Asbest verwijderen in Halsteren

Een dorp op de Brabantse Wal

Halsteren ligt op de Brabantse Wal, aan de westelijke rand van het zandplateau, ten noorden van Bergen op Zoom. Binnen het dorp lopen de hoogteverschillen op tot ongeveer tien meter. De gemeente Halsteren is bij de herindeling opgeheven en toegevoegd aan Bergen op Zoom. De bewoners van de kern zijn voor hun inkomsten sterk op die stad gericht.

Er zijn 465 asbestverdachte daken in de woonplaats, samen ruim 25.000 m². Daarvan liggen er 419 op schuren en garages bij woningen. Per duizend woningen zijn dat er ruim zesentachtig, wat in vergelijking met honderden andere plaatsen boven het gemiddelde ligt. Een vermoeden blijft een vermoeden: alleen een monster uit het laboratorium laat zien of er echt asbest in de platen zit.

Bouwperioden: van de lintwegen tot de Vinex-wijk

Tussen het midden van de negentiende eeuw en het begin van de Tweede Wereldoorlog groeide het dorp meer dan gemiddeld, vooral langs de Dorpsstraat, de Halsterse weg en de Steenbergse weg. Een systematische uitbreiding kwam pas na de oorlog. Eerst werd het gebied tussen de Dorpsstraat en de Steenbergse weg volgebouwd, later volgden gebieden ten noorden en westen van de Dorpsstraat en ten oosten van de Steenbergseweg.

In de jaren zestig werd De Beek gebouwd, in het begin van de jaren zeventig volgde de Rode Schouw, en in de jaren negentig begon de bouw van de Vinex-wijk De Schans, die doorloopt tot Oude Molen. Die reeks zie je terug in de cijfers. Halsteren-Centrum, De Beek en Nieuwe Molen zijn vooral van de jaren vijftig en zestig, Rode Schouw van de jaren zeventig, Jankenberg van de jaren tachtig en De Schans en Oude Molen van het begin van deze eeuw.

Van alle woningen is bijna vier op de tien gebouwd in de periode tussen het einde van de oorlog en halverwege de jaren zeventig, en ongeveer drie op de tien in de jaren daarna tot en met de jaren negentig. Slechts ongeveer een op de dertien is van voor de oorlog. De Beek, met meer dan negen op de tien woningen van voor het verbod, is de buurt die het sterkst door de naoorlogse bouw is bepaald.

De Beek en het Centrum

De Beek heeft 169 verdachte daken, op ruim duizend woningen, waarvan ruim driekwart uit de jaren zestig en zeventig. Het Centrum volgt met 163 daken op ruim dertienhonderd woningen, waarvan een derde uit de jaren zestig en zeventig. Samen liggen die twee buurten ver voor op de rest van het dorp.

Daarna wordt het snel minder: Jankenberg heeft er 36, Rode Schouw 34, De Schans en Oude Molen 25 en Nieuwe Molen 19. In Rode Schouw komt ruim driekwart van de woningen uit de jaren zestig en zeventig en toch zijn er maar 34 verdachte daken. Een hoge dichtheid aan naoorlogse woningen betekent dus niet automatisch veel asbestdaken. Wat telt is wat er op jouw erf staat. Een jonge wijk als De Schans en Oude Molen heeft weinig, maar niet nul: ook daar zijn 25 daken verdacht.

Schuren, garages en bergingen

Er zijn 2.495 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, bijna vijf per tien woningen, plus 562 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat is het materiaal waar het meeste verdachte dak ligt: golfplaten op een schuur, een berging of een overkapping.

Bijna negen op de tien woningen is een eengezinswoning, en ruim een derde is een tussenwoning. Ruim zeven op de tien zijn koop. Als eigenaar mag je tot 35 m² heel gebleven, geschroefde golfplaten uit je eigen bijgebouw op eigen erf zelf verwijderen, zolang je het vooraf meldt via het Omgevingsloket en niemand betaalt voor de hulp. Zijn de platen gebarsten, bemost of vastgelijmd, of is het dak groter, dan is een gecertificeerd bedrijf nodig. Een huurder laat het aan de verhuurder over: die is eigenaar en beslist.

Lintwegen, Dorpsstraat en monumenten

Aan de Dorpsstraat staan statige panden uit de negentiende eeuw, gebouwd in de tijd dat er steenfabrieken en conservenfabrieken kwamen. Oude woonhuizen zijn schaars. Kerkstraat 71, de Celsche Hoeve, dateert van de achttiende eeuw. Dorpsstraat 88, 90 en 92 zijn uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Aan de Halsterse weg en de Steenbergse weg valt het veelvuldige gebruik van kruispannen op. De Beeklaan heeft een eclectische villa uit de late negentiende eeuw.

De Sint-Martinuskerk heeft een koor uit de vijftiende eeuw, het voormalige raadhuis stamt uit de zeventiende eeuw, en de Sint-Antoniusmolen is van het begin van de negentiende eeuw. Er zijn zo'n twintig rijksmonumenten en 28 gemeentelijke monumenten, en er bestaat een gemeentelijke subsidieregeling voor het instandhouden van gebouwd erfgoed. De Watersnood heeft Halsteren zwaar getroffen; er vielen 68 doden. De Blauwehandshoeve is daarna met oorspronkelijk materiaal hersteld.

In een oud pand zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel eens in een latere aanbouw, een nieuw dak of een rookkanaal. Gaat het om een monument, overleg het saneren dan vooraf met de gemeente.

Vrederust

In het gebied van Vrederust staat een bijzonder complex. Het psychiatrisch ziekenhuis werd begin vorige eeuw geopend op twee landgoederen en is ingericht als tuinwijk met een stelsel van paviljoens: grote blokvormige bouwmassa's met sobere decoratie in gepleisterde elementen en strengperssteen. Het complex is zeldzaam in Noord-Brabant en wordt in de inventarisatie van bouwkundig erfgoed een gebied van bijzondere stedenbouwkundige waarde genoemd. De dienstwoningen voor artsen aan de Hoofdlaan hebben elementen van chaletstijl.

In de buurt Verspreide huizen Vrederust zijn 29 panden uit het begin van de vorige eeuw de grootste groep. Appartementen komen er het meest voor, 37 adressen, en de helft is huur. Er staan acht verdachte daken op ongeveer honderd woningen. Voor zorggebouwen, kantoren en schoolgebouwen geldt de regeling voor particulieren niet. Voor deze panden gelden dezelfde plichten als elders: eerst een inventarisatie, daarna sanering door een gecertificeerd bedrijf.

Bedrijfspanden, polders en erven

Halsteren telt 132 utiliteitspanden van voor het verbod: 36 bedrijfshallen en werkplaatsen, 22 kantoren, 17 zorggebouwen, 7 sportgebouwen en 4 scholen. Ruim de helft van de grond in de woonplaats is landbouwgrond. In het buitengebied staan nog boerderijen, zoals de Blauwehandshoeve aan de Zuiderkreekweg met een zeventiende-eeuwse kern, een bakhuis en een negentiende-eeuwse schuur.

In Verspreide huizen Halsterse Polders staan elf verdachte daken op tweeëndertig woningen, waarvan bijna negen op de tien van voor het verbod. Het zijn losse erven. Bij een agrarisch bedrijfsgebouw geldt de 35 m²-regel niet, hoe klein het dak ook is.

Storm, zonnepanelen en isolatie

De provincie zat de laatste vijf jaar tweeëntwintig keer onder code oranje of rood. Bij het weerstation bij Tholen, ruim zeven kilometer van het dorp, is ooit een windstoot van ruim 135 kilometer per uur gemeten. Een losgeraakte of gebroken golfplaat laat je op zijn plek. Houd kinderen en dieren op afstand, loop er niet overheen en meld de schade bij je verzekeraar.

Op een dak met asbestplaten komen geen zonnepanelen voordat de platen zijn gesaneerd. Ruim de helft van de grondgebonden woningen is van begin jaren tachtig of eerder, en in De Beek staat bijna de helft van de geregistreerde energielabels op D tot en met G. Wie daar het dak isoleert, laat eerst het dakbeschot controleren.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant kijkt toe op het verwijderen van asbest. Zie je gebroken platen of asbest tussen het huisvuil, meld dat dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Bij de milieustraat is asbest inleveren gratis. Een saneerder regelt de afvoer zelf en rekent die mee in de offerte. Is een container of steiger op de openbare weg nodig, vraag dan vooraf bij de gemeente of een melding of vergunning vereist is.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij negen meter

Een schuur van vier bij negen meter levert een dak van 36 m² op. Met een inventarisatie erbij kost het volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 3.300. Daarmee zit je boven de 35 m² die een particulier zelf mag weghalen, dus dan komt een gecertificeerd bedrijf in beeld. Met jouw eigen maten geeft de rekentool een indicatie. Wil je meer weten over de kosten en wat erbij komt kijken, lees dan kosten asbest verwijderen.