Asbest verwijderen in Gemert

Veel buitengebied, weinig verdachte daken

Gemert is een plaats met ruim buitengebied. Ongeveer twee derde van de grond in de woonplaats is landbouwgrond, en onder de plaats vallen zeven gehuchten: Boekent, De Wind, Deelse Kampen, Esdonk, Koks, Pandelaarse Kampen en Wolfsbosch. Voor asbest is dat een belangrijk gegeven, want het bepaalt waar de verdachte daken liggen en hoe groot ze zijn.

Er zijn zesenveertig asbestverdachte daken in de woonplaats, samen ruim 27.000 m², waarvan dertig op schuren en garages bij woningen. Dat is weinig vergeleken met honderden andere plaatsen. Op duizend woningen komen er ongeveer zes. Een verdacht dak blijft een vermoeden. Of er echt asbest in zit, laat alleen een monster uit het laboratorium zien.

Het beeld per buurt is scherp. De buurt Verspreide huizen Kampen-Esdonk heeft er twintig, Verspreide huizen Rooije Hoef vijftien, het Centrum en Verspreide huizen Broekkant elk vijf. De wijken Noord en Oost en de nieuwe buurt Doonheide tellen er geen, ook al is in Noord het grootste deel van de woningen van voor het verbod.

Boerderijen en bijgebouwen op verspreide erven

In de verspreide huizen van Kampen-Esdonk staan 488 woningen, waarvan minder dan een op de vijf van voor het verbod. In Rooije Hoef zijn dat er 82, waarvan ongeveer zeven op de tien van voor het verbod. Het zijn kleine aantallen, maar de erven zijn groot. De gemeente heeft volgens de beschrijving langgevel- en kortgevelboerderijen, T-boerderijen, woonhuizen en villa's, en de buurt met de duurste woningen ligt in dit buitengebied.

Op zo'n erf staan vaak meerdere gebouwen naast elkaar. Een oud woonhuis, een schuur, een stal, een kapschuur. Voor de verwijdering maakt het uit wie de eigenaar is en waarvoor het gebouw wordt gebruikt. Bij een woonhuis met een schuur voor eigen gebruik mag een particulier hooguit 35 m² heel gebleven, geschroefde golfplaten zelf verwijderen. Voor een agrarisch bedrijfsgebouw geldt die regeling niet, ook niet als het dak klein is.

Op een groot erf kunnen meerdere daken tegelijk voor verwijdering in aanmerking komen. Laat ze dan allemaal bij hetzelfde bezoek beoordelen, zodat inventarisatie, melding en afvoer in één traject vallen.

Maak voor je een aanvraag doet een kort overzicht: welke gebouwen er staan, waarvoor ze worden gebruikt, hoe groot elk dak ongeveer is en welke platen gebarsten, bemost of gebroken zijn. Zo kan een specialist meteen zeggen welk deel je als particulier zelf mag aanpakken en welk deel een bedrijf moet doen. Dat voorkomt dat je later nog een tweede ronde nodig hebt.

De oude kern met stegen en lintbebouwing

De kern van Gemert is een langgerekt baanderdorp op hogere grond ten oosten van het Aa-dal. De hoofdas loopt over Binderseind, Ridderplein, Kerkstraat, Nieuwstraat en Haageyck. Tussen de huizen liepen smalle stegen, zoals de huidige Bonengang en het Hopveld. In de Kerkstraat, de Nieuwstraat en het Haageyk is de oude eenlaags bebouwing in het begin van de twintigste eeuw geleidelijk deels vervangen door tweelaags bebouwing, en rond de jaren twintig kwam er ook lintbebouwing in het zuidelijke deel van de Oudestraat.

In het Centrum is de grootste groep panden van de jaren twintig tot en met veertig, en daar komen appartementen het meest voor: 818 adressen op ruim tweeduizend tweehonderd woningen. Meer dan de helft is koop. In oude panden zit asbest zelden in de oorspronkelijke bouw, maar wel eens in een latere aanbouw of een nieuwe dakbedekking. Bij een verbouwing van zo'n huis loont een inventarisatie dus, zeker als er in de loop van de tijd veel is veranderd.

Naoorlogse wijken: Molenbroek, Noord en Oost

Na de oorlog is het dorp fors uitgebreid. Direct na de oorlog verrezen een dertigtal woonhuizen op de Molenakker. Vooral vanaf de jaren zestig zijn ten oosten van de oude kom op de akkers ruime woonwijken aangelegd, zoals Molenbroek en Molenakker. In de jaren vijftig kwam het St. Gerardusplein tot stand, met de parochiekerk voor die wijken.

Per buurt zie je de opeenvolging van bouwjaren. Noord is vooral van de jaren zeventig, met tussenwoningen en ruim de helft koop. Oost is vooral van de jaren tachtig, met tussenwoningen en twee derde koop. Doonheide, ontstaan uit een voormalig gehucht, is jong: de meeste panden komen uit de jaren tien van deze eeuw, de meeste woningen zijn vrijstaand en ruim acht op de tien zijn koop.

In de woonplaats zijn bijna drie op de tien woningen uit de jaren zestig en zeventig, en bijna twee derde is van voor het verbod. Een huis uit de jaren tachtig is niet vanzelf asbestvrij: asbest werd tot het verbod nog toegepast, al vanaf het begin van de jaren tachtig minder.

Garages en bergingen op ruime percelen

Een grondgebonden woning heeft in Gemert een mediane kavel van ruim 240 m². Dat geeft ruimte voor bijgebouwen. Er zijn ruim 3.500 bijgebouwen zonder eigen adres van voor het verbod, bijna vijf per tien woningen, en 143 garageboxen en bergingen met een eigen adres.

Wie een berging of garage heeft met golfplaten, doet er goed aan de platen eerst te laten bekijken. Voor heel gebleven, geschroefde platen mag een particulier tot 35 m² zelf aan de slag. Daarna gelden strenge eisen: breken, zagen en boren is niet toegestaan, en het materiaal moet dubbel verpakt worden afgevoerd. Zijn de platen verweerd of gebroken, dan hoort de klus bij een gecertificeerd bedrijf.

Bedrijfspanden, fabrieken van weleer en monumenten

Gemert kende textielindustrie. De eerste fabriek met machinale weefgetouwen opende in de late negentiende eeuw, en in het begin van de twintigste eeuw kwamen er een haspelarij en een bontweverij bij. Verder waren er een textielfabriek en metaalfabrieken. Tegenwoordig staan er 284 utiliteitspanden van voor het verbod: 106 bedrijfshallen en werkplaatsen, 45 kantoren, 11 zorggebouwen, 10 sportgebouwen en 8 scholen. Voor al die gebouwen geldt de regeling voor particulieren niet. Vóór sloop of verbouwing hoort in de regel een inventarisatie, en alleen een gecertificeerd bedrijf saneert.

Het kasteel uit de veertiende eeuw staat bij het Ridderplein, waar de Rips de hoofdstraat kruiste. De kerk heeft metselwerk uit de vijftiende eeuw en er zijn tientallen rijksmonumenten, plus een groot aantal gemeentelijke monumenten. Er is een monumentenspaarfonds van de gemeente. Bij een monument stem je een sanering vooraf af met de gemeente.

Storm, zonnepanelen en isolatie

Tweeëntwintig keer in vijf jaar tijd gold in Noord-Brabant code oranje of rood. Op het weerstation bij Volkel, ruim tien kilometer van de plaats, is ooit een windstoot van bijna 139 kilometer per uur gemeten. Platen die zijn losgeraakt of gebroken, blijven met rust gelaten. Houd kinderen en dieren op afstand en meld de schade bij je verzekeraar.

Zonnepanelen zijn er al op ruim de helft van de woningen. Wie ze op een dak met asbestplaten wil, moet de platen eerst laten saneren. Ruim vier op de tien grondgebonden woningen zijn van begin jaren tachtig of eerder, en de gemeente kent een subsidieregeling voor isolatie. Die regeling betreft energiebesparing, geen asbestverwijdering. Isoleer je de zolder, laat het dakbeschot dan eerst nakijken.

Toezicht, milieustraat en container

De toezichthouder op het verwijderen van asbest is de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Zie je dat platen worden gebroken of dat asbest bij het gewone afval belandt, dan meld je dat bij de omgevingsdienst of de gemeente.

Omdat niet vaststaat of de milieustraat asbest aanneemt, is het slim de voorwaarden vooraf na te vragen. Een saneerder neemt de afvoer in de offerte mee. Moet er een container of steiger op de openbare weg of berm, vraag dan bij de gemeente of een melding of vergunning nodig is.

Rekenvoorbeeld: een bijgebouw van elf bij vijf meter

Een bijgebouw van elf bij vijf meter bij een woonboerderij heeft een dak van 55 m². De grootste rij uit de prijstabel is daarmee overschreden, waardoor de rekentool per vierkante meter rekent. Met inventarisatie erbij kost het volgens de richtprijzen vanaf € 2.500 en kan het oplopen tot € 3.450. Met de eigen afmetingen van jouw bijgebouw geeft de rekentool een indicatie. Meer over de regels voor zelf werken lees je bij zelf asbest verwijderen.