Asbest verwijderen in Valkenburg

Veel schuren, weinig woonhuizen

In de woonplaats liggen ruim 370 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen goed voor bijna 49.000 vierkante meter. Daarvan liggen er ruim 240 op een schuur of garage bij een woning. Op de woonhuizen zelf zijn het er 46, ongeveer twaalf op elke duizend. Wie asbest vermoedt, kijkt dus vooral naar de bijgebouwen.

Daarvan zijn er veel: bijna 1.700 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, plus ruim 130 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Het zijn schuurtjes, tuinhuisjes en afdaken die in de loop der jaren zijn bijgebouwd, vaak zonder dat de huidige eigenaar nog weet waarvan het dak is gemaakt.

Zelf verwijderen mag alleen bij geschroefde, heel gebleven golfplaten tot 35 m² op een bijgebouw op je eigen erf, en je meldt de sloop uiterlijk een week van tevoren. Het gaat om het totaal: een deel zelf doen en de rest laten saneren kan niet. Zijn de platen verweerd, gebroken of vastgelijmd, dan moet een gecertificeerd saneerder ze weghalen. De regels per situatie staan bij zelf asbest verwijderen.

Wat de bouwperioden zeggen

Ruim acht op de tien woningen zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna drie op de tien komen uit de jaren zestig en zeventig. Eén op de vier woningen stamt zelfs uit de tijd voor de oorlog. Dat laatste verklaart waarom oudere huizen hier vaker een lappendeken van bouwfasen zijn: mergel en baksteen, daarbovenop een aanbouw, een nieuwe dakkapel of een verbouwde zolder.

Bij de woningen die nog voor het verbod zijn gebouwd, hoort de grootste groep bij het tijdvak van halverwege de jaren zeventig tot begin jaren negentig. Asbest werd toen nog gebruikt, al nam het gebruik na het begin van de jaren tachtig af. Een huis uit die tijd is niet vanzelf asbestvrij: asbestcement lijkt op het vezelcement van latere jaren, en je ziet het verschil niet met het blote oog.

Broekhem, Sibbe en IJzeren

De meeste verdachte daken liggen in Broekhem-Zuid: 78 bij bijna 900 woningen. Ruim de helft van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd verwerkt, en ruim acht op de tien zijn van voor het verbod. Er zijn veel appartementen en de helft van de woningen is huur. In Broekhem-Noord liggen er 60 bij ruim 600 woningen, met vooral tussenwoningen uit de jaren vijftig en zestig, en ongeveer de helft is koop.

Opvallend zijn Sibbe en IJzeren. In Sibbe liggen 46 verdachte daken bij ruim 460 woningen, en in IJzeren 42 bij maar 119 woningen. Zulke aantallen bij zo weinig woningen laten zien dat het meeste niet op de woonhuizen ligt. Heb je daar een erf met meerdere gebouwen, laat dan bij een sanering alle gebouwen tegelijk bekijken.

Daarnaast liggen er 26 in Sint Gerlach, 22 in Hekerbeek en 20 in Vroenhof. Hekerbeek is uit de jaren tachtig, met vooral tussenwoningen, en bijna alle woningen daar zijn nog van voor het verbod.

Het centrum, appartementen en huur

In de kern van de buurt Valkenburg liggen 48 verdachte daken bij ruim 2.000 woningen. De meeste panden komen uit de jaren vijftig en zestig, appartementen komen het meest voor, en meer dan de helft is huur. In de hele woonplaats is bijna de helft van de woningen huur, en ongeveer een op de vijf is van een corporatie. Het gaat om een mix van oude huizen en flats: ruim 800 woningen zitten in een flat uit de periode van na de oorlog tot de jaren tachtig.

Bij een huurwoning is de verhuurder aan zet voor onderzoek en sanering. Je meldt wat je ziet, en blijft er zelf van af. In een gebouw met een VvE vallen de gedeelde delen onder de gezamenlijke eigenaren. Vraag naar een bestaande inventarisatie van het gebouw voordat je een eigen bureau inschakelt. Hoe zo'n onderzoek werkt, lees je bij asbestinventarisatie.

Mergel, villa's en een beschermd stadsgezicht

De oude stad ontstond aan de voet van een burcht, met bochtige straten, resten van de stadsmuur, twee van de drie stadspoorten en gebouwen uit de zeventiende en achttiende eeuw. Mergel was lang het belangrijkste bouwmateriaal. Na de Eerste Wereldoorlog gingen bouwers over op baksteen, vooral bij woonhuizen. De komst van de spoorlijn en het toerisme in de negentiende eeuw leverde hotels, pensions en villa's op, vooral langs de Nieuwe Weg richting Broekhem. Aan het begin van de jaren twintig kwamen twee groepen arbeiderswoningen, onder meer aan de Hekerbeekstraat en de Sint-Nicolaasstraat.

Er zijn drie rijksbeschermde gezichten: Oud Valkenburg, Sint Gerlach en Valkenburg, samen ruim 62 hectare. De beschermingsgrens is gebiedsgebonden, dus niet ieder pand valt eronder. De woonplaats telt ruim honderd rijksmonumenten. Asbest verwijderen uit zo'n pand mag, maar wat er daarna terugkomt kan vergunningplichtig zijn. De gemeente heeft een erfgoedregeling, onder meer voor voorgevels van gemeentelijke monumenten. Stem een nieuw dak of een andere gevelafwerking vooraf af met de gemeente.

Hotels, bedrijven en publieke gebouwen

De gemeente heeft meer dan een miljoen overnachtingen per jaar. Naast woningen staan er ruim 410 utiliteitspanden van voor het verbod: 63 kantoren, 50 bedrijfshallen en werkplaatsen, 12 zorggebouwen, 8 scholen en 8 sportgebouwen. Voor bedrijfspanden gelden andere regels dan voor een woonhuis: zelf saneren is er niet bij. Zelfs een paar platen laat je na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderen. De buurt De Valkenberg heeft geen woningen en is vooral industrieel.

Eigenaren van hotels, pensions en grotere panden moeten zich bewust zijn van wat er bij onderhoud kan loskomen. Monteurs en schilders mogen niet zomaar boren of zagen in materiaal dat asbest kan bevatten. Een overzicht van wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie uitloopt op een besmette ruimte, en bij verkoop of verhuur vraagt de andere partij er vaak naar.

Buitengebied, storm en water

Zo'n zes tiende van de woonplaats is landbouwgrond. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt niet onder de ruimte voor particulieren. Een klein dak verandert daar niets aan, het werk is voor een gecertificeerd bedrijf. Ligt er een stal, schuur of loods op het erf, laat dan het hele erf bekijken.

Voor de provincie gingen in vijf jaar vierentwintig keer de codes oranje of rood af. Bij Maastricht Airport, ruim zes kilometer verderop, is ooit een windstoot van ruim 122 kilometer per uur gemeten. Zijn er platen van een schuur gewaaid of gebroken, laat ze dan liggen. Zet kinderen en huisdieren buiten bereik, maak het materiaal nat en bel je verzekeraar. De Geul trad een keer buiten haar oevers, met veel schade aan bruggen en gebouwen. Zit er asbest in beschadigd bouwmateriaal, dan ruimt een gecertificeerd bedrijf het op.

Wie een zolder uit de jaren zestig of zeventig wil isoleren, kan op vlakke platen tussen de balken stuiten die asbest bevatten. Laat dat eerst onderzoeken. De gemeente heeft een isolatiesubsidie, die gaat over de isolatie zelf, niet over het weghalen van asbest. Zonnepanelen liggen op ongeveer een derde van de woningen, maar niet op platen met asbest. Lees meer bij asbest eraf en zonnepanelen erop.

Toezicht, milieustraat en container

Voor toezicht op asbestwerk is de RUD Zuid-Limburg de instantie in deze streek. De melding doe je, of doet het bedrijf, via het Omgevingsloket. Asbest kun je alleen inleveren bij milieupark Beatrixhaven in Maastricht, tot maximaal 15 m². Plan daarom de afvoer vooraf in.

Een container of steiger op straat mag zonder vergunning als hij hooguit dertig dagen achter elkaar blijft staan, aan de uiterste zijde van de rijbaan of in een parkeervak, met minstens 4,5 meter doorgang. Anders is een vergunning nodig. Een goed saneringsbedrijf weet dit en regelt het, maar het staat op jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een grote schuur van vijf bij elf meter

Bij een schuur van vijf bij elf meter hoort een dak van 55 m². Zonder rapport komt er onderzoek bovenop de sanering. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.500, en ze kunnen oplopen tot € 3.450. Met 55 m² zit je ruim boven de 35 m² waaronder een particulier het zelf mag doen, dus een gecertificeerd bedrijf is nodig. Je eigen afmetingen werk je uit in de rekentool.