Risicoklassen asbest: klasse 1, 2 en 2A
Elke asbesttoepassing krijgt bij het verwijderen een risicoklasse: 1, 2 of 2A. De klasse zegt hoeveel vezels er bij het werk vrij kunnen komen, en bepaalt daarmee welke maatregelen nodig zijn, wie het werk mag doen en hoe het achteraf wordt gecontroleerd. Dit artikel gaat dieper in op de drie klassen en wat ze voor jouw klus en je offerte betekenen.
De klasse zegt hoeveel vezels er bij het werk vrij kunnen komen, en bepaalt daarmee welke maatregelen nodig zijn, wie het werk mag doen en hoe het achteraf wordt gecontroleerd. Dit artikel gaat dieper in op de drie klassen en wat ze voor jouw klus en je offerte betekenen.
- Eén aanvraag voor onderzoek én verwijdering
- Aanvragen kost niets en verplicht je tot niets
- Uitleg over de regels voordat je een offerte tekent
Vraag vrijblijvend offertes aan
Drie korte stappen. Een omschrijving in je eigen woorden is genoeg.
Aanvragen worden dagelijks van 7.00 tot 22.00 uur bekeken
Liever iemand spreken? Bel 088 115 5644
Waarom er risicoklassen zijn
Asbest verwijderen is niet altijd even gevaarlijk. Een losliggende plaat die je heel optilt, laat veel minder vezels los dan een geïsoleerde leiding die je moet afbreken. De risicoklassen vangen dat verschil. Ze zeggen dus niets over hoe eng het materiaal eruitziet, maar over de hoeveelheid vezels die tijdens het werk in de lucht kan komen.
De maatstaf is de grenswaarde voor werknemers. In Nederland is dat 2.000 vezels per kubieke meter lucht, gemiddeld over een werkdag. Blijft de blootstelling daaronder, dan valt het werk in klasse 1. Wordt de grens overschreden, dan is het klasse 2. Gaat het alleen om de gevaarlijkere amfibolen, zoals blauw en bruin asbest, die de grens overschrijden, dan is het klasse 2A.
Hoe de klasse wordt bepaald
Het inventarisatiebureau legt de klasse vast in het rapport, per asbesthoudende toepassing. Een saneerder moet de klasse kennen voordat hij begint. Voor de berekening bestaat een instrument van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, SMA-rt, dat uit de gegevens van het materiaal en de werkmethode afleidt in welke klasse het werk valt. Het rapport noemt daarbij ook de te gebruiken saneringsmethode.
Wat meetelt, is onder meer:
- het soort asbest: chrysotiel of amfibool
- hoe stevig de vezels vastzitten in het materiaal
- de hoeveelheid en hoe het materiaal is bevestigd
- de manier waarop het wordt verwijderd
Het huidige instrument werkt vaak op aannames en stelt zelden een werkelijke blootstelling vast. Er komt een nieuw instrument, SMART-ns, met een model van TNO dat de blootstelling kan schatten voor verschillende werkmethoden en beheersmaatregelen. Zo worden saneerders gestimuleerd een werkwijze te kiezen waarbij de blootstelling laag blijft. Toepassingen met een hoger inherent risico blijven overigens onder de certificatieplicht vallen, ook als een werkwijze op papier de laagste klasse zou toelaten.
Klasse 1: de lichte klasse
Bij klasse 1 blijft de blootstelling onder de grenswaarde. Het risico is beperkt, daarom hoeft het werk niet door een gecertificeerd bedrijf te worden gedaan. Een bedrijf zonder certificaat mag het doen, mits de medewerkers zijn opgeleid en het werk veilig gebeurt, met maatregelen tegen het vrijkomen van vezels.
Voorbeelden uit de regelgeving zijn een losliggende asbesthoudende cementplaat en een asbesthoudend koord in een kachel dat als geheel wordt verwijderd. Ook wrijvingsmateriaal zoals remvoeringen, pakkingen in verbrandingsmotoren en het in zijn geheel verwijderen van een verwarmingstoestel horen bij het werk dat zonder certificaat mag.
Klasse 1 is niet vrijblijvend. De sloopmelding gaat vier weken vooraf via het Omgevingsloket, de start wordt twee werkdagen vooraf gemeld, het einde uiterlijk de eerste werkdag erna, en het werk moet ten minste twee dagen vooraf bij de Arbeidsinspectie worden gemeld. Achteraf is een visuele inspectie verplicht.
Klasse 2: certificaat verplicht
Bij klasse 2 komen zoveel vezels van chrysotiel en amfibool samen vrij dat de grenswaarde wordt overschreden. Dan mag alleen een bedrijf met een certificaat voor asbestverwijdering het werk doen, en het moet dat certificaat hebben voordat de sloop begint.
Tijdens het werk houdt een Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering toezicht, een persoon met een eigen certificaat. Het bedrijf stelt een werkplan op, schermt het werkgebied af en neemt maatregelen tegen het vrijkomen van vezels. Binnen betekent dat doorgaans een afgesloten ruimte op onderdruk, zodat er geen vezels naar de rest van het huis gaan.
Typische voorbeelden volgens de Arbeidsinspectie zijn een dak met golfplaten, de isolatie van leidingen en een ingemetselde schoorsteenbuis. De start en het einde worden gemeld via het LAVS, en binnen twee weken na de eindbeoordeling levert het bedrijf het bewijs van afvoer.
Klasse 2A: de strengste klasse
Klasse 2A geldt wanneer alleen al de amfiboolvezels de grenswaarde overschrijden. Blauw en bruin asbest zijn stijver en schadelijker dan het witte chrysotiel, dus de maatregelen zijn hier het strengst. Dezelfde regels voor certificaat, toezicht, werkplan en melding gelden als bij klasse 2, maar de eindbeoordeling is aangescherpt.
Volgens een RIVM-rapport zijn er uitzonderingen waarbij werk met amfibool toch als klasse 2 wordt beoordeeld, bijvoorbeeld bij het verwijderen van kleine losse platen, asbestcementleidingen die niet geheel in beton zijn gegoten en materiaal met niet meer dan twee procent amfibool. Welke regel op jouw situatie van toepassing is, staat in het inventarisatierapport en de offerte van de saneerder.
Wat de klasse betekent voor de eindbeoordeling
Na elke sanering moet worden vastgesteld dat de plek weer veilig is.
| Klasse 1 | Klasse 2 | Klasse 2A | |
|---|---|---|---|
| Wie het werk mag doen | Ook een niet-gecertificeerd bedrijf met opgeleide medewerkers | Gecertificeerd bedrijf | Gecertificeerd bedrijf |
| Toezicht tijdens het werk | Geen verplichte deskundige | Deskundig toezichthouder | Deskundig toezichthouder |
| Eindbeoordeling | Visuele inspectie | Geaccrediteerd laboratorium: visuele inspectie en, binnen, luchtmeting | Geaccrediteerd laboratorium: visueel, met kleefmonsters en luchtmeting onder de elektronenmicroscoop |
| Melding | Sloopmelding, start en einde, Arbeidsinspectie | Sloopmelding, LAVS voor start, einde en afvoer | Idem klasse 2 |
Binnen mag de ruimte pas weer worden gebruikt als er geen asbest meer te zien is en de lucht onder de grenswaarde blijft; buiten volstaat een visuele inspectie. Voor 2A geldt dat de meettijd van de luchtmonsters is verkort van zes naar vier uur. Er wordt gewerkt aan aanpassingen van het stelsel, onder meer om luchtmetingen te laten vervallen waar naar verwachting vrijwel geen vezels in de lucht zitten. Het uitgangspunt blijft dat een onafhankelijke partij vaststelt dat de ruimte veilig is.
Wat de klasse betekent voor de prijs
Er bestaat geen vaste prijslijst per klasse, maar de maatregelen zeggen genoeg. Klasse 1 vraagt weinig meer dan een zorgvuldige werkwijze en een visuele controle. Klasse 2 en 2A voegen een gecertificeerd bedrijf, een toezichthouder, afscherming, een werkplan en een laboratorium voor de eindbeoordeling toe. Dat zit in de prijs.
De richtprijzen op de site gelden voor gebruikelijke klussen. Voor golfplaten van een schuur of garage ligt de prijs bij 20 m² tussen € 1.900 en € 2.100. Voor asbest uit een binnenruimte van 35 m² is dat tussen € 2.000 en € 2.500. Daarbovenop komen een vrijgavemeting van grofweg € 250 tot € 600 en de afvoer van € 150 tot € 400. Meer cijfers staan bij de kosten van asbest verwijderen. Hoe zo'n sanering in zijn werk gaat, lees je bij asbestsanering.
Van melding tot vrijgave
- Je beschrijft de situatie
Wat er ligt, waar het zit en wat je van plan bent.
- Onderzoek als dat nodig is
Een inventariseerder neemt monsters en schrijft het rapport.
- Melding en sanering
Het saneringsbedrijf meldt het werk en voert het uit op de gemelde datum.
- Afvoer en vrijgave
Het asbest gaat verpakt weg en een laboratorium controleert of alles weg is.
Het kost niets en je zit nergens aan vast.
Andere asbestklussen
AsbestinventarisatieOnderzoek of en waar asbest zit, met rapportAanvragen
Asbestdak of golfplaten verwijderenSchuur, garage, stal of loodsAanvragen
Asbest binnen verwijderenVloer, zeil, plafond, leidingen of kruipruimteAanvragen
Monster laten onderzoekenEén verdacht stuk materiaal laten testenAanvragen
Asbest bij sloop of verbouwingOnderzoek en verwijdering vóór de bouw begintAanvragen
Lees ook
- AsbestwetgevingWelke asbestregels gelden voor jou? Lees wat Bbl, Arbobesluit, LAVS en certificering regelen, wie toezicht houdt en wat er verandert met de vergunningplicht.
- AsbestsaneringAsbestsanering uitgelegd: werkplan, afscherming en onderdruk, toezicht, eindbeoordeling en hoe je een goed saneringsbedrijf kiest. Vraag offertes aan.
- InventarisatierapportHoe lees je een asbestinventarisatierapport? Uitleg over bronnen, risicoklasse, hoeveelheden, beperkingen, geldigheid en wat je met een oud rapport doet.
- Kosten asbest verwijderenWat kost asbest verwijderen? Richtprijzen voor inventarisatie, golfplaten, vloeren en binnenruimtes, plus wat de prijs hoger of lager maakt.
Veelgestelde vragen
Wie bepaalt in welke risicoklasse mijn asbest valt?
Het gecertificeerde inventarisatiebureau stelt de klasse vast en zet die in het rapport, per asbesthoudende toepassing. Het gebruikt daarvoor een rekeninstrument van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat uitgaat van het soort asbest, de manier waarop het zit en de werkmethode. Een saneerder moet de klasse kennen voordat het werk begint.
In welke risicoklasse valt een asbestdak?
Een dak met golfplaten wordt volgens de Arbeidsinspectie ingedeeld bij klasse 2 of 2A, afhankelijk van het soort asbest. Dat betekent dat een gecertificeerd bedrijf het werk moet doen. Voor een kleine schuur of garage geldt een uitzondering: een particulier mag onder voorwaarden hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen.
Wat is het verschil tussen klasse 2 en 2A?
Bij beide wordt de grenswaarde overschreden, en voor beide geldt dat alleen een gecertificeerd bedrijf het werk mag doen. Bij klasse 2A komen vezels van amfibool vrij, de gevaarlijkste soort asbest, zoals blauw en bruin asbest. De maatregelen en vooral de eindbeoordeling zijn daardoor strenger, en het werk duurt en kost vaak meer.
Mag ik klasse 1 zelf verwijderen?
Voor klasse 1 is geen certificaat nodig, maar dat betekent niet dat elke particulier het mag. Als particulier mag je alleen hechtgebonden materiaal uit je eigen woning of een bijgebouw halen, hooguit 35 m², heel en zonder betaalde hulp, na een melding. Alles daarbuiten, ook klasse 1, gaat naar een bedrijf met opgeleide medewerkers.
Wat is een eindbeoordeling en wie voert die uit?
Een eindbeoordeling stelt na afloop vast dat de ruimte weer veilig te betreden is. Bij klasse 2 en 2A voert een geaccrediteerd laboratorium die uit, onafhankelijk van de saneerder. Daarbij wordt gekeken of er geen asbest meer zichtbaar is en, binnen, ook de lucht gemeten. Bij klasse 1 is een visuele inspectie verplicht.
Maakt de risicoklasse de sanering duurder?
Ja, in de regel. Klasse 2 en 2A vragen afscherming van de werkplek, toezicht door een deskundige, een werkplan en een eindbeoordeling door een laboratorium. Klasse 1 vraagt minder maatregelen. Een vaste prijs per klasse bestaat niet; de offerte laat zien welke onderdelen erin zitten. Een vrijgavemeting kost grofweg € 250 tot € 600.
Asbest in jouw plaats
Kies je plaats voor lokale informatie: hoeveel woningen er zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, waar je asbest kwijt kunt en welke gecertificeerde bedrijven in de buurt zitten.
Veel bekeken: Aalsmeer, Aalten, Alblasserdam, Alkmaar, Almelo, Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Apeldoorn, Appingedam, Arnhem, Assen, Assendelft, Asten, Baarn, Badhoevedorp, Balk, Barendrecht, Barneveld, Beek, Beilen, Bemmel, Bennekom, Bergeijk, Bergen, Bergen op Zoom, Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Berkel-Enschot, Best, Beuningen, Beverwijk, Bilthoven, Bleiswijk, Bodegraven, Borne, Boskoop, Bovenkarspel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Breukelen, Brielle, Brunssum, Bunschoten-Spakenburg, Burgum, Bussum, Capelle aan den IJssel, Castricum, Coevorden, Cuijk, Culemborg, Dalfsen, De Bilt, De Lier, De Meern, Dedemsvaart, Delft, Delfzijl, 's-Hertogenbosch, Den Burg, Den Haag, Den Helder, Deurne, Deventer, Didam, Diemen, Dieren, Doesburg, Doetinchem, Dokkum, Dongen, Doorn, Dordrecht, Drachten, Driebergen-Rijsenburg, Dronten, Drunen, Druten, Duiven, Echt, Ede, Eerbeek, Eersel, Eibergen, Eindhoven, Elburg, Elst, Emmeloord, Emmen, Enkhuizen, Enschede, Epe, Ermelo, Etten-Leur, Franeker, Geldermalsen, Geldrop, Geleen, Gemert, Genemuiden, Goes, Goirle, Goor, Gorinchem, Gouda, Grave, Groenlo, Groesbeek, Groningen, Haaksbergen, Haarlem, Halsteren, Hardenberg, Harderwijk, Hardinxveld-Giessendam, Haren, Harlingen, Hattem, Heemskerk, Heemstede, Heerde, Heerenveen, Heerhugowaard, Heerlen, Heesch, Heiloo, Hellevoetsluis, Helmond, Hendrik-Ido-Ambacht, Hengelo, Hillegom, Hilversum, Hoensbroek, Hoofddorp, Hoogeveen, Hoogezand, Hoogland, Hoorn, Horst, Houten, Huissen, Huizen, Hulst, IJmuiden, IJsselmuiden, IJsselstein, Jirnsum, Joure, Kaatsheuvel, Kampen, Katwijk, Kerkrade, Klazienaveen, Koog aan de Zaan, Krimpen aan den IJssel, Krommenie, Landgraaf, Laren, Leek, Leerdam, Leeuwarden, Leiden, Leiderdorp, Leidschendam, Lelystad, Lemmer, Leusden, Lichtenvoorde, Lisse, Lochem, Losser, Lunteren, Maarssen, Maassluis, Maastricht, Made, Malden, Meppel, Middelburg, Middelharnis, Middenmeer, Mijdrecht, Moerkapelle, Monster, Naaldwijk, Naarden, Neede, Nieuw-Vennep, Nieuwegein, Nieuwerkerk aan den IJssel, Nijkerk, Nijmegen, Nijverdal, Noord-Scharwoude, Noordwijk, Noordwijkerhout, Nootdorp, Nuenen, Nunspeet, Oegstgeest, Oirschot, Oisterwijk, Oldenzaal, Ommen, Oost-Souburg, Oostburg, Oosterbeek, Oosterhout, Oosterwolde, Oss, Oud-Beijerland, Oudenbosch, Papendrecht, Pijnacker, Prinsenbeek, Purmerend, Putten, Raalte, Raamsdonksveer, Reuver, Rhenen, Rhoon, Ridderkerk, Rijen, Rijnsburg, Rijssen, Rijswijk, Roden, Roermond, Roosendaal, Rosmalen, Rotterdam, Rozenburg, Sassenheim, Schagen, Schiedam, Schijndel, Schoonhoven, Sint Annaparochie, Sint-Michielsgestel, Sint-Oedenrode, Sittard, Sliedrecht, Sneek, Soest, Someren, Spijkenisse, Sprang-Capelle, Stadskanaal, Staphorst, Steenbergen, Steenwijk, Stein, Tegelen, Terborg, Terneuzen, Tholen, Tiel, Tilburg, Twello, Uddel, Uden, Uitgeest, Uithoorn, Ulft, Urk, Utrecht, Vaassen, Valkenburg, Valkenswaard, Veendam, Veenendaal, Veenwouden, Veghel, Veldhoven, Velp, Velserbroek, Venlo, Venray, Vianen, Vlaardingen, Vleuten, Vlijmen, Vlissingen, Volendam, Voorburg, Voorhout, Voorschoten, Voorst, Vriezenveen, Vught, Waalre, Waalwijk, Waddinxveen, Wageningen, Warffum, Wassenaar, Wateringen, Weert, Weesp, Werkendam, West-Terschelling, Westervoort, Wezep, Wierden, Wijchen, Wijk bij Duurstede, Winschoten, Winterswijk, Woerden, Wolvega, Wormer, Wormerveer, Woudenberg, Zaandam, Zaltbommel, Zandvoort, Zeewolde, Zeist, Zetten, Zevenaar, Zevenbergen, Zevenhuizen, Zierikzee, Zoetermeer, Zuidhorn, Zuidlaren, Zutphen, Zwijndrecht, Zwolle
Twijfel je of het asbest is?
Laat het materiaal liggen zoals het ligt en beschrijf wat je ziet. Een specialist vertelt je of een monster of inventarisatie nodig is, en wat het weghalen kost.