Asbest verwijderen in Nijmegen

Aan de rand van de stuwwal

Nijmegen is de oudste stad van Gelderland en ligt op de rand van de stuwwal, waar de beboste hogere zandgronden overgaan in het rivierlandschap van de Waal. De stad kenmerkt zich door grote hoogteverschillen, en de helling bepaalde ook hoe er is gebouwd: hoe breder de straat, hoe rijker de bebouwing. Voor een asbestklus telt dat mee. Een berging aan een steile straat of achter een rij huizen met alleen een smal pad is lastiger te bereiken dan een garage aan een brede laan, en dat is te merken in de planning en de prijs.

Oude dorpen als Hatert, Hees, Neerbosch en Sint Anna groeiden in de twintigste eeuw aan de stad vast. Daardoor liggen oude dorpskernen naast wijken uit de jaren vijftig tot tachtig. In de woonplaats staan bijna 78.000 woningen, waarvan ruim driekwart van voor het verbod. Bijna een derde komt uit de jaren zestig en zeventig.

Wederopbouw na de verwoesting

Door oorlogshandelingen werden grote delen van de stad verwoest, het zwaarst de bovenstad, de omgeving van het Keizer Karelplein en de Batavierenweg. Er werd snel een wederopbouwplan opgesteld, met een betere verbinding tussen station en Grote Markt, bredere straten, de aanleg van een nieuw plein en een tunnel onder het spoor.

Ruim een derde van de woningen dateert van tussen de bevrijding en halverwege de jaren zeventig. Voor de Benedenstad kwamen pas in de jaren zeventig plannen en nieuwbouw voor wonen, met het oude stratenpatroon zoveel mogelijk behouden. Het gaat vooral om sociale woningbouw, en 86 procent van de ruim 1.600 woningen is huur. Er is een subsidieregeling voor het opfrissen van panden in het nationale wederopbouwgebied. Vraag bij de gemeente na of die ook geldt voor wat je van plan bent.

Binnenstad, singels en beschermd stadsgezicht

De stad heeft meer dan duizend gemeentelijke monumenten en 241 rijksmonumenten, onder andere de middeleeuwse Sint Stevenskerk en de Nicolaaskapel. Er zijn twee beschermde stadsgezichten: de stad zelf en de negentiende-eeuwse stadsuitleg. Die uitleg kwam er nadat de inwoners lang vastzaten aan de vestingstad, toen de wallen mochten worden geslecht. Langs de singels en uitvalswegen werden bijna uitsluitend particuliere villa's en herenhuizen gebouwd, met het Keizer Karelplein als knooppunt van zes wegen.

Karakteristiek is de donkere baksteen met wit geverfde gepleisterde speklagen. In het Stadscentrum staan bijna 4.500 woningen, waarvan bijna alle in meergezinswoningen en bijna drie kwart huur. Voor de duurzame instandhouding van monumenten bestaat een gemeentelijke subsidieregeling; vraag na wat daaronder valt. Stem werk aan dak of gevel in een beschermd gezicht af met de gemeente voordat de sanering begint.

Malvert, De Kamp en de andere dakbuurten

De meeste asbestverdachte daken liggen in Malvert: 412 daken bij 1.239 woningen, een op de drie huizen. Bijna alle woningen daar komen uit de jaren zestig en zeventig. Daarna volgen De Kamp (290 daken, tweederde van de woningen uit die periode), Hatertse Hei (262), Hatert (260), Nije Veld (228) en Biezen (225). In Aldenhof liggen 216 verdachte daken bij 1.126 woningen, bijna allemaal gebouwd in de jaren zestig en zeventig. In Tolhuis zijn dat er 131, bij een buurt waar bijna negen op de tien woningen uit dezelfde tijd komen. Neerbosch-Oost heeft er 164, waar ruim de helft van de woningen uit die jaren komt, en Brakkenstein 124, met bijna de helft.

Dat past bij buurten die in korte tijd zijn gebouwd, met bijgebouwen die er voor een groot deel hetzelfde uitzien. Delen buren hetzelfde type berging, vraag dan samen een prijs, want opbouw, melding en afvoer hoeven dan maar één keer te worden betaald. In Hatertse Hei is de verhouding anders: vrijwel alle woningen zijn van voor het verbod, maar nog geen een op de tien komt uit de jaren zestig en zeventig. De woningen komen dus uit de tijd ervoor of erna, en alleen het bouwjaar zegt weinig over de plaat op het dak.

Dukenburg, Weezenhof en Lindenholt

Dukenburg is in de jaren zeventig gebouwd. De wijk telt ruim 11.000 woningen, vooral appartementen, en zes op de tien is huur. In Weezenhof, een buurt in Dukenburg, zijn alle woningen ouder dan het verbod. Daar zijn tussenwoningen het meest voorkomende type en is bijna zes op de tien koop. Lindenholt komt uit de jaren tachtig, met ruim 6.400 woningen, vooral tussenwoningen, en ruim zes op de tien koop.

Lent, in de Waalsprong, is veel recenter: ruim de helft van de woningen is er in de afgelopen tien jaar gebouwd. Voor een verbouwing van een woning die na het verbod is neergezet, is een inventarisatie in de regel niet verplicht. Bij sloop of verbouwing in de wijken uit de jaren zeventig en tachtig hoort er wel een bij.

Hees, Hatert en de oude dorpen

Hees is een oud dorp waarvan de structuur nog goed te herkennen is, met nog enkele boerderijen van het hallehuistype. In Hatert, ook een oud dorp, kwamen in de jaren twintig en dertig middenstandswoningen bij. Het grootste deel van de buurt komt uit de jaren vijftig en zestig, en zeven op de tien van de ruim 5.000 woningen is huur. Bij een oude boerderij kan het gaan om een schuur, een stal en een woonhuis die elk hun eigen bouwperiode hebben. Laat dan het hele erf bekijken, niet alleen het huis.

In Hengstdal, een wijk met 3.600 woningen waarvan bijna twee derde huur, werd in de jaren dertig een wijkje met kleinere middenstands- en arbeiderswoningen gebouwd. De hoogteverschillen geven de wijk een hoge stedenbouwkundige kwaliteit, en voor een saneerder zijn het een reden om vooraf te weten hoe een berging bereikbaar is.

Rond de vorige eeuwwisseling ontstonden in Bottendaal bedrijven met arbeiderswoningen bij het station. Na de Eerste Wereldoorlog volgden Biezen en Wolfskuil ten westen van het spoor, met de tuinstadgedachte: woningen met voor- en achtertuin langs geknikte straten met pleinen. In Biezen liggen 225 verdachte daken, in Wolfskuil 140. In Biezen is bijna de helft van de woningen van voor het verbod en ruim een vijfde in de afgelopen tien jaar gebouwd. Oud en nieuw naast elkaar vragen om een andere aanpak per adres.

Bedrijven, scholen en zorggebouwen

Er staan bijna 2.700 utiliteitspanden van voor het verbod, waaronder bijna 900 bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim 400 kantoorpanden, ruim 130 scholen, 84 zorggebouwen en 72 sportgebouwen. In de wijk Nieuw-West ligt ook het haven- en industrieterrein. Voor deze panden geldt de regeling voor particulieren niet. Voor sloop is in de regel eerst een inventarisatie nodig, en de sanering zelf laat je uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Gelderland ging in vijf jaar tijd vijfentwintig keer op code oranje of rood. Het station Volkel, ruim twintig kilometer verderop, mat ooit windstoten tot bijna 139 kilometer per uur. Gebroken platen na een storm laat je liggen. Houd kinderen en huisdieren uit de buurt, bevochtig de stukken en neem contact op met je verzekeraar.

Bij bijna de helft van de woningen werd de spouwmuur bij de bouw niet geïsoleerd. Voor grondgebonden koopwoningen bestaat een subsidieregeling voor isoleren, ook voor wie het zelf doet, en er is een duurzaamheidslening. Beide gaan over isolatie en niet over asbest. Zo'n 29 procent van de woningen heeft zonnepanelen. Die kunnen niet op asbestplaten, dus een asbestdak wordt eerst gesaneerd.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Regio Nijmegen houdt toezicht op het verwijderen van asbest. Zie je platen breken of asbest tussen het gewone afval verdwijnen, dan kun je de gemeente of de omgevingsdienst inlichten.

Voor een container, steiger of opslag op openbaar terrein is een melding genoeg als het om hooguit vier objecten gaat, die niet langer dan vier weken staan en geen weg of fietspad afsluiten. Anders is een vergunning nodig, die je acht weken vooraf aanvraagt. Aanvragen kost niets. Het saneringsbedrijf regelt dit meestal mee, maar vraag na wie het doet.

Rekenvoorbeeld: een berging van drie bij zes meter

Een berging van drie bij zes meter heeft een dak van 18 m². Zonder rapport komt de richtprijs voor onderzoek en verwijdering samen uit op vanaf € 2.200 en tot € 2.800. Ligt de berging op een lastig bereikbare plek, dan kan het hoger uitvallen. Wil je andere maten proberen, dan kan dat in de rekentool.