Asbest verwijderen in Tegelen

Van kleifabriek tot woonwijk: wat de bouwperioden zeggen

Ongeveer drie van de vier woningen zijn gebouwd voordat asbest werd verboden. Een kwart komt uit de jaren zestig en zeventig, de periode waarin asbestcement het meest werd toegepast. Binnen de woningen van voor het verbod is de periode van halverwege de jaren zeventig tot begin jaren negentig de grootste groep. Asbest werd toen nog gebruikt, al nam dat na het begin van de jaren tachtig af.

Dat maakt een huis uit de jaren tachtig niet vanzelf veilig. Asbestcement lijkt op het vezelcement dat later is gemaakt, en harde vinyltegels met asbest kwamen tot ongeveer halverwege de jaren tachtig voor. Aan de buitenkant zie je het niet. Vooral golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen uit die tijd kunnen het bevatten.

De mix van woningen is hier vooral rijtjeshuis. Ruim zeven op de tien woningen is een eengezinshuis, en ruim een derde is een tussenwoning. Zulke huizen hebben vaak een berging of schuur achter de tuin, en daar komen de verdachte daken vandaan.

Schuren en garageboxen

In de woonplaats liggen ruim 260 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ongeveer 35.600 m². Bijna 200 daarvan liggen op een schuur of garage bij een woning. Op de woonhuizen zelf zijn het er maar 25. Wie asbest vermoedt, kijkt dus eerst naar het bijgebouw.

Daarvan zijn er veel. Er staan bijna 3.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en ruim 400 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Dat zijn ongeveer vier bijgebouwen op elke tien woningen. Het zijn afdaken, tuinhuisjes en schuurtjes die in de loop van de jaren zijn neergezet, vaak zonder dat de huidige eigenaar nog weet waarvan het dak is gemaakt.

Als particulier mag je maximaal 35 m² geschroefde golfplaten die nog heel zijn zelf weghalen, mits ze op een bijgebouw op je eigen erf liggen en je uiterlijk een week van tevoren een sloopmelding doet. Die 35 m² is een totaal: zelf een deel doen en de rest uitbesteden mag niet. Verweerde of gebroken platen, en platen die zijn vastgelijmd, laat je aan een gecertificeerd bedrijf. Wat dat inhoudt, staat bij asbestsanering.

Bosserhof en Op de Heide

De meeste verdachte daken liggen in Bosserhof: 82 bij bijna 2.000 woningen. De buurt is voor het grootste deel in de jaren vijftig en zestig gebouwd, en tussenwoningen komen het vaakst voor. Zes op de tien woningen is er in handen van een eigenaar-bewoner. Bij zoveel rijtjes uit dezelfde periode is de kans groot dat de buurman een schuur met hetzelfde soort dak heeft.

Op de Heide telt 78 verdachte daken bij ruim 1.600 woningen, en bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod. De grootste groep panden komt uit de jaren tachtig, en ook hier zijn tussenwoningen het meest voorkomend. Koop is met ongeveer zeven op de tien woningen de grootste groep. De woningen zijn dus relatief jong, maar bijgebouwen uit die tijd kunnen nog wel platen van asbestcement hebben gekregen, omdat het materiaal tot het verbod in de handel was.

Het centrum en Lage Heide: appartementen en huur

Het centrum heeft 56 verdachte daken bij ruim 2.000 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren dertig en veertig, appartementen komen het vaakst voor, en bijna de helft van de woningen is meergezins. Huur komt bij bijna de helft van de woningen voor. In Lage Heide, waar de jaren vijftig en zestig domineren, is de helft huur en liggen er 21 verdachte daken bij bijna 800 woningen. Bijna alle woningen zijn daar van voor het verbod.

Ongeveer een kwart van de woningen is van een corporatie. Huurders hoeven geen onderzoek of sanering te regelen, want dat doet de verhuurder. Je meldt wat je ziet, bijvoorbeeld een gebroken vensterbank of een kapotte plaat in de berging, en blijft er zelf van af. Bezit je een appartement, dan is de VvE verantwoordelijk voor trappenhuis, schachten en gevel. Vraag daar naar een bestaande inventarisatie voordat je zelf een bureau inhuurt. Hoe zo'n onderzoek verloopt, lees je bij asbestinventarisatie.

Klei, kloosters en villa's

Tegelen groeide in de negentiende eeuw uit tot een regionaal industriecentrum. Pottenbakkerijen en steenbakkerijen werden fabrieken, later kwamen staal en tabak. De naam komt hoogstwaarschijnlijk van het Latijnse woord voor dakpan. Van de oorspronkelijke steen- en dakpannenfabrieken zijn nog overblijfselen aan de Venloseweg, de Kaldenkerkerweg en de Nassaustraat te vinden. Ook de grote villa's van de kleiwarenfabrikanten staan nog verspreid in de plaats.

Voor asbest telt bij oudere fabrieken en grote villa's vooral wat er later is veranderd, niet de oorspronkelijke bouw. Een verbouwde fabriekshal, een aangebouwd magazijn of een vervangen dakbedekking kan asbestcement bevatten. Eigenaren van zulke panden komen er niet onderuit: voor bedrijfspanden geldt de regeling voor particulieren niet, en een gecertificeerd bedrijf verwijdert het.

Er zijn ongeveer tachtig rijksmonumenten, inclusief het kloosterdorp Steyl, met kastelen, een klooster, de Sint-Martinuskerk, een brouwerij, een watertoren en de Villa Maria. Ook de kloosterbouw van Steyl is bijzonder: een neogotisch geheel van kloostergebouwen met tuinen en muren. Verwijderen van asbest uit zo'n pand mag, maar wat er daarna terugkomt kan vergunningplichtig zijn. De gemeente heeft een erfgoedregeling en een regeling voor gevels. Stem dak- of gevelwerk vooraf af met de gemeente.

In de oorlog kwam Tegelen er beter vanaf dan Venlo, maar er gingen wel fabrieken, villa's en woonhuizen verloren. Vanaf het eind van de jaren zestig is veel historische bebouwing rond de kerk in het centrum gesloopt.

Bedrijfspanden, kassen en het buitengebied

Naast de woningen staan er ruim 200 utiliteitspanden van voor het verbod: 84 bedrijfshallen en werkplaatsen, 37 kantoren, 13 zorggebouwen, 3 scholen en 3 sportgebouwen. Op het Bedrijventerrein Windhond liggen zes verdachte daken bij zes woningen, en in Ulingshei acht bij vijftien woningen. Dat zijn kleine gebieden waar het vrijwel helemaal om bedrijfs- of agrarische panden gaat.

Een kwart van de woonplaats is landbouwgrond. Broek is vooral in de late negentiende eeuw ingericht en had later tuinbouwkassen. Agrarische bedrijfsgebouwen vallen niet onder wat een particulier zelf mag verwijderen. Hoe klein het dak ook is, een gecertificeerd bedrijf voert het werk uit. Is er een kas, stal of schuur op het erf, laat dan het hele erf bekijken zodat alle gebouwen in één keer worden meegenomen.

Storm, isoleren en zonnepanelen

In de afgelopen vijf jaar is in Limburg vierentwintig keer code oranje of rood afgekondigd. Liggen er na een storm gebroken platen in de tuin, raak ze dan niet aan. Houd kinderen en dieren uit de buurt, bevochtig de scherven licht en meld de schade bij je verzekeraar. Laat het opruimen over aan een gecertificeerd bedrijf.

Bij bijna de helft van de woningen is de spouwmuur niet geïsoleerd, want die zijn gebouwd tussen de jaren twintig en zeventig. Wie die huizen gaat isoleren, kan op de zolder tegen dakbeschot aanlopen dat asbest bevat. Laat dat eerst onderzoeken en saneer vóór de isolatie. Voor isolatie bestaat een regeling bij de gemeente. Die gaat over de isolatie zelf, niet over het weghalen van asbest.

Zonnepanelen vind je op bijna de helft van de woningen. Een dak met asbestplaten is er niet geschikt voor, want de bevestiging vraagt om gaten in het materiaal. Komen er panelen op de berging, dan gaat het dak er eerst af. Daarover meer in het artikel asbest eraf en zonnepanelen erop.

Toezicht, milieustraat en container

De RUD Limburg Noord houdt toezicht op het verwijderen van asbest. Meldingen lopen via het Omgevingsloket, en meestal dient het saneringsbedrijf ze in. Asbest inleveren bij de milieustraat is gratis tot 35 m², als het goed is verpakt. Voor steenpuin betaal je per halve kubieke meter.

Voor een container, steiger of hijskraan op gemeentegrond is een tijdelijke ontheffing nodig, minstens vijf werkdagen vooraf aan te vragen en voor maximaal drie maanden. Daarnaast betaal je per dag een toeslag voor het gebruik van de grond, en die is in het centrum hoger dan elders. Regel dat ruim voor de start, zodat de vier weken wachttijd na de sloopmelding goed worden benut.

Rekenvoorbeeld: een berging van vier bij zes meter

Bij een berging van vier bij zes meter hoort een dak van 24 m². Heb je nog geen rapport, dan komt er onderzoek bij. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.300, en ze kunnen oplopen tot € 3.000. Met 24 m² zit je onder de 35 m² voor zelf verwijderen, maar alleen als de platen heel en geschroefd zijn. Met je eigen maten ga je verder in de rekentool.