Asbest verwijderen in Den Haag

Veel daken in een grote stad, weinig per woning

In de woonplaats liggen ruim 2.900 daken met platen die asbest kunnen bevatten, samen ruim 146.000 m². Van die daken liggen er 2.258 op een schuur of garage bij een woning. Bij ruim 270.000 woningen komt dat neer op ruim tien verdachte daken per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt de stad daarmee in de categorie weinig.

Ongeveer vier op de tien woningen zijn gebouwd voor de oorlog, en de helft is gebouwd voor de jaren zestig. Ruim een op de acht woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de piek van het asbestgebruik. In totaal is bijna driekwart van de woningen gebouwd voordat asbest werd verboden, ruim 200.000 woningen. Voor de klus betekent dat vooral: kijk niet naar het bouwjaar van het huis alleen, maar naar wat er later is toegevoegd.

Vooroorlogse huizen en wat er later bij kwam

De meest voorkomende bouwperiode van voor het verbod is hier die tussen de twee wereldoorlogen. Asbest werd vooral na de oorlog toegepast, dus in oorspronkelijke vooroorlogse bouw zit het zelden. Het zit meestal in latere aanpassingen. Denk aan isolatie rond oude cv-leidingen in kelder, kruipruimte of zolder, rookkanalen van asbestcement, een brandwerende plaat rond de cv-ketel, vinylzeil of vinyltegels in de keuken of het toilet, en golfplaten op een schuur of garage.

Wie zo'n huis koopt of verbouwt, kan dus beter niet alleen naar het bouwjaar kijken. Een bovenwoning met een kelder en een berging met golfplaten heeft op meer dan één plek een reden voor onderzoek. Een inventarisatie is bij slopen of verbouwen in de regel verplicht, en een bureau neemt precies die plekken mee.

Houtwijk, Leyenburg, Duindorp en Statenkwartier

De meeste verdachte daken liggen in Houtwijk: 128 bij ruim 5.500 woningen. Leyenburg volgt met 116 bij ruim 8.400 woningen, Duindorp met 107 bij ruim 2.800 woningen en het Statenkwartier met 103 bij ruim 5.100 woningen. In Laakkwartier-Oost zijn het er 99, in de Vruchtenbuurt 82, in Bezuidenhout-Oost 79 en in Laakkwartier-West 78. Kom Loosduinen telt 71, de Schildersbuurt-West 66, de Vogelwijk 64 en de Bloemenbuurt-Oost 62.

Opvallend is dat veel van deze buurten weinig woningen uit de jaren zestig en zeventig hebben. In Duindorp is dat nul procent en in Laakkwartier-West en de Vruchtenbuurt ook. Toch liggen er veel verdachte daken, en in de stad als geheel liggen ze vooral op bijgebouwen. Voor een bewoner is dat een reden om het dak van een berging niet te negeren, ook als het huis zelf uit een andere tijd komt.

Herenhuizen en beschermde stadsgezichten

Den Haag heeft ruim 1.100 rijksmonumenten, 871 gemeentelijke monumenten en 15 beschermde stads- en dorpsgezichten. Daaronder zijn het Statenkwartier, de Archipelbuurt, Duinoord, Benoordenhout, Willemspark en het Binnenhof. De Archipelbuurt en het Zeeheldenkwartier zijn in de negentiende eeuw aangelegd, met herenhuizen langs de brede straten en eenvoudiger bebouwing binnen de wijk. Het Zeeheldenkwartier heeft gesloten bouwblokken zonder voortuinen en hofjes op de binnenterreinen.

In zulke panden zit asbest zelden in de gevel of het dak van de oorspronkelijke bouw. Het zit in de aanpassingen. Bij een monument of een pand in een beschermd gezicht stem je een nieuw dak of een andere gevelafwerking na de sanering vooraf af met de gemeente.

In het Statenkwartier, de Archipelbuurt, het Zeeheldenkwartier en Duinoord zijn appartementen het meest voorkomende woningtype. Is een herenhuis in appartementen gesplitst, dan beslist de VvE of de eigenaar van het hele pand mee over het dak en andere gemeenschappelijke delen.

Flats, huur en de VvE

Bijna acht op de tien woningen zijn een meergezinswoning: de stad telt ruim 224.000 adressen met het woningtype appartement. Meer dan de helft van de woningen is huur, en drie op de tien zijn van een corporatie. In Moerwijk is 83 procent huur, in Morgenstond ongeveer driekwart en in Bouwlust ook driekwart, met appartementen als het meest voorkomende type.

In flats zit asbest vaak op plekken die het hele gebouw raken, zoals schachten, galerijschotten en gevelpanelen. Daarover gaat de VvE of de verhuurder, niet een individuele bewoner. Beschadigd materiaal geef je door; zelf aan de slag gaan doe je niet. Verbouw je als huurder op eigen kosten, vraag dan eerst of de verhuurder weet of er asbest zit.

In Bezuidenhout, dat in het laatste oorlogsjaar per ongeluk is gebombardeerd, zijn appartementen het meest voorkomende type, ruim 10.000 adressen. In Rustenburg en Oostbroek, ontworpen door Berlage voor de wat hogere arbeidersklasse, staan veel appartementen in smalle straten en is ongeveer de helft koop of meer.

Schuren, bergingen en garageboxen

Er staan ruim 36.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, ruim 130 per duizend woningen, en ruim 6.500 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Op deze gebouwtjes liggen golfplaten het vaakst.

Zelf verwijderen is voor een particulier beperkt tot 35 m² hechtgebonden asbest uit de eigen woning of een bijgebouw op eigen grond. Dat geldt alleen voor geschroefde golfplaten die niet beschadigd zijn. Een week voor de start dien je de sloopmelding in en twee dagen ervoor de startmelding. De 35 m² geldt als totaal, dus een deel zelf doen en de rest uitbesteden valt af. Betaalde hulp is evenmin toegestaan.

Bij een rij garageboxen onder één doorlopend dak is de eigenaar van het dak vaak niet degene wiens adres je kent. Denk aan een VvE, een belegger of een woningcorporatie. Stel vast wie er beslist en vraag dan voor de hele rij één offerte.

Kantoren, hallen en scholen

Buiten de woningen staan ruim 8.200 utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat onder meer om 2.308 bedrijfshallen en werkplaatsen, 1.353 kantoorpanden, 210 schoolgebouwen, 122 zorggebouwen en 107 sportgebouwen. Voor deze gebouwen telt de uitzondering voor particulieren niet. Na een inventarisatie verwijdert een gecertificeerd bedrijf al het asbest, ook bij een handvol platen.

Voor een eigenaar of beheerder speelt ook het onderhoud mee. Monteurs, schilders en installateurs mogen niet zonder meer boren of zagen in materiaal dat asbest kan bevatten. Een overzicht van wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie een hele verdieping besmet.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Zuid-Holland telde in de laatste vijf jaar twintig momenten met code oranje of rood. De stad ligt ruim drie kilometer van de kust. Bij Voorschoten is ooit een windstoot van bijna 119 kilometer per uur gemeten. Een golfplaat die van een schuur is gewaaid of gebroken, laat je liggen. Kinderen en huisdieren gaan naar binnen; je maakt de stukken vochtig en belt je verzekeraar. Gebroken asbest wordt opgeruimd door een gecertificeerd bedrijf.

Ongeveer een op de acht woningen heeft zonnepanelen. Op asbestplaten past geen zonnepaneel, want de montage maakt gaten in de plaat. Laat eerst de platen vervangen. Bij het isoleren van een zolder kom je soms asbesthoudend dakbeschot tegen. Twijfel je, neem dan eerst een monster en laat de sanering aan het isoleren voorafgaan. De gemeente heeft isolatieregelingen, ook voor stadsrenovatiewijken. Of asbestverwijdering daar onder valt, vraag je vooraf na.

Toezicht, milieustraat en container op straat

De Omgevingsdienst Haaglanden is het toezichthoudende orgaan bij het verwijderen van asbest. Zie je platen breken of asbest in een gewone bak verdwijnen, meld dat dan bij de gemeente of omgevingsdienst.

Een bouwcontainer van hooguit 10 m³, een steiger of een mobiel toilet meld je gratis, uiterlijk 24 uur vooraf, tot negen weken. De leverancier of verhuurder doet dat meestal. Een hijskraan of hoogwerker valt er niet onder en heeft een eigen vergunning nodig. Staat het langer dan negen weken, dan is een vergunning nodig. Meestal start het saneringsbedrijf deze procedure, maar het adres is het jouwe.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zeven meter

Een schuur of berging van vier bij zeven meter heeft een dak van 28 m². Ligt er geen rapport, dan komt de inventarisatie daar nog bovenop. Samen komen onderzoek en verwijdering volgens de richtprijzen uit op € 2.300 tot € 3.000. Met eigen maten rekent de rekentool een bedrag voor je door.