Asbest verwijderen in Valkenswaard

Bijna driekwart van de woningen is van voor het verbod

In het dorp staan ruim 2.600 daken waarop asbest kan zitten. Het zijn er ongeveer 170 per duizend woningen, en in de vergelijking met 333 plaatsen valt Valkenswaard daarmee in de categorie veel. Ruim 2.300 daarvan liggen op een schuur of garage bij een woning, dus niet op het huis zelf. Het verdachte dakoppervlak komt samen op bijna 150.000 m².

Bij een dak is meestal sprake van asbestcement: golfplaten, gevelbeplating of dakbeschot. Dat materiaal werd tot het verbod nog gebruikt, al werd het na het begin van de jaren tachtig minder. Vinyltegels met asbest op de vloer lagen er tot ongeveer het midden van de jaren tachtig. Een huis uit die tijd is dus niet vanzelf asbestvrij, en aan de buitenkant zie je het verschil niet.

Ongeveer een derde van de woningen komt uit de jaren zestig en zeventig, de jaren waarin asbest het vaakst werd toegepast. Op het niveau van de woonplaats staan er ruim 1.500 woningen van voor de oorlog, bijna 2.800 uit de jaren vijftig en begin jaren zestig, en ruim 3.000 uit de rest van de jaren zestig en de jaren zeventig.

Per wijk een ander verhaal

In Het Gegraaf liggen de meeste verdachte daken: 370, bij ruim 1.300 woningen. Ongeveer acht op de tien woningen daar komt uit de jaren zestig en zeventig. Agnetendal laat een vergelijkbaar patroon zien, met 161 daken bij nog geen 800 woningen en ongeveer negen op de tien uit diezelfde periode. In Kerkakkers zijn het er 277, en ook daar komt het grootste deel uit die tijd.

Turfberg-Noord telt ruim driehonderd verdachte daken, Schepelweijen ook. In Schepelweijen is bijna alles van voor het verbod, en tussenwoningen komen er het vaakst voor. Wie daar een berging heeft, heeft meestal buren met bijna dezelfde berging, op dezelfde leeftijd, met dezelfde platen. Dat is handig als je samen een offerte wilt vragen.

Brouwershof is een ander geval. Het is gebouwd in de jaren tachtig, maar bijna alle woningen zijn van voor het verbod, en er liggen 205 verdachte daken. Het loont dus niet om alleen naar de jaren zestig en zeventig te kijken. Ook een berging uit de jaren tachtig kan golfplaten van asbestcement hebben.

Centrum heeft er 128, bij een veel grotere woningvoorraad, en daar is iets meer dan de helft van de woningen van voor het verbod. Hoge Akkers uit de jaren negentig is de rustigste van de grote wijken: daar is nog geen helft van de woningen van voor het verbod.

Schuren, bergingen en garageboxen

Het grootste deel van de verdachte daken ligt niet op woonhuizen, maar op wat erbij hoort. Naast de schuren in de tuinen staan bijna 7.000 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en 680 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Reken op bijna één bijgebouw per twee woningen.

Zo'n dak is meestal klein, maar dat zegt niet alles. Een particulier mag hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, en alleen als de platen geschroefd zijn en nog heel. Het gaat om het totaal: de ene helft zelf doen en de andere helft laten saneren, mag niet. Zijn de platen verweerd of gebroken, dan is het altijd werk voor een gecertificeerd bedrijf. Meer over de regels vind je bij zelf asbest verwijderen.

Bij een rij garageboxen is het ingewikkelder. Eén dak overspant vaak een hele rij boxen, terwijl elke box een andere eigenaar kan hebben. Zoek eerst uit wie het dak beheert, voordat je een prijs vraagt. Eén afspraak voor de hele rij is eenvoudiger en goedkoper per box dan losse klussen vanuit verschillende hoeken.

Huur, corporatie en appartementen

Ruim een kwart van de woningen is van een woningcorporatie, en in totaal wordt ongeveer vier op de tien woningen verhuurd. Huur je, dan ligt de zorg voor onderzoek en verwijdering bij de verhuurder. Zie je een gebarsten vensterbank of een kapotte plaat op de berging, meld dat dan bij de verhuurder en blijf er met je handen af.

In Het Gegraaf is meer dan de helft huur, en daar komen appartementen het vaakst voor. In het Centrum gaat het om bijna 1.750 appartementen bij ruim 2.300 woningen, in Geenhoven om ruim 650 bij ruim 1.850 woningen. In zulke gebouwen kan asbest in gemeenschappelijke delen zitten, zoals leidingschachten, bergingen of plaatwerk bij balkons. Dan beslist de VvE of de verhuurder mee. Vraag voor je eigen verbouwing eerst of het gebouw al is geïnventariseerd, want dan weet je ook wat je in je eigen woning kunt verwachten.

Fabrikantenwoningen en arbeiderswoningen

Rond de Markt staan fabrikantenwoningen met een kubische hoofdvorm en uitspringende geveldelen. Langs de Leenderweg, Luikerweg en Maastrichterweg staan lange reeksen eenlaagse arbeiderswoningen met mansardedaken. Het dorp groeide uit tot een sigarenplaats en groeide vanaf de jaren vijftig verder, toen er kleine industrie kwam en werknemers uit Eindhoven hier lieten bouwen.

Bij zulke oude huizen zegt het bouwjaar weinig. Asbest kan zitten in wat er later aan is toegevoegd: een vensterbank, een rookkanaal, de plaat onder een dakgoot of een aangebouwde schuur. Het jaar van de laatste verbouwing zegt dus meer dan het bouwjaar van het huis.

De gemeente heeft een eigen subsidieverordening voor gevelverbetering en een voor beschermde gemeentelijke monumenten, en er staan 21 rijksmonumenten. Verwijder je asbest uit een pand met zo'n status, stem dan vooraf af wat er daarna voor in de plaats komt. Een nieuwe dakbedekking of gevelafwerking kan vergunningplichtig zijn.

Het buitengebied en de oude dorpen

Bijna twee vijfde van de woonplaats is landbouwgrond. In Borkel en Schaft staan langgevelboerderijen aan de Dorpsstraat, en vooral vrijstaande woningen. Verspreid door het gebied liggen huizen met veel bijgebouwen. In de verspreide huizen rond Klein Borkel en Achterste Brug zijn 71 verdachte daken geteld bij 75 woningen, en rond de Turfbergse Heide en Nederheide 86 bij 144. Per woning is dat veel meer dan in de wijken.

Op een erf staan meestal meerdere gebouwen, zoals een schuur, een stal of een opslag. Een agrarisch bedrijfsgebouw valt buiten de ruimte die particulieren hebben: ook een klein dak gaat naar een gecertificeerd bedrijf. Laat bij een groter erf alle gebouwen in één keer bekijken, zodat de saneerder niet twee keer hoeft te komen en de vaste kosten niet dubbel meetellen.

Bedrijfspanden, sporthallen en zorggebouwen

Buiten de woningen staan ruim vijfhonderd utiliteitspanden van voor het verbod. Het gaat om 170 bedrijfshallen en werkplaatsen, bijna 130 kantoren, ruim dertig sportgebouwen, twintig zorggebouwen en zeven scholen. Voor al deze panden geldt: eerst een inventarisatie, daarna verwijdering door een gecertificeerd bedrijf, ook bij een paar platen.

Ook voor onderhoud telt dat. Een monteur of schilder mag niet zonder meer boren of zagen in materiaal dat asbest kan bevatten. Een overzicht van wat waar zit, voorkomt dat een kleine reparatie een besmette ruimte oplevert. Bij verkoop of nieuwe verhuur vragen kopers en huurders er ook vaak naar.

Storm, isolatie en zonnepanelen

In Noord-Brabant gold de afgelopen vijf jaar tweeëntwintig keer een code oranje of rood. Bij Eindhoven Airport, een kilometer of vijftien van het dorp, is ooit een windstoot van ruim 124 kilometer per uur gemeten. Golfplaten kunnen bij zulk weer losraken of breken. Liggen er na een storm scherven van een golfplaat in de tuin, raak ze dan niet aan met bezem of stofzuiger. Zet de stukken buiten bereik van kinderen en huisdieren, maak ze vochtig en meld de schade bij je verzekeraar. Opruimen doet een gecertificeerd bedrijf.

Zonnepanelen liggen al op bijna de helft van de woningen. Op een asbestdak kan dat niet, omdat de bevestiging gaten in de platen vraagt. Wil je panelen op de schuur of garage, laat dan eerst het dak vervangen. Lees ook asbest eraf, zonnepanelen erop.

Bij woningen uit de periode tussen de jaren twintig en halverwege de jaren zeventig is de spouwmuur bij bijna de helft niet geïsoleerd. De gemeente heeft een regeling voor eigenaar-bewoners met een slecht geïsoleerde woning, voor spouwmuur- en gevelisolatie. Die is bedoeld voor de isolatie, niet voor asbest. Zit er asbesthoudend plaatwerk in de gevel of het dakbeschot, plan de sanering dan vóór het isoleren, zodat het werk niet twee keer hoeft.

Toezicht, milieustraat en container

De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant ziet toe op het verwijderen van asbest. Zie je dat iemand golfplaten breekt of asbest in een gewone container gooit, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Als particulier lever je asbest bij de milieustraat gratis in tot 35 m². Het moet ingepakt zijn, en je meldt je minstens een dag vooraf aan met het nummer van de sloopmelding. Een saneringsbedrijf regelt de afvoer zelf en neemt dat mee in de offerte.

Voor een container of steiger op de openbare weg is in de regel een vergunning nodig, met minstens vier weken doorlooptijd. Er is een beleidsregel voor vergunningsvrij gebruik bij bepaalde objecten in bepaalde straten. Het staat op jouw adres, dus kijk mee of het geregeld is.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij zes meter

Neem een schuur van vier bij zes meter: dat geeft een dak van 24 m². Zonder bestaand rapport komt er een inventarisatie bij. Volgens de richtprijzen kosten onderzoek en verwijdering samen vanaf € 2.300, en het onderzoek alleen vanaf € 300. Heb je buren met hetzelfde dak, dan valt de prijs per huishouden bij een gezamenlijke aanpak vaak lager uit. Met de maten van jouw schuur geeft de rekentool een eigen berekening.