Asbest verwijderen in Middelharnis

Een eilanddorp met veel verdachte daken

Middelharnis ligt op Goeree-Overflakkee, heeft een binnenhaven met verbinding naar het Haringvliet en telt ruim 3.500 woningen. Bijna acht op de tien daarvan zijn eengezinswoningen en flats komen nauwelijks voor. Twee derde van de grond rond het dorp is landbouwgrond.

In de woonplaats liggen ruim zeshonderd daken waarop asbest kan zitten, samen goed voor ruim zesendertigduizend vierkante meter. Ruim vijfhonderd daarvan zitten op een schuur of garage bij een woning. Per duizend woningen zijn het er ruim honderdzeventig, en vergeleken met 333 andere plaatsen valt Middelharnis in de categorie veel. In de hele gemeente Goeree-Overflakkee gaat het om bijna vierduizend daken.

Het Prinsenkwartier en de Bomenbuurt

Twee buurten springen eruit. Het Prinsenkwartier telt 292 verdachte daken bij ruim zeshonderd woningen. De grootste groep panden komt er uit de jaren vijftig en zestig, met veel tussenwoningen en iets meer dan de helft koop. De Bomenbuurt heeft er 187 bij ruim negenhonderd woningen. Ook daar komt de grootste groep uit de jaren vijftig en zestig, met veel tussenwoningen, maar ruim drie op de vijf woningen wordt gehuurd en bijna driekwart komt uit de jaren zestig en zeventig.

Het centrum telt 85 verdachte daken bij ruim zevenhonderd woningen. De meeste panden komen er uit de jaren dertig en veertig. De Westplaat heeft er veertien en de Oostplaat zeven. In Nieuw Zeeland, een buurt met vooral vrijstaande woningen uit de jaren negentig, zijn er geen.

Een buurman met dezelfde schuur is geen garantie dat jouw dak hetzelfde is. Wel is het een reden om te vragen wat hij heeft laten doen. Saneerders kunnen bij meerdere adressen in één straat de werkplek en de afvoer delen.

Schuren, bergingen en garageboxen

Ruim veertienhonderd bijgebouwen zonder eigen adres, bijna vierhonderd per duizend woningen, zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Daarnaast zijn er bijna tweehonderd garageboxen en bergingen met een eigen adres uit die tijd.

Golfplaten van asbestcement liggen op dit soort gebouwen geregeld. Zijn ze geschroefd, heel en hooguit 35 m², dan mag een eigenaar ze op eigen erf zelf verwijderen, na een melding vooraf via het Omgevingsloket. Betaalde hulp is niet toegestaan, en breken, zagen of boren evenmin. Bij verweerd of gebroken materiaal, of bij meer dan 35 m², is een gecertificeerd bedrijf nodig. Wil je eerst weten wat er ligt, lees dan hoe asbest laten testen werkt.

Na de sanering van golfplaten buiten volstaat meestal een controle met het oog. Het bedrijf voert het materiaal af naar een erkende verwerker en meldt de afronding de eerste werkdag na afloop. Ga je het zelf doen, dan breng je het gratis naar de milieustraat, in de verpakking die daar wordt gevraagd.

Woningen van voor en na de oorlog

De woningvoorraad loopt breed uiteen. Ruim twee op de tien woningen is van voor de Tweede Wereldoorlog en ruim drie op de tien uit de eerste dertig jaar daarna. Ruim drie op de tien is van deze eeuw. Ruim een derde is een tussenwoning, bijna twee op de tien een hoekwoning en bijna een op de zeven een vrijstaande woning. Ruim zes op de tien woningen is van voor het verbod.

De meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod loopt van het midden van de jaren zestig tot het midden van de jaren zeventig, de hoogtijdagen van asbest in de bouw. Het werd toen veel toegepast: als gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, brandwerende plaat in garages en rond de cv-ketel, vinylzeil in keukens en op trappen, harde vinyltegels en golfplaten op bergingen en schuren. Ruim een vijfde van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig.

Het gaat dus niet alleen om het dak. Wie een keuken of badkamer vervangt, een vloer wil verwijderen of aan de cv-ketel werkt in een woning uit die tijd, doet er goed aan eerst een inventarisatie te laten doen. Bij verbouwen of slopen van een gebouw van voor het verbod is die in de regel verplicht.

Bijna vier op de tien woningen wordt gehuurd en ongeveer drie op de tien is van een corporatie. Een huurder die asbest vermoedt, meldt dat bij de verhuurder en pakt niet zelf een schroevendraaier. Wil je als huurder op eigen kosten iets veranderen, zoals een vloer of een keukenwand in een woning uit de jaren zestig of zeventig, vraag dan eerst of er een inventarisatie van de woning bestaat. Met een rapport weet de verhuurder wat er zit en kan hij toestemming geven, zodat er halverwege een klus geen werkstop komt.

Het buitengebied, erven en bedrijfspanden

Het buitengebied heeft 35 verdachte daken bij ongeveer honderdzestig woningen. Wie daar een erf met meerdere gebouwen heeft, kan het beste het hele erf in één keer laten inventariseren. Zo'n rapport zet alle gebouwen en onderdelen op een rij, en een saneerder kan alles in één klus meenemen. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt dat een particulier er niets zelf van mag verwijderen, ook niet als het maar om een paar platen gaat.

Naast woningen staan er ruim tweehonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om ruim zestig bedrijfshallen en werkplaatsen, ruim veertig kantoorpanden, veertien zorggebouwen, negen schoolgebouwen en twee sportgebouwen. Daar geldt de regeling voor particulieren niet; asbest wordt na een inventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verwijderd. Wie zo'n pand koopt of verhuurt, vraagt eerst naar het rapport.

De oude kern en het beschermd gezicht

De oorspronkelijke structuur bestond uit de Voorstraat, met aan weerszijden de Westelijke en Oostelijke Achterweg, ten zuiden daarvan de Ring rond de kerk, en ten noorden de Westdijk, de Oostdijk en het havenkwartier met de Kaai, de Vissersdijk, de Vingerling en de Spuistraat. Aan de Ring lagen de boerderijen. Aan weerszijden van de Oost- en Westdijk staan eenvoudige woningen die oorspronkelijk voor vissers en landarbeiders waren bedoeld.

Tussen de jaren tien en veertig kwam ten westen van de oude kern een uitbreiding met arbeiderswoningen, middenstandshuizen en villa's. Middelharnis telt drieënzestig rijksmonumenten, en de oude kern valt samen met Sommelsdijk onder een beschermd gezicht van ruim achtentwintig hectare. Asbest verwijderen uit een monument mag. Wat er daarna op het dak of de gevel terugkomt, kan vergunningplichtig zijn, dus stem dat af met de gemeente. Voor onderhoud aan monumenten is er een gemeentelijke subsidieregeling.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor Zuid-Holland golden de afgelopen vijf jaar twintig keer code oranje of rood vanwege het weer. Bij Rotterdam Geulhaven, bijna zeventien kilometer van het dorp, is een windstoot van bijna 148 kilometer per uur gemeten, en de kust ligt op ruim zeven kilometer. Blijven er na harde wind gebroken platen op het erf achter, gebruik dan geen bezem of stofzuiger. Spuit ze nat, zet kinderen en dieren op afstand en neem contact op met de verzekeraar. Opruimwerk met gebroken asbest laat je door een gecertificeerde saneerder doen.

Zonnestroom heeft inmiddels bijna de helft van de woningen. Een dak van asbestcement draagt geen panelen, want de bevestiging vraagt gaten in de platen; een schuur of garage krijgt dus eerst een nieuw dak. Wie zolder of dak isoleert, kan op asbesthoudend dakbeschot stuiten. De gemeente kent een regeling voor het isoleren van woningen met een slecht energielabel en een duurzaamheidslening. Lees verder bij asbest eraf, zonnepanelen erop.

Toezicht, afvoer en container

Als omgevingsdienst controleert de DCMR Milieudienst Rijnmond asbestwerk. Het inleveren is gratis tot 200 kilo per bezoek. Puin is ook gratis, onverpakt en zonder grond of zand, binnen zes gratis bezoeken per jaar.

Een container of steiger meld je minstens vijf werkdagen vooraf bij de gemeente. Dat is gratis en kan tot tien weken aaneengesloten, met minstens 3,50 meter doorgang. Het saneringsbedrijf doet dit vaak mee, maar vraag het na.

Rekenvoorbeeld: een schuur van acht bij tien meter

Neem een schuur van acht bij tien meter, met een dak van 80 m². Dat ligt ruim boven de grens van 35 m² voor zelf verwijderen, dus het werk is voor een gecertificeerd bedrijf. Ontbreekt een rapport, dan komt de inventarisatie erbij, en volgens de richtprijzen is het geheel dan tussen € 2.700 en € 4.700. De rekentool werkt het uit met je eigen maten.