Asbest verwijderen in Beek

Veel daken in het dorp, tientallen in de kleine kernen

In de woonplaats liggen 241 daken waarop asbest kan zitten. Dat zijn er ongeveer 40 per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt dat in het midden. Het gaat vooral om bijgebouwen: 148 van die daken liggen op een schuur of garage bij een woning, en maar 34 op een woonhuis. Samen beslaan ze een dakoppervlak van ongeveer 39.000 m². In de gemeente als geheel, die ook Spaubeek en Neerbeek omvat, zijn het 328 daken.

Van de daken in de woonplaats ligt bijna de helft in het dorp zelf: 119. In Neerbeek zijn het er 37, in Geverik 32, in Grootgenhout 22, in Kleingenhout 13 en in Kelmond 10. In de kleinste kernen is het aantal per woning hoog. Geverik telt 32 verdachte daken bij 172 woningen, veel voor een kern van die omvang. Wie daar woont, kan het erf dus niet zonder meer asbestvrij noemen.

Gegroeid na de oorlog

De grootste bebouwing kwam na de Tweede Wereldoorlog, op de open ruimten tussen de oudere straten. Het dorp, Neerbeek en Spaubeek hebben alle drie hun grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig. Bijna negen op de tien woningen is gebouwd voordat asbest werd verboden, en ruim een derde komt uit de jaren zestig en zeventig.

In die jaren werd asbest op grote schaal verwerkt. Denk aan golfplaten op schuren en garages, schoorstenen en buizen van asbestcement, gevelbeplating, dakbeschot en vensterbanken, isolatie rond leidingen van de cv en, vanaf de jaren zestig, vinylzeil en harde vinyltegels in keuken en toilet. Aan de buitenkant ziet asbestcement er hetzelfde uit als het vezelcement dat later is gemaakt, dus ook een opgeknapt huis uit de wederopbouw kan er nog onderdelen mee hebben.

Appartementen en huur in het dorp

In het dorp staan ruim 4.200 woningen, en daar ligt ook de grootste groep verdachte daken. Appartementen zijn er het meest voorkomende type, met ruim 1.600 adressen, en bijna vier op de tien woningen is huur. Het oorspronkelijke lint langs de Burg. Janssenstraat, de Stegen en de Hoolstraat kreeg later een marktplaats en notabelenwoningen, en rondom groeide een dichtere bebouwing.

Voor huurders en eigenaars van een appartement is de eerste vraag steeds wie het gebouw beheert. In een flat uit de wederopbouw of de jaren zeventig kan asbest in gemeenschappelijke ruimten zitten: leidingschachten, bergingen op de begane grond of beplating bij balkons. Dat is een zaak van de verhuurder of de vereniging van eigenaren. Vraag naar een bestaande inventarisatie van het hele gebouw voordat je een bureau voor je eigen woning inschakelt.

Neerbeek en Spaubeek

In Neerbeek zijn tussenwoningen het meest voorkomende type, en zeker acht op de tien woningen is koop. Door de nabijheid van de Staatsmijn Maurits werd het dorp een aantrekkelijke woonplaats, maar de snelle groei kwam pas na de oorlog. Er liggen 37 verdachte daken bij ruim duizend woningen. Een rij tussenwoningen met identieke bergingen achter de huizen is precies de situatie waarin buren samen een prijs kunnen vragen.

Spaubeek heeft vooral twee-onder-een-kapwoningen, ruim vierhonderd van ongeveer 1.500 woningen, en driekwart is koop. Zo'n woning heeft vaak een garage of berging aan de zijkant. Daar zit het asbest doorgaans, niet in het hoofdgebouw. Bij een gezamenlijk dak tussen twee woningen, zoals een aangebouwde garage over de erfgrens, moet de buurman meewerken. Maak daarom eerst afspraken, voordat je een offerte aanvraagt.

Schuren, bergingen en garageboxen

Naast de schuren met een eigen adres staan er ruim 2.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder adres. Per duizend woningen zijn dat er ongeveer 340, een hoog aantal. Daarnaast zijn er 236 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat dakoppervlak wordt snel groot, ook als elk dak op zich klein is.

Als eigenaar-bewoner mag je hooguit 35 m² geschroefde golfplaten zelf weghalen, mits ze heel zijn, en dan alleen op je eigen erf met een melding vooraf. Het gaat om het totaal over al je daken samen. Ligt er verweerd of gebroken materiaal, dan is een gecertificeerd bedrijf verplicht. Bij een rij boxen met één doorlopend dak is overleg met de andere eigenaren nodig, omdat de platen elkaar overlappen en die van de buren kunnen breken.

Villa's, hoeven en bedrijfspanden

De gemeente heeft ook een andere kant. Langs de Maastrichterlaan ontstond in de jaren twintig een villapark, met de mergelvilla van een industrieel en villa's van een plaatselijke architect, en achter de villa's lag het Prof. Spronckpark met twaalf middenstandswoningen. De oorspronkelijke bouw bevat zelden asbest. Een latere aanbouw, een schuur of een keukenvloer wel eens. Heb je zo'n pand, of een van de 43 rijksmonumenten, stem dan met de gemeente af wat er na de sanering op dak of gevel terugkomt.

Meer dan de helft van het oppervlak van de woonplaats bestaat uit landbouwgrond. Er staan gesloten hoeven, zoals in Neerbeek en in Kelmond, waar een hoeve naar het Friese kop-hals-rompmodel is gebouwd. Op zo'n erf staan vaak meerdere gebouwen uit verschillende tijden. Een stal of loods die bij een bedrijf hoort, valt buiten de regeling voor particulieren: die wordt na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf gesaneerd, ook als het dak klein is. Laat bij een groter erf alle gebouwen in één keer beoordelen.

Daarnaast staan er bijna 250 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder ruim zestig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim veertig kantoren, zestien zorggebouwen en vier scholen. Voor al die panden is een inventarisatie in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en het werk gaat naar een gecertificeerd bedrijf. In het zuiden ligt het luchthaventerrein, in het noorden de chemische industrie van Chemelot, en in het gebied rond het vliegveld staan acht verdachte daken bij vijftien woningen.

Voormalige mijnen en storm

De gemeente ligt in de Mijnstreek. Voor schade door de voormalige steenkoolwinning bestaat een eigen loket, de Limburg Kamer van de Commissie Mijnbouwschade. Of een herstel ook asbestonderzoek of -verwijdering omvat, hangt af van de regeling en de situatie. Vraag dat vooraf na. Moet er in een oud huis gesloopt worden, dan hoort er in de regel een inventarisatie bij.

Ook harde wind kan een asbestdak beschadigen. In Limburg gold de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood, en bij Maastricht Aachen Airport, ruim vier kilometer van het dorp, is ooit een windstoot van meer dan 120 kilometer per uur gemeten. Ligt er na een storm gebroken plaatmateriaal in de tuin, ruim het dan niet zelf op. Houd kinderen en huisdieren weg, spuit de stukken licht nat en meld de schade bij je verzekeraar.

Isoleren en zonnepanelen

Bijna zes op de tien woningen is gebouwd tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig, met een spouwmuur zonder isolatie. In Neerbeek en Spaubeek heeft bijna de helft van de adressen met een energielabel een label D tot en met G. Wie daar isoleert, boort gaten of haalt platen weg. Laat een verdachte plaat eerst onderzoeken en saneer vóór de isolatie, zodat niets twee keer open hoeft.

De gemeente heeft een subsidieverordening voor isolatie en een stimuleringslening voor verduurzaming. Die gaan over de maatregel zelf, niet over het weghalen van asbest. Op de helft van de woningen liggen al zonnepanelen. Op asbestplaten kan dat niet, want voor de bevestiging zijn gaten nodig. Wie panelen op de garage of berging wil, laat dus eerst het dak vervangen.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op asbestverwijdering is een taak van de RUD Zuid-Limburg. Merk je dat golfplaten worden gebroken of dat asbest in een gewone container belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Meld je eigen klus via het Omgevingsloket.

Welke voorwaarden de milieustraat aan asbest stelt, vraag je vooraf na bij de gemeente. Laat je een bedrijf saneren, dan zit de afvoer in de offerte. Een afgesloten container of een steiger op straat vraagt in de gemeente een ontheffing, die je minstens twee weken vooraf meldt. Daar zijn geen kosten aan verbonden. Een saneringsbedrijf regelt dat vaak voor je, maar de ontheffing hoort bij jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij vier meter

Een berging van vier bij vier meter heeft een dak van 16 m². Heb je nog geen rapport, dan komt er eerst een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.200 en kan het oplopen tot € 2.800. Een dak van deze grootte valt ruim onder de grens van 35 m² voor zelf verwijderen, maar dan moet het wel om heel gebleven, geschroefde platen gaan. Vul je eigen maten in bij de rekentool, of lees meer over hoe een asbestsanering verloopt.