Asbest verwijderen in Uitgeest

Een dorp met polders, linten en bijna tweehonderd verdachte daken

In de woonplaats liggen 186 daken waarop asbest kan zitten. Dat is ongeveer 32 per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Uitgeest daarmee onder het gemiddelde. Van die daken liggen er 121 op een schuur of garage bij een woning. Samen beslaan ze zo'n 30.600 m².

De daken zijn ongelijk verdeeld: het Oude Dorp heeft er 77, het buitengebied 53 en Waldijk maar drie. Wie wil weten wat op zijn eigen dak speelt, begint daarom bij de buurt en het bouwjaar van het huis, niet bij het gemiddelde.

Bijna driekwart van het oppervlak van de woonplaats is landbouwgrond. Naast rijtjeshuizen vind je dus ook erven met schuren en andere bijgebouwen, en dat zie je terug in de cijfers van het buitengebied verderop.

Het Oude Dorp: de meeste verdachte daken

In het Oude Dorp liggen 77 verdachte daken bij ruim 2.190 woningen, meer dan in welke andere buurt ook. Bijna drie kwart van de woningen is er gebouwd voordat asbest werd verboden. De grootste groep panden komt uit de jaren vijftig en zestig: 628 van de 1.817 panden, ruim een derde. Appartementen zijn er het meest voorkomende woningtype, 674 adressen, en bijna zeven op de tien woningen is koop.

Of een woning koop of huur is, bepaalt wie beslist. In een appartementengebouw hoort het dak bij de gemeenschappelijke delen en beslist de vereniging van eigenaren, of bij huur de verhuurder. Een bewoner kan dan alleen aan de bel trekken. Bij een eengezinswoning met eigen schuur ligt de beslissing helemaal bij de eigenaar.

Bijna een derde van de woningen in de buurt komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het vaakst werd verwerkt. In huizen uit die periode kan het zitten op plekken die je niet meteen ziet, zoals vensterbanken, rond rookkanalen en in plaatmateriaal onder de dakgoot.

De Koog: tussenwoningen uit de jaren zeventig

De Koog is de uitbreidingswijk die vanaf de jaren zestig ten westen van de Geesterweg is gebouwd. Hier liggen 26 verdachte daken bij ruim 1.560 woningen. Ruim negen op de tien woningen is van voor het verbod, het hoogste aandeel van alle buurten, en ruim zes op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. De grootste groep panden is uit de jaren zeventig en tussenwoningen komen het meest voor, met 866 adressen.

Het aantal verdachte daken is met 26 bescheiden voor zo'n grote wijk. Wie in een huis uit deze tijd de keuken of badkamer wil verbouwen, laat eerst een inventarisatie doen. Dat geldt ook voor harde vinyltegels in de gang of een vloerzeil dat al jaren ligt.

Een deel van de wijk is jonger. De woningen aan de Kievitsvenstraat zijn uit de jaren tachtig, en die aan de Floraronde zijn in de jaren nul gebouwd op grond die eerst bij het sportpark hoorde. Zo'n straat valt bij een asbestvraag al snel af, de rest van de wijk niet. Ruim zes op de tien woningen in De Koog is koop, bijna vier op de tien huur.

De Kleis en Waldijk: nieuwer, maar niet overal vrij

De Kleis is in de jaren negentig gebouwd, met voornamelijk woonfuncties en ongeveer acht op de tien woningen in koop. Toch liggen hier 26 verdachte daken bij ruim 1.000 woningen, evenveel als in De Koog. Ruim vier op de tien woningen zijn van voor het verbod en vrijwel geen enkele is uit de jaren zestig of zeventig. De straat De Hoop bestaat vrijwel helemaal uit twee-onder-een-kappers van hetzelfde type, met twee bouwlagen en een kap.

Jonger is dus niet automatisch vrij. Asbestcement werd tot het verbod nog gemaakt, ook in de jaren negentig, en golfplaten, gevelbeplating en dakbeschot uit die periode kunnen het bevatten. Het bouwjaar van het pand zegt iets, maar niet alles.

In Waldijk, waar de grootste groep panden uit het eerste decennium van deze eeuw komt, liggen maar drie verdachte daken bij ruim 790 woningen. Vier op de honderd woningen is van voor het verbod, dus zo'n dak is daar de uitzondering. Laat in dat geval een monster nemen voordat je iets aanraakt.

Schuren, bijgebouwen en garageboxen

Er staan 2.383 bijgebouwen van voor het verbod die geen eigen adres hebben, en 301 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat is ruim vier bijgebouwen op tien woningen. Daar liggen de meeste verdachte daken: een schuur achterin de tuin of een berging naast het huis.

Voor zo'n dak geldt de 35 m²-regel. Ben je eigenaar en gaat het om hooguit 35 m² geschroefde platen die heel zijn, dan mag je ze zelf weghalen, met een sloopmelding uiterlijk een week vooraf en een startmelding twee dagen voor het begin. Een dak splitsen kan niet: de eerste platen zelf weghalen en de rest aan een bedrijf overlaten is niet toegestaan. Gebroken, verweerde of vastgelijmde platen laat je altijd over aan een gecertificeerd bedrijf.

Een rij garageboxen heeft vaak één doorlopend dak. Een sanering van één box raakt ook het dak boven de box van de buurman. Zoek eerst uit wie de eigenaar is en overleg voordat je een offerte vraagt. Eén aanvraag voor de hele rij houdt de planning overzichtelijk.

Het lint, de stolpen en het buitengebied

In het buitengebied liggen 53 verdachte daken bij maar 163 woningen. Het aantal daken is dus groot ten opzichte van het aantal woningen. Bijna zeven op de tien woningen is er van voor het verbod.

Langs de Hoge Weg, de Middelweg en Westergeest loopt de lintbebouwing. Aan de Westergeest staan vrijstaande woningen met lange achtererven, van elkaar gescheiden door sloten. In het lint staan ook tuinderswoningen, soms met een bollenschuur, en enkele stolpboerderijen, zoals Westergeest 55 en 77 en Middelweg 217.

Een agrarisch bedrijfsgebouw komt voor de regeling van particulieren niet in aanmerking. Ook als het dak klein is, moet een gecertificeerd bedrijf het doen, na een inventarisatie. Laat bij een oud erf liever het hele terrein bekijken, zodat een saneerder alle gebouwen in één keer meeneemt.

Monumenten en de oude kern

Uitgeest heeft 16 rijksmonumenten. De Hervormde kerk gaat terug tot de veertiende eeuw of later, en in de omgeving staan molens. Rond de Schevelstraat, de Meldijk en de Kerkbuurt lag de oudste bebouwing, en vandaar liep de lintbebouwing naar het zuiden. Aan de Middelweg staan notabelenwoningen en het als villa gebouwde voormalige raadhuis.

Ook in de oude kern geldt: wie een gebouw van voor het verbod verbouwt of sloopt, laat in de regel eerst een inventarisatie doen. Gaat het om een monument, overleg dan met de gemeente voordat het werk begint, want een ander dak of een andere gevel kan vergunning vragen.

Bedrijfspanden, hallen en werkplaatsen

Naast de woningen staan er 176 utiliteitspanden van voor het verbod. Daarvan zijn 99 bedrijfshallen of werkplaatsen, 15 kantoren en 5 sportgebouwen; daarnaast zijn er twee scholen en twee zorggebouwen. Het dorp heeft 247 adressen met een industriefunctie.

Op die gebouwen kan een particulier de 35 m²-regel niet toepassen. Vóór sloop of verbouwing volgt in de regel een inventarisatie, en een gecertificeerd bedrijf voert de sanering uit. Wil je een hal verbouwen of het dak vervangen, vraag dan het onderzoek, de sanering en het nieuwe dak in één keer te offreren. Dan hoeft het ene bedrijf niet op het andere te wachten terwijl het gebouw openligt.

Storm, zonnepanelen en isolatie

In vijf jaar tijd kreeg de provincie vierentwintig keer code oranje of rood. Het windstation in IJmuiden ligt op ruim dertien kilometer en noteerde ooit een windstoot van bijna 173 kilometer per uur. In de vergelijking met 423 plaatsen scoort Uitgeest het hoogst op stormdagen, ruim vier per jaar. Liggen er na een storm platen gebroken of losgeraakt op je erf, raak ze dan niet aan, houd kinderen en dieren op afstand en bel een erkend bedrijf.

Bijna zes op de tien woningen heeft zonnepanelen. Wil je die op een dak met asbest, dan moet de sanering eerst. Ruim drie op de tien woningen komt uit een periode waarin de spouwmuur nog niet werd geïsoleerd. Wie een dak of zolder gaat isoleren, laat eerst nagaan of er asbest in het dakbeschot of de beplating zit.

Toezicht, milieustraat en container

Het toezicht op asbestverwijdering ligt bij de Omgevingsdienst IJmond. Zie je dat platen worden stukgebroken of dat asbest in de gewone afvalbak belandt, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

De milieustraat in Castricum neemt alleen asbest aan dat niet uit de bouw komt, dus vraag bij een offerte na of de afvoer erbij zit. Voor een container of steiger op straat is bij één of twee objecten korter dan drie weken een melding genoeg; langer of meer vraagt een vergunning, vier weken van tevoren. Precariobelasting is verschuldigd.

Rekenvoorbeeld: een garage van vijf bij zes meter

Neem een garage van vijf bij zes meter, met een dak van 30 m². Is er nog geen rapport, dan begint de richtprijs voor onderzoek en verwijdering samen bij € 2.300 en loopt hij tot € 3.000. Daarmee blijf je nipt onder de 35 m² die een particulier zelf mag weghalen, mits de platen heel zijn. Vul de afmetingen van jouw dak in bij de rekentool voor een prijs die bij je situatie past. Hoe zo'n onderzoek in zijn werk gaat, lees je bij asbestinventarisatie verder.