar mag je geschroefde golfplaten tot 35 m² onder voorwaarden zelf verwijderen. Bij huur is dat een zaak van de verhuurder. Zie je een gebroken plaat, meld dat dan en haal er niets af. Een plaat die breekt, laat vezels vrij die je niet ziet.

Centrum, Het Heufken en de appartementen

In het Centrum bestaat bijna alles uit meergezinswoningen, en de appartementen zijn er het meest voorkomende type. Ruim de helft is huur. In Het Heufken liggen 99 verdachte daken bij ruim 370 woningen, en daar komt de grootste groep uit de periode tussen de jaren twintig en vijftig. In Treebeek-Zuid is ruim de helft van de woningen huur, en appartementen komen er het meest voor.

Bij een appartement beslist de verhuurder of de vereniging van eigenaren over de gemeenschappelijke delen. Dat zijn precies de plekken waar asbest in oudere gebouwen kan zitten: leidingschachten, bergingen en plaatwerk bij balkons. Informeer eerst of het hele gebouw al is geïnventariseerd. Voor gevelwerk in het centrumgebied is er bovendien een stimuleringsverordening, dus controleer of en hoe een gevelverbouwing met een sanering te combineren is.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de schuren met een eigen adres staan er ruim 4.600 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, ongeveer 320 per duizend woningen. Daarbij komen 551 garageboxen en bergingen die wel een eigen adres hebben. Dat zijn veel meer dakplaten dan het aantal woningen doet vermoeden.

Bij een rij garageboxen ligt het anders dan bij een losse schuur. Het dak loopt vaak door over meerdere boxen, en de eigenaren verschillen: bewoners, een corporatie of een belegger. Wie één box saneert, raakt de platen boven de buurman. Zoek eerst uit wie het dak bezit en of een beheerder het voor de hele rij kan regelen. Een gezamenlijke aanvraag is voordeliger dan losse klussen, omdat melding, werkplek en afvoer maar één keer nodig zijn. Verweerd of gebroken materiaal mag je in elk geval niet zelf aanraken.

Bedrijfspanden, scholen en zorg

Behalve woningen staan er ruim 400 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder ruim honderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim honderd kantoren, twintig zorggebouwen, twaalf scholen en vijftien sportgebouwen. Op zulke panden geldt de regeling voor particulieren niet. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit, ook als het om een paar platen gaat. Laat je een monteur of aannemer werken in een pand uit die tijd, geef dan door welk materiaal verdacht is. Zo voorkom je dat een klein klusje in een besmette ruimte uitloopt.

Mijnbouwverleden: zettingen en bodem

Brunssum was tot in de jaren zeventig een centrum van steenkoolwinning, met twee staatsmijnen, Emma en Hendrik. Zettingen door de mijnbouw beschadigden de derde Sint Gregoriuskerk zo ernstig dat die begin jaren zestig is herbouwd. Het mijnterrein Emma kon deels niet worden bebouwd door bodemverontreiniging, en op het steenstort van het Hendrik-terrein zijn 103 nieuwbouwwoningen gebouwd.

Voor schade door de voormalige mijnbouw is er een apart loket, de Limburg Kamer van de Commissie Mijnbouwschade. Dat gaat over schade en niet over asbest. Wordt er in een oud huis gesloopt om te herstellen, dan is in de regel wel een inventarisatie nodig. Regel dat vooraf, zodat de aannemer niet halverwege hoeft te stoppen.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor de provincie Limburg werd de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood afgegeven. Bij het meetstation Maastricht Airport, ruim vijftien kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur gemeten. Na harde wind kunnen er gebroken platen in de tuin liggen. Raak ze niet aan met bezem of stofzuiger, houd kinderen en huisdieren op afstand en geef de schade door aan je verzekeraar.

Een derde van de woningen heeft zonnepanelen. Op asbestplaten kan dat niet, omdat voor de bevestiging gaten in de platen nodig zijn. Wie panelen op een berging wil, vervangt dus eerst het dak. Ook bij isoleren speelt dit: in Haansberg heeft het overgrote deel van de adressen met een energielabel een label D tot en met G, en in het dak of de zolder kan asbesthoudend beschot zitten. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie, maar die gaat over het isoleren en niet over het weghalen van asbest.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op sanering en sloop met asbest ligt bij de RUD Zuid-Limburg. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest in een gewone container belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Je eigen klus meld je via het Omgevingsloket.

Bij de milieustraat kun je asbest gratis inleveren tot ten hoogste 35 m², goed verpakt. De afvoer van het asbest zit bij een bedrijfssanering in de offerte. Voor een container of steiger op straat is meestal een vergunning nodig, die je ongeveer drie weken vooraf aanvraagt. Het saneringsbedrijf doet dat vaak, maar controleer of het in de offerte staat.

Rekenvoorbeeld: vier garageboxen met één dak

Vier garageboxen van elk drieënhalf bij vier meter hebben samen een dak van 56 m². Daarmee zit je boven de grens van 35 m² voor zelf verwijderen, dus een gecertificeerd bedrijf is nodig. Zonder rapport komt er eerst een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kost onderzoek plus verwijdering samen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 3.500. Verdeeld over vier eigenaren kan het per box meevallen. Reken je eigen boxen door in de rekentool. Hoe het onderzoek werkt, staat bij de asbestinventarisatie.