Asbest verwijderen in Zaandam

Naoorlogse wijken: Poelenburg, Peldersveld en Kogerveld

Het grootste deel van de panden in de stad komt uit de jaren vijftig en zestig. Poelenburg werd gebouwd voor arbeiders in de Zaanse industrie, met flats van vier lagen en torenflats. Peldersveld, dat kort daarna volgde, is vooral laagbouw met beperkte hoogbouw, en Kogerveld is een wederopbouwbuurt waar rijen eengezinswoningen en vijflaagse etagebouw elkaar afwisselen. Ruim een derde van alle woningen in de stad komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbest het meest werd toegepast.

Dat zie je in de cijfers van de asbestverdachte daken. In Kogerveld staan 25 asbestverdachte daken, en alle woningen daar zijn van voor het verbod en uit die twee decennia. In Kalf Noord komt zes op de tien woningen uit die jaren. Bij zulke woningen kijk je niet alleen naar het dak. Het gaat ook om vensterbanken, platen onder de dakrand, rond schoorstenen en de bergingen en schuurtjes die erbij horen.

Wie in een van deze flats of rijtjes gaat verbouwen, begint dus beter met de vraag wat er in de muren, het plafond en de vloer zit dan met een aannemer. De buurten zeggen niets over jouw huis in het bijzonder. Een inventarisatie doet dat wel, en ze is bij een verbouwing van een gebouw van voor het verbod in de regel verplicht.

Burgemeestersbuurt, Oud West en de oudere buurten

De meeste asbestverdachte daken van de woonplaats liggen niet in de naoorlogse wijken. In de Burgemeestersbuurt staan er 147 op ongeveer zeventienhonderd woningen, daarmee de koploper. Daarna volgen Westerwatering Zuid met 84, Oud West met 82 en de Prins Hendrikbuurt met 81. In Westzanerdijk gaat het om 51 daken en in de Schilders- en Waddenbuurt om 47.

In al deze buurten is het overgrote deel van de woningen van voor het verbod, en komt maar een minderheid uit de jaren zestig en zeventig. In de Burgemeestersbuurt is de grootste groep panden gebouwd tussen de jaren twintig en vijftig, vooral tussenwoningen. In Oud West komt de grootste groep uit het begin van de twintigste eeuw, met veel appartementen. De Slachthuisbuurt bestaat uit eenlaagse arbeiderswoningen uit de jaren twintig en dertig, met een mansardekap.

Bij een huis uit deze periode kijk je dus ook naar wat er later is bijgebouwd of vervangen: een schuur met golfplaten, een rookkanaal, een vloer. Westerwatering Noord, waar alle woningen van voor het verbod zijn en tweederde koop is, laat zien dat ook buurten uit de jaren tachtig meetellen. Op het Hembrugterrein staan 26 asbestverdachte daken bij maar 182 woningen.

Schuren, bergingen en garageboxen

In de woonplaats staan ruim achtduizend bijgebouwen zonder eigen adres die zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Daarnaast zijn er ruim vijftienhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres uit diezelfde periode. Van de 912 asbestverdachte daken in de woonplaats liggen er 645 op een schuur of garage bij een woning, samen goed voor een dakoppervlak van bijna 73.000 vierkante meter.

Zo'n dak is meestal klein genoeg voor de regeling voor particulieren, mits de platen geschroefd zijn en er nog heel uitzien. Zet je ze zelf weg, dan geldt hooguit 35 m², een sloopmelding minstens een week vooraf en een startmelding twee dagen vooraf. Is de berging niet van jou, dan beslist de eigenaar.

Weet je niet zeker of de platen asbest zijn, stuur dan eerst één monster naar een laboratorium. Asbestvrije platen van later lijken er sterk op, en alleen een laboratorium geeft zekerheid. Bij een garagebox in een complex met meerdere eigenaren of een huurder is het slim om eerst te vragen wie de eigenaar van het dak is.

Huur, corporatie en VvE

Iets meer dan de helft van de woningen in de woonplaats wordt gehuurd, en bijna vier op de tien woningen zijn van een corporatie. In Poelenburg is tweederde huur, in Peldersveld Oost bijna acht op de tien. Wie daar een berging of een stuk gevel met asbest ziet, laat de beslissing over aan de verhuurder.

Dat is geen reden om niets te doen. Meld wat je ziet, schriftelijk en met een foto, en wacht met werk aan de plaat tot er een antwoord is. Een verhuurder die toch plannen heeft voor de bergingen of de gevels van het blok, kan het onderzoek en de sanering in één keer laten doen.

In de stad staan bijna 22.000 adressen met het woningtype appartement. Een appartementsgebouw met een vereniging van eigenaren heeft een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor dak, galerijen en balkons. Een inventarisatie van de gemeenschappelijke delen is dan een besluit van de vergadering, niet van een enkele bewoner. In Oud West en de Oude Haven zijn appartementen het meest voorkomende woningtype, in beide is ruim de helft koop.

Bedrijfshallen, kantoren en scholen

Er staan ruim elfhonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Daaronder vallen bijna vijfhonderd bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna tweehonderd kantoren, vierenvijftig zorggebouwen, achtendertig sportgebouwen en dertig scholen. De stad heeft ruim twaalfduizend bedrijfsvestigingen, en ruim zeventienhonderd adressen met een industriefunctie.

Een bedrijfspand valt buiten de regeling die particulieren de ruimte geeft om kleine klussen zelf te doen. Een inventarisatie is voor sloop of verbouwing in de regel verplicht en de sanering gebeurt door een gecertificeerd bedrijf. Bij verkoop, een nieuwe huurder of een grote verbouwing wordt vaak naar een rapport gevraagd. Medewerkers mogen daarnaast niet zonder meer boren, zagen of breken in verdacht materiaal. Laat een onderhoudsploeg dus pas beginnen als duidelijk is wat erin zit.

Houten huizen, monumenten en de Zaanse Schans

De oude stedenkern telt 128 rijksmonumenten en 83 gemeentelijke monumenten. Het Czaar Peterhuisje is een van de oudste houten huizen van Nederland. Op de Zaanse Schans staan houten huizen uit de Zaanstreek, die zijn verplaatst naar een buurt met een beschermde status als dorpsgezicht. Het is een mengeling van bewoonde huizen, bedrijven, musea en molens.

Staat je pand in een beschermd gezicht of is het een monument, stem een sanering dan vooraf af met de gemeente, zeker als dak of gevel er daarna anders uitziet. De gemeente heeft een eigen subsidieregeling voor het in stand houden van erfgoed. Die gaat over restauratie, niet over het verwijderen van asbest.

Storm en schade aan daken

In Noord-Holland werd de afgelopen vijf jaar vierentwintig keer code oranje of rood afgegeven. Het weerstation Schiphol, op ruim veertien kilometer, noteerde ooit een windstoot van bijna 150 kilometer per uur. Waait er een plaat van een schuur of berging, dan ligt gebroken materiaal soms verspreid over tuinen en stoepen.

Laat gebroken stukken liggen, houd kinderen en huisdieren weg en maak het materiaal licht nat. Meld de schade bij je verzekeraar en laat het opruimen over aan een gecertificeerd bedrijf. Ruim het niet zelf op met een bezem of stofzuiger.

Na de sanering: isolatie en zonnepanelen

Op ruim een kwart van de woningen in de gemeente liggen zonnepanelen. Op asbestplaten worden ze niet gemonteerd, want de bevestiging vraagt om gaten in het materiaal. Haal het asbest dus eerst weg; de panelen komen daarna.

Wil je isoleren, kijk dan eerst naar wat er in dakbeschot, onder de dakrand en achter gevelplaten zit. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie, die per maatregel tot de helft van de kosten vergoedt, en een stimuleringslening voor duurzaamheid. Het fysieke energieloket kan vertellen wat daar precies onder valt. Allebei hebben ze te maken met energie en niet met het saneren van asbest.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op het verwijderen van asbest ligt bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Breekt iemand platen of ligt er asbest tussen het huisvuil, dan is de gemeente of de omgevingsdienst het meldpunt.

Voor een container, steiger of bouwlift op straat is een melding genoeg zolang je aan de plaatsingsregels voldoet. Anders is een objectvergunning nodig, en bij verkeershinder ook een tijdelijke verkeersmaatregel. Grond en zand breng je zelf naar het brengstation; voor asbest vraag je de voorwaarden vooraf bij de gemeente na. Het afvoeren van het asbest regelt het saneringsbedrijf zelf en staat in de offerte.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij zes meter

Een berging of schuur van vier bij zes meter heeft een dak van 24 m². Reken zonder rapport op € 2.300 tot € 3.000 voor onderzoek en verwijdering samen, volgens de richtprijzen. Daarmee zit je onder de 35 m² waarbinnen een particulier het onder voorwaarden zelf mag doen, al geldt dat alleen voor gaaf geschroefd materiaal. In de rekentool zet je de maten van jouw berging.