Asbest verwijderen in Etten-Leur

Twee dorpen die naar elkaar toe groeiden

Etten-Leur is ontstaan uit twee middeleeuwse dorpen met een verschillend karakter. Etten was een boerendorp rond een hogere akker, de Banakker, en Leur een handelsplaats waar turf werd overgeslagen. Vanaf het begin van de jaren vijftig liet de overheid de bevolking en de industrie groeien, en de twee dorpen schoven aan elkaar. Je ziet dat nog aan de woonwijken: ze zijn in rap tempo gebouwd, in perioden waarin asbestcement een gewoon bouwmateriaal was.

Er zijn 1.940 asbestverdachte daken in de woonplaats, samen goed voor ruim 126.000 m². Per duizend woningen zijn dat er ruim negentig. Vergeleken met honderden andere plaatsen zit Etten-Leur daarmee boven het gemiddelde.

Bouwperioden: van de jaren vijftig tot en met de jaren negentig

Slechts weinig woningen zijn van voor de oorlog, ongeveer drie op de honderd. Het zwaartepunt ligt later: bijna drie op de tien woningen komen uit de periode van het einde van de oorlog tot halverwege de jaren zeventig, en bijna vier op de tien uit de jaren daarna tot en met de jaren negentig. Het midden van de woningvoorraad ligt rond het midden van de jaren tachtig.

Per buurt verschilt de bouwperiode duidelijk. Centrum Oost 1 en Banakkers 3 zijn vooral van de jaren vijftig en zestig, Grauwe Polder 3 van de jaren zeventig, Het Hooghuis van de jaren tachtig. De Keen, Sander-Banken 3 en Hoge Neerstraat zijn vooral van de jaren negentig, Schoenmakershoek van het begin van deze eeuw. Ruim driekwart van de woningen is een eengezinswoning, vooral tussenwoningen. Achter al die huizen staan bergingen en schuren, daarover verderop meer.

Binnenshuis kan asbestcement zitten in vensterbanken, gevelbeplating en rookkanalen, en tot ongeveer halverwege de jaren tachtig in harde vinyltegels. Wie wil verbouwen, laat dat eerst onderzoeken.

Het Hooghuis en de andere buurten met veel verdachte daken

Met 578 asbestverdachte daken ligt Het Hooghuis ver voor op de rest, op ruim tweeduizend driehonderd woningen, waarvan ruim negen op de tien van voor het verbod. Dat past bij een buurt die vooral uit de jaren tachtig komt. Ook na het begin van de jaren tachtig werd asbestcement nog gebruikt, al in mindere mate dan eerder.

Daarna volgen Baai 2 met 165 daken, Sander-Banken 3 met 124, Banakkers 1 met 116 en De Grient met 115. In Baai 2 en De Grient komen vier vijfde en ruim drie kwart van de woningen uit de jaren zestig en zeventig, in Sander-Banken 3 en Het Hooghuis nauwelijks. Een verdacht dak zit dus niet alleen in de buurten van de jaren zestig en zeventig. Wie in een buurt uit de jaren tachtig of negentig woont, kan het dus evengoed hebben.

Schuren, garages en bergingen

Van de bijna tweeduizend daken liggen er 1.790 op schuren en garages bij woningen. Er zijn bijna negenduizend bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, ruim vier per tien woningen, en nog eens bijna duizend garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Voor de eigenaar van zo'n schuur zit er een keuze in. Tot 35 m² heel gebleven, geschroefde golfplaten mag je als particulier zelf weghalen, mits je het via het Omgevingsloket meldt. Het scheelt veel geld, maar de eisen zijn streng: breken, zagen en boren is niet toegestaan en het materiaal moet goed verpakt worden afgevoerd. Zijn de platen verweerd, bemost of gebroken, dan hoort een gecertificeerd bedrijf het te doen. Vaak is het slimmer om dat te laten beoordelen voordat je zelf aan de slag gaat.

Buitengebied en boerderijen

Ruim twee derde van de grond in de woonplaats is landbouwgrond. In het noorden liggen de buurtschappen Haansberg, Baai, Slagveld en Sander als verspreide boerderijgroepen en lintbebouwing, in het zuidoosten Bremberg, Neer en Vaartkant. Er staan langgevelboerderijen en traditionele boerderijen uit de twintigste eeuw, en in de jaren zeventig en tachtig zijn oude boerderijen vaak geheel of grotendeels herbouwd in traditionele vormen.

De buitengebiedbuurten hebben weinig woningen maar wel verdachte daken. Zuid landelijk gebied 2 telt 63 daken op 146 woningen, Zuid landelijk gebied 3 telt 47 daken op 121 woningen en Noord landelijk gebied 1 telt 47 daken op 210 woningen. Verdachte daken zijn er dus ook buiten de woonwijken.

Bij een stal of loods van een agrarisch bedrijf kan een particulier de regeling van 35 m² niet gebruiken. Ook als het erf alleen nog als woonplek dient, moet je bij een stal of loods met asbestplaten rekenen op inventarisatie en sanering door een gecertificeerd bedrijf. Grotere daken worden per vierkante meter geprijsd.

Huur, corporatie en flats

Ruim een derde van de woningen is huur, en ruim een kwart is van een corporatie. Per buurt verschilt dat: in Centrum Oost 1 is bijna de helft huur, in De Keen nog geen veertien op de honderd. Huur je, dan is het de verhuurder die over onderzoek en sanering beslist. Meld verdacht materiaal schriftelijk en blijf er zelf van af.

Appartementen zijn er veel minder dan in een grote stad, ruim vierduizend adressen. Centrum Zuid is het duidelijkste voorbeeld: daar staan vooral flatgebouwen uit het begin van deze eeuw. Bij een flat uit de jaren vijftig of zestig ligt het anders: daar kan de vereniging van eigenaren het hele complex in één keer laten inventariseren, zodat niet elke eigenaar apart onderzoek hoeft te laten doen.

Oude kern, monumenten en bedrijfspanden

De kern van Etten is een beschermd dorpsgezicht. De Ettense Markt is een langgerekt plein met dorpswoonhuizen uit de zeventiende tot en met het begin van de twintigste eeuw. In de plaats staan zevenenzeventig rijksmonumenten, en er is een subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten.

Aan de Haven en de Geerkade in Leur staat bebouwing uit de negentiende en twintigste eeuw met vroege industrie, zoals een voormalige zeepfabriek en een voormalige kaasfabriek aan de Brabantlaan. Een sanering in of bij zulke panden stem je af met de gemeente voordat het werk begint, zeker als dak of gevel er daarna anders uitziet.

Naast woningen telt de plaats 432 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om 191 bedrijfshallen en werkplaatsen, 73 kantoren, 22 zorggebouwen, 14 sportgebouwen en 3 scholen. Ook deze gebouwen vallen buiten de regeling voor particulieren. Een inventarisatie is vóór sloop of verbouwing in de regel verplicht, en de sanering is werk voor een gecertificeerd bedrijf.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Noord-Brabant kreeg de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer code oranje of rood. Bij het weerstation bij Gilze-Rijen, zo'n twintig kilometer van de plaats, is ooit een windstoot van ruim 129 kilometer per uur gemeten. Een golfplaat die losraakt of breekt laat je liggen, ook als hij op een schuur ligt waar je zelden komt. Controleer na storm je bijgebouwen en het erf op rondslingerende stukken. Houd kinderen en dieren op afstand en geef de schade door aan je verzekeraar.

Bijna vier op de tien woningen hebben zonnepanelen. Wil je ze op een dak met asbestplaten leggen, dan moeten die platen eerst weg. Ruim vier op de tien grondgebonden woningen zijn van begin jaren tachtig of eerder. Wie zo'n huis isoleert, laat eerst het dakbeschot controleren.

Toezicht, milieustraat en container

Toezicht op de verwijdering van asbest ligt bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Platen die worden gebroken of asbest in de gewone afvalbak meld je bij de gemeente of omgevingsdienst.

Een container of steiger die hooguit zeven dagen blijft staan en niet groter is dan vijf bij twee meter, meld je minstens vijf werkdagen vooraf bij de gemeente. Laat 1,5 meter stoep vrij. Staat hij langer of groter, dan is een vergunning nodig. De afvoer van het asbest zelf maakt deel uit van de offerte van het saneringsbedrijf.

Rekenvoorbeeld: een bijgebouw van zeven bij tien meter

Een bijgebouw bij een voormalige boerderij van zeven bij tien meter heeft een dak van 70 m². Dat is meer dan de grootste rij in de prijstabel, dus de rekentool rekent per vierkante meter. Met inventarisatie erbij kost het volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 4.200. Met de eigen maten van jouw bijgebouw geeft de rekentool een indicatie. Meer over de volgorde van onderzoek en sanering lees je bij asbestsanering.