Asbest verwijderen in Bergeijk

Ruim achthonderd verdachte daken, drie van de vier op bijgebouwen

In de woonplaats liggen 810 daken waarop asbest kan zitten, volgens de gegevens. Daarvan zijn er 620 van een schuur of garage die bij een woning hoort, ongeveer drie van de vier. Per duizend woningen zijn dat er ruim 150, waarmee Bergeijk bij de 333 vergeleken plaatsen in de categorie veel zit. Samen beslaan ze ruim 140.000 m² dak.

Verdacht wil niet zeggen dat het zeker asbest is. Van buiten zie je het verschil niet tussen asbestcement en het vezelcement dat later kwam, dus pas een laboratoriumuitslag geeft duidelijkheid. Zo'n zeven op de tien woningen is van voor het verbod, ongeveer een derde stamt uit de jaren zestig en zeventig. Daarnaast staan er bijna 2.400 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, plus ruim 150 garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Kept, Hagelkruis en de buurten uit de jaren vijftig tot zeventig

De meeste verdachte daken liggen in Kept en omgeving: 82 daken bij ruim 440 woningen. De grootste groep panden komt uit de jaren zeventig, met vooral tussenwoningen, en ongeveer negen op de tien woningen is van voor het verbod. Twee derde is koop. In Hagelkruis en omgeving liggen er 66 bij ruim 500 woningen. Daar komt de grootste groep panden uit de jaren vijftig en zestig, ook met tussenwoningen, en zeven op de tien woningen is uit de jaren zestig en zeventig. Ruim acht op de tien is koop.

Jeruzalem heeft 36 verdachte daken bij ruim 500 woningen. De buurt komt voor ongeveer vier van de vijf panden uit de jaren vijftig en zestig, met vooral twee-onder-een-kapwoningen, en ongeveer een kwart is een meergezinswoning. In zulke straten heb je vaak een berging of schuur achter het huis, en bij een rij gelijke woningen ligt vaak een rij gelijke daken. Weebosch heeft 37, met vooral vrijstaande woningen, en ruim acht op de tien woningen is koop. Wie in een van deze buurten een schuur wil vervangen, doet er goed aan eerst een monster te laten nemen.

Beistervelden en de wijken uit de jaren tachtig en negentig

De wijken uit de jaren tachtig zijn niet vanzelf asbestvrij. In Beistervelden liggen 45 verdachte daken bij ruim 380 woningen, en bijna alle woningen zijn er van voor het verbod. De grootste groep panden is uit de jaren tachtig, met tussenwoningen als meest voorkomend type. In de wijk rond de Dokter Hoynck van Papendrechtstraat liggen er 76 bij ruim 320 woningen, ook uit de jaren tachtig en met vooral twee-onder-een-kapwoningen. Bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod.

Asbest werd tot het verbod nog toegepast, al in de jaren tachtig steeds minder. Het ging vooral om asbestcement zoals golfplaten, gevelbeplating, dakbeschot, vensterbanken en rookkanalen, en tot ongeveer het midden van dat decennium om harde vinyltegels. Schutsboom, een buurt uit de jaren negentig, heeft 43 verdachte daken bij ruim 280 woningen, waarvan ruim de helft van voor het verbod. Het bouwjaar van het huis zegt dus niet alles over de schuur ernaast of over de aanbouw die later is gekomen.

Schuren, garageboxen en bergingen

Het dak van een doorsnee grondgebonden woning meet ruim 120 m², op een kavel van ruim 270 m². Een schuur of berging blijft daar ruim onder, en dat past bij de grens voor particulieren van 35 m². Die grens geldt voor het totaal: je kunt niet de helft zelf doen en de rest uitbesteden.

Garageboxen in een rij hebben vaak één doorlopend dak, met eigenaren die elkaar niet kennen: bewoners, een belegger, soms een corporatie. Wie één box laat saneren, raakt de platen boven de buurbox. Overleg dus eerst met de andere eigenaren, liefst via een beheerder.

Spuit mos of vuil niet weg met een hogedrukspuit en boor of zaag niet in de platen. Daarmee komen vezels vrij die in de tuin en bij de buren terechtkomen.

Het buitengebied, de Kempen en de boerderijen

Zo'n zes op de tien van de oppervlakte van de woonplaats is landbouwgrond. Bergeijk is een beekdalnederzetting in de Kempen, met lintbebouwing langs de Keersop en de Zoeferloop, en de dorpen en gehuchten liggen verspreid. In het buitengebied zijn de aantallen per woning opvallend hoog: in Buitengebied Zuid 54 verdachte daken bij 77 woningen, in het zuidwesten 38 bij 46, en in twee delen van het noordwesten 37 bij 84 en 34 bij 57. Rond Broekstraat, Hoek, Lijnt en Eijkereind liggen er 34 bij ongeveer 180 woningen.

De meeste boerderijen zijn langgevelboerderijen met een dwarsdeel onder een zadel- of wolfsdak. Het huis is zelden de zorg, het gaat om de stal, de werktuigenberging of de overkapping die er later bij kwam. Zodra een gebouw agrarisch in gebruik is, valt het buiten de regeling voor particulieren en is een inventarisatie met een gecertificeerd saneerder de enige route. Een erf met meerdere daken laat je liefst in één keer bekijken.

Het Hof, appartementen en bedrijfspanden

Het Hof is de oude kern, een baandorp met lintbebouwing van huizen, winkels en bedrijven. Het telt 136 appartementen bij 155 woningen, ongeveer 55 procent is er huur. Langs de Mr. Pankenstraat is het beeld vergelijkbaar: 142 appartementen bij 203 woningen en bijna twee derde huur. In de hele woonplaats staan ruim 800 adressen met het woningtype appartement. Wie in zo'n gebouw woont, vraagt bij de vereniging van eigenaren of de verhuurder of er al een inventarisatie van de gemeenschappelijke delen ligt.

Ongeveer een op de acht woningen is van een corporatie en bijna een kwart is huur. Een huurder meldt een vermoeden bij de verhuurder en blijft zelf van het materiaal af. Verder staan er 182 utiliteitspanden van voor het verbod: 71 bedrijfshallen en werkplaatsen, 20 kantoren, 10 sportgebouwen, 9 zorggebouwen en 8 scholen. Daar laat een gecertificeerd bedrijf na een inventarisatie al het asbest verwijderen, hoe klein de oppervlakte ook is.

Het Rietveld-dorp en de monumenten

Bergeijk staat bekend als Rietveld-dorp, om de architectuur van Gerrit Rietveld. Twee bungalows van zijn hand staan aan de Eikendreef en de Fazantlaan, uit de jaren vijftig. Weverij De Ploeg, met sheddaken, een verspringende gevel en een park met een ontwerp van Mien Ruys, is rijksmonument en een van de honderd topmonumenten uit de jaren veertig en vijftig. In het Hof staan huizen van rond de overgang van de achttiende naar de negentiende eeuw en een gotische kerk.

Het weghalen van asbest uit zulke panden kan zonder bezwaar, maar de nieuwe dakbedekking of gevel kan een vergunning vragen. Bespreek dat vooraf met de gemeente. Er is een subsidieverordening voor gemeentelijke monumenten, bedoeld voor het gebouw en niet voor asbest. Wie een bijzonder gebouw uit de jaren vijftig wil verbouwen, laat vooraf inventariseren wat erin zit, voordat een aannemer begint.

Storm, hagel, isolatie en zonnepanelen

In vijf jaar tijd kreeg de provincie Noord-Brabant tweeëntwintig keer een weerwaarschuwing van oranje of rood. Wind kan golfplaten van een schuur rukken of laten barsten bij de val. In Luyksgestel viel eens grote hagel, met stenen van zeven tot tien centimeter; na zulk weer loont het om platen te laten nakijken. Gebroken stukken in de tuin stofzuig je niet op en veeg je niet weg. Houd kinderen en dieren weg, maak de brokken nat en bel je verzekeraar. Voor het ruimen roep je een gecertificeerd saneerder in.

Ongeveer de helft van de woningen heeft zonnepanelen, maar een dak met asbestplaten kan ze niet dragen, omdat de bevestiging gaten vraagt. Vervang dus eerst het dak van de schuur of garage als je daar panelen wilt. De gemeente heeft een stimuleringslening voor duurzaamheid, bedoeld voor energiemaatregelen en niet voor asbest. Isoleer je een zolder van voor het verbod, controleer dan of het dakbeschot asbest bevat en saneer vóór je isoleert.

Toezicht, milieustraat en container

Op de sanering van asbest ziet de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant toe. Breekt iemand in de buurt platen of belandt asbest in een gewone afvalbak, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst. De sloopmelding zelf doe je via het Omgevingsloket.

De milieustraat neemt asbest gratis aan tot 35 m², stofdicht in minstens twee lagen doorzichtig plastic. Bel eerst. Een grotere klus loopt via het saneringsbedrijf, dat afvoert in een afgesloten container of in big bags. Voor een bouwcontainer, steiger of hoogwerker op weg of stoep geeft de gemeente een ontheffing. Veel bedrijven regelen die voor je, maar de aanvraag draagt jouw adres.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij vijf meter

Vier bij vijf meter geeft een schuurdak van 20 m². Ontbreekt een rapport, dan hoort daar een inventarisatie bij. Samen met het verwijderen komt dat volgens de richtprijzen op € 2.200 tot € 2.800. Zit het dak vast aan dat van de buren, dan scheelt een gezamenlijke aanpak vaak per huis. Met de rekentool zie je wat jouw situatie kost. Wat zo'n onderzoek inhoudt, lees je bij asbestinventarisatie.