Asbest verwijderen in Winterswijk

Meer dan duizend verdachte daken in de kern

De woonplaats telt ruim 1.070 daken waarop asbest kan zitten. Daarvan liggen er bijna 800 op een schuur of garage bij een woning, samen goed voor ruim 73.000 vierkante meter. Per duizend woningen zijn het er ongeveer 95, en in de vergelijking met 333 plaatsen scoort Winterswijk boven het gemiddelde. De gemeente als geheel, met alle buurtschappen, komt op bijna 2.300 daken.

Voor een plaats van deze grootte is het geen uitzondering, maar het is wel veel om rekening mee te houden. Bijna vier van de vijf woningen zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Wie een verbouwing plant of een oud bijgebouw wil opruimen, kan er dus niet vanuit gaan dat alles schoon is.

De wijken uit de wederopbouw en de jaren zeventig

Noordoost is de buurt met de meeste verdachte daken: 414, bij bijna 2.950 woningen. De meeste panden komen uit de jaren vijftig en zestig en tussenwoningen komen er het meest voor. Twee derde is koop, een derde huur. Zuidwest heeft 138 verdachte daken, en daar is negen op de tien woningen van vóór het verbod. Zuidoost telt 136 daken, met ongeveer de helft van de woningen uit de jaren zestig en zeventig. In Noordwest zijn het er 125 en is bijna negen op de tien woningen koop.

Een rijtjeshuis uit die jaren heeft vaak een berging of schuur met golfplaten, en soms een uitbouw met platen onder de dakrand. Binnen kunnen vensterbanken en rookkanalen van asbestcement zijn, en onder een latere vloer harde vinyltegels. Bij Noordwest en Zuidoost, uit de jaren zeventig, zijn dat de plekken om als eerste te controleren. Een buurt met veel koopwoningen betekent ook dat elke eigenaar zelf beslist: praat met de buren, dan kan een saneerder meerdere daken in één ronde doen.

Het centrum en de oude textielstraten

Rond de Markt en de oude textielstraten komen de oudste panden uit de eerste helft van de vorige eeuw. In het Centrale deel staan 2.284 woningen, waarvan ruim de helft huur is en zes op de tien in een meergezinsgebouw zitten. Appartementen vormen het meest voorkomende woningtype, ruim 1.300 adressen. Zit er asbest in een gemeenschappelijk deel, zoals een berging, een dak of een leidingkoker, dan beslist de verhuurder of de vereniging van eigenaren. Als bewoner meld je wat je ziet.

Winterswijk is groot geworden met textiel. Er kwamen stoomweverijen aan de Wilhelminastraat en later aan de Laan van Hilbelink, en textielfabrieken aan de Tuunterstraat. Van die fabrieken staan er nog twee in tamelijk oorspronkelijke staat, en daarnaast zijn er bedrijfshallen en werkplaatsen uit latere tijd. Wie zo'n pand koopt, verbouwt of splitst, begint met een inventarisatie.

Villa's, een tuinwijk en monumenten

In het noordwesten van de kern ligt een villagebied rond de Morgenzonweg, de Javastraat, de Emmastraat en de Groenloseweg. Het is gebouwd in de jaren rond de Eerste Wereldoorlog tot halverwege de jaren dertig. Scholtenenk is een tuinwijk van ongeveer honderd arbeiderswoningen uit de jaren twintig, ontworpen door J.J. Post. In het centrum hebben winkelpanden gevels in Jugendstil, eclecticisme en expressionisme, en aan de Prins Hendrikstraat staat Villa Aurora als rijksmonument. De kern telt vijftig rijksmonumenten en honderdtien gemeentelijke monumenten.

In panden van vóór de oorlog zit asbest zelden in de oorspronkelijke constructie. Het zit wel vaak in wat er later aan is gedaan: een kachelpijp, een uitbouw, een schuurtje, een vloer in een keuken. Moet het dak of de gevel anders worden dan het was, stem de aanpak dan af met de gemeente, zeker bij een monument.

Buurtschappen en buitengebied

Rond de kern liggen buurtschappen als Brinkheurne, Corle, Huppel, Kotten, Miste, Ratum, Henxel en Woold, naast het dorp Meddo. Ze zijn concentrisch rond de kern gegroeid en hebben elk eigen schuren, stallen en bijgebouwen. De cijfers laten dat zien: bij Corle liggen 62 verdachte daken bij 133 woningen, bij Brinkheurne 33 bij 89, ten noorden van de kern 32 bij 40 en bij Ratum, Henxel en Huppel samen 12 bij 17.

Bij een huis in het buitengebied staat vaak een schuur, een stal of een garage op het erf. Zijn ze van een woning en niet van een bedrijf, dan kun je tot 35 m² geschroefde, gave platen zelf weghalen. Zijn ze van een agrarisch bedrijf, dan is een gecertificeerd bedrijf verplicht, ook voor een klein dak. Loop het erf dus rond voordat je een afspraak maakt, en schrijf op welke gebouwen platen hebben.

Schuren, bergingen en garageboxen

Ruim 4.100 bijgebouwen zonder eigen adres zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, en daarnaast zijn er ruim vierhonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres. De kavel van een grondgebonden woning is hier in het midden bijna tweehonderd vierkante meter, en het dak van zo'n woning meet ongeveer negentig. Dat zijn ruime erven, met plek voor een schuur of garage naast het huis.

Gaat het om dat soort bijgebouwen bij een woning, dan is de volgorde duidelijk. Eerst een monster om te weten of het asbest is. Is het dat, dan een sloopmelding uiterlijk een week vooraf, een startmelding twee dagen voor aanvang en een eindmelding op de eerste werkdag na afloop. Het gaat om het totaal: een stuk zelf doen en de rest door een bedrijf laten doen mag niet.

Huur, bedrijfspanden en voorzieningen

Bijna twee op de tien woningen is van een corporatie, en daarnaast is er een kleine groep particuliere huur. De verhuurder beslist over onderzoek en verwijdering. Als huurder meld je beschadigde platen en blijf je er zelf van af.

Er staan ruim 520 utiliteitspanden van vóór het verbod, onder meer ongeveer 120 bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna 50 kantoren, negentien zorggebouwen, acht scholen en tien sportgebouwen. Voor al die panden geldt dat een inventarisatie bij sloop of verbouwing in de regel verplicht is en dat de sanering door een gecertificeerd bedrijf gebeurt. Zorg- en schoolgebouwen hebben veel gebruikers; daar plan je het werk meestal in een vakantie of een weekend.

Storm, isolatie en zonnepanelen

De provincie Gelderland telde de afgelopen vijf jaar vijfentwintig waarschuwingen met code oranje of rood. Het dichtstbijzijnde windstation, Hupsel op ruim elf kilometer, noteerde ooit een windstoot van bijna 119 kilometer per uur. Breekt of waait er een plaat los, blijf dan van de stukken af, houd kinderen en dieren op afstand en meld de schade bij je verzekeraar.

Zonnepanelen liggen op ongeveer vier op de tien woningen, maar niet op een asbestdak. Saneer eerst, dan kan het nieuwe dak meteen goed worden aangelegd. Bijna de helft van alle woningen komt uit de periode van de jaren twintig tot de jaren zeventig, een tijd van spouwmuren zonder isolatie, en wie een zolder wil isoleren kijkt eerst naar het dakbeschot. De gemeente heeft een subsidieregeling voor isolatie van koopwoningen; die gaat over energie en niet over het weghalen van asbest. Meer over dakbeschot staat bij asbest in het dakbeschot.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Achterhoek houdt toezicht op het werk. Zie je dat ergens platen worden gebroken of dat asbest bij het huisvuil belandt, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. Het afval zelf lever je als particulier in bij het milieubrengstation van ROVA, tot 35 m². Een saneringsbedrijf voert het asbest zelf af; dat zit in de offerte.

Een container die hooguit zeven dagen staat, meld je. Is hij groter dan twee bij vijf meter of staat hij langer, dan hoort er een vergunning bij, evenals bij een steiger. De leges zijn ruim dertig euro per aanvraag.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vijfenveertig vierkante meter

Een grote schuur met een dak van 45 m² golfplaten, nog zonder rapport: onderzoek en verwijdering samen kosten volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en kunnen oplopen tot € 3.300. Omdat het dak groter is dan 35 m², kan dit niet als klus voor een particulier en is een bedrijf nodig. Met de rekentool reken je door voor jouw maten.