Asbest verwijderen in Landgraaf

Mijnwerkerswijken naast jongere buurten

Landgraaf is in de vorige eeuw gegroeid met de mijnen in en rond Schaesberg. Er kwamen kolonies met een eigen plan: de karrewielwijk in Schaesberg, het Eikske, Leenhof, Kakert en Lauradorp. Na de sluiting van de mijnen zijn de meeste mijngebouwen afgebroken, onder het motto van zwart naar groen, en kwamen er nieuwe bedrijventerreinen bij. Ernaast liggen buurten uit latere perioden, van de jaren zestig en zeventig tot de jaren negentig.

Dat bepaalt wat je kunt tegenkomen. Wie in een kolonie woont, heeft een huis van jaren her met latere aanpassingen. Wie in een buurt uit de jaren tachtig woont, zit in een periode waarin asbest minder werd gebruikt maar nog niet verboden was.

Lauradorp: de buurt met de meeste verdachte daken

In Lauradorp liggen 133 daken waarop asbest kan zitten, bij ruim vijftienhonderd woningen. Dat is veruit het hoogste aantal van de plaats. De wijk is gebouwd voor mijnwerkers en is ontworpen als een radiaalstructuur rond een plein met een kerk. De bouwstijl is traditioneel, met een twintigtal varianten in de woninggroep. Tussenwoningen komen het meest voor en ongeveer twee op de drie woningen is koop. Het is ook een rijksbeschermd stadsgezicht, al geldt de bescherming voor een afgebakend gebied en niet voor ieder pand.

Voor een eigenaar betekent dat twee dingen. Asbest verwijderen mag gewoon, maar wat er daarna op het dak of de gevel terugkomt kan vergunning vragen. En omdat veel woningen en bijgebouwen in de wijk op elkaar lijken, hebben buren vaak dezelfde schuur of berging. Samen een prijs vragen scheelt in de vaste kosten van melding, opbouw en afvoer.

Waar de andere verdachte daken liggen

Na Lauradorp volgt Abdissenbosch met vierenvijftig daken bij ruim zeshonderd woningen, bijna alle van voor het verbod. In Oud Nieuwenhagen zijn het er vijftig bij bijna tweeduizend woningen, in Groenstraat zevenenveertig bij ruim vijfhonderd. Mijnbuurt telt zevenendertig, bij een buurt waar de meeste woningen uit de jaren tachtig komen. Waubach heeft er vijfendertig, Nieuwenhagerheide dertig en Rimburg zesentwintig bij ruim driehonderd woningen.

In Nieuwenhagerheide komt ongeveer twee derde van de woningen uit de jaren zestig en zeventig, in Waubach ruim de helft en in Schaesberg Centrum bijna zes op de tien. Dat is de periode waarin asbestcement het vaakst voor golfplaten, gevelbeplating, vensterbanken en rookkanalen werd gebruikt.

Kolonies, monumenten en beschermde gezichten

De karrewielwijk in Schaesberg is aangelegd rond een plein met vier spaken en telde oorspronkelijk meer dan tweehonderd mijnwerkerswoningen. Het zijn blokken van twee onder een kap in een Lotharingse stijl, met rode pannendaken. Het Eikske en Leenhof hebben dezelfde soort blokken, in baksteen en pleisterwerk. Kakert is ontworpen voor een woningvereniging, met drie straten die elkaar kruisen. Zulke woningen zijn vaak in de loop van de tijd verbouwd, en bij verbouwing kijk je naar wat er is toegevoegd: een aanbouw, een kachelpijp of een berging met golfplaten.

De gemeente telt bijna tweehonderd rijksmonumenten en drie beschermde stads- en dorpsgezichten: Leenhof-Schaesberg, Lauradorp en Rimburg. In Rimburg ligt de oude kern in het Wormdal langs de Dorpsstraat, met een bewaard gebleven oude verkaveling. Verwijder je daar asbest, stem dan een nieuwe dakbedekking of gevelafwerking vooraf af met de gemeente, zodat een halve sanering niet blijft staan terwijl een vergunning nog loopt.

Bijgebouwen, schuren en garageboxen

In de woonplaats liggen ruim vijfhonderd daken met platen die asbest kunnen bevatten, bij ruim achttienduizend woningen. Daarvan liggen er ruim driehonderd op een schuur of garage bij een woning. Het totale dakoppervlak met verdachte platen is ruim zevenenvijftigduizend vierkante meter. In vergelijking met de driehonderddrieëndertig grootste plaatsen valt Landgraaf daarmee onder het gemiddelde.

Daarnaast staan er ruim vijfduizend bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en ruim achthonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. Wie daar een dak van wil vervangen, kan zelf aan de slag als het om hooguit 35 m² geschroefde platen gaat die heel zijn, met een melding vooraf. Het gaat om het totaal. Bij een gezamenlijk dak over meerdere boxen is overleg met de andere eigenaren nodig, want de platen overlappen. Zijn de platen verweerd of gebroken, dan is een gecertificeerd bedrijf verplicht.

Het buitengebied rond de kernen

Bijna drie tienden van de woonplaats is landbouwgrond. Rond de kernen liggen boerderijen die soms kastelen zijn geworden, zoals bij Schaesberg en Strijthagen. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt niet onder de regeling voor particulieren. Ook bij een klein dak is een gecertificeerd bedrijf nodig. Bij een oud erf met meerdere gebouwen loont het om alles in één keer te laten bekijken, zodat de saneerder het werk kan bundelen.

Huur, corporatie en appartementen

Ruim een derde van de woningen is huur en iets meer dan een kwart van de woningen is van een corporatie. In Op de Kamp, het nieuwe centrum, is meer dan de helft huur en komen appartementen het meest voor. In Lichtenberg is de helft huur. Voor huurders geldt dat onderzoek en verwijdering een zaak van de verhuurder zijn: meld wat je ziet en werk er niet zelf aan.

Er staan ruim vierduizend adressen met het woningtype appartement. Zit er asbest in een gemeenschappelijk deel, dan beslist de VvE of de eigenaar van het gebouw mee. Vraag dus eerst of er al een inventarisatie van het gebouw is voordat je zelf een bureau inschakelt. In Waubach en Schaesberg Centrum is ongeveer vier op de tien woningen een appartement, dus daar speelt het vaker dan elders.

Bedrijfspanden en voormalig mijnterrein

Er staan ruim vijfhonderd utiliteitspanden van voor het verbod: bijna tweehonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim zestig kantoren, vijfendertig zorggebouwen, drieëntwintig sportgebouwen en zeven scholen. Op en rond de oude mijnterreinen liggen bedrijventerreinen. Een particulier mag zulke panden niet zelf saneren. Een inventarisatie is in de regel verplicht vóór sloop of verbouwing, en het werk wordt door een gecertificeerd bedrijf gedaan, ook als het om een paar platen gaat.

Voor eigenaren en huurders speelt ook het onderhoud. Monteurs en schilders mogen niet zonder meer boren of zagen in materiaal waarin asbest kan zitten. Wie weet wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie een vervuilde ruimte oplevert.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Code oranje of rood gold in de provincie de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer. Het meetstation Maastricht Airport, bijna twintig kilometer verderop, meldde ooit een windstoot van ruim 120 kilometer per uur. Waaien er platen van een schuur of breken ze, veeg of stofzuig het materiaal dan niet op. Blijf met kinderen en huisdieren uit de buurt, bevochtig het materiaal en bel je verzekering. Gebroken platen ruimt alleen een gecertificeerd bedrijf op.

Bijna de helft van de woningen draagt zonnepanelen op het dak. Panelen laten zich niet bevestigen op asbestplaten, omdat daar gaten voor in de platen moeten. Panelen op een schuur of garage kunnen pas als het dak is vervangen. Meer dan de helft van de woningen uit de jaren twintig tot en met zeventig heeft een spouwmuur die van oorsprong niet is geïsoleerd. Wie zolder of dak gaat isoleren, laat vooraf het dakbeschot controleren, zodat de sanering niet na de isolatie hoeft.

Milieustraat, container en toezicht

Asbest lever je kosteloos in, tot maximaal 35 m² en verpakt volgens de voorschriften. Voor een puincontainer of steiger op de weg is een vergunning of ontheffing nodig. Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de RUD Zuid-Limburg, die ook meldingen over gebroken platen of verkeerd gestort asbest oppakt, net als de gemeente.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijf bij acht meter

Een schuur van vijf bij acht meter komt neer op een dak van 40 m². Zonder rapport kosten onderzoek en verwijdering samen volgens de richtprijzen vanaf € 2.500, en het kan oplopen tot € 3.300. Dat is meer dan de 35 m² waarbinnen een particulier het zelf mag doen. De rekentool rekent met jouw eigen maten.