Asbest verwijderen in Schoonhoven

Asbest in Schoonhoven: een vestingstad met wijken uit de jaren zeventig

Schoonhoven heeft 310 daken waarop asbest kan zitten, ongeveer 51 per duizend woningen. In de vergelijking met 333 plaatsen valt dat in de middengroep. Samen is dat bijna 19.000 m² dak. Bijna 240 ervan liggen op een schuur of garage bij een woning, ruim drie van de vier.

Van de ruim 6.000 woningen is ruim zeven op de tien gebouwd voordat asbest werd verboden. Bijna een derde stamt uit de jaren zestig en zeventig. Asbestcement zat in gevelbeplating en dakbeschot, vensterbanken en dorpels, in brandwerende platen in garages en rond de cv-ketel, in vinylzeil in keukens en op trappen, in harde vinyltegels en in golfplaten op bergingen en schuren.

Van de vesting naar de jaren zeventig

Tot ver in de twintigste eeuw breidde Schoonhoven zich niet uit buiten de vroegere vesting. Nadat de vesting was opgeheven, zijn de stadsmuren en bastions grotendeels gesloopt. Het dempen van de gracht aan de westzijde leidde in het begin van de twintigste eeuw tot flink wat bouwwerk. Pas na de oorlog groeide de stad echt, voornamelijk in noordwestelijke richting. Dat zie je in de woningaantallen: ruim 1.000 woningen van vóór de oorlog, bijna 700 uit de twintig jaar daarna en ruim 1.400 uit het decennium van halverwege de jaren zestig tot halverwege de jaren zeventig. Samen zijn dat ruim 3.150 woningen.

De grootste groep panden in Schoonhoven-Oude Stad is van begin vorige eeuw, in Noord van de jaren vijftig en zestig en in West van de jaren zeventig. Willige-Langerak is recente nieuwbouw, waar het inwonertal groeide van 1.800 naar ruim 3.200.

Schoonhoven-West en Noord

De meeste verdachte daken liggen in Schoonhoven-West: 78 bij ruim 1.600 woningen. Bijna alle woningen daar zijn van voor het verbod, en twee derde komt uit de jaren zestig en zeventig. Tussenwoningen zijn het meest voorkomende type, 982 van de ruim 1.600 woningen, en zes op de tien woningen is koop. In Schoonhoven-Noord liggen 58 verdachte daken bij ruim 1.000 woningen. Daar zijn vooral tussenwoningen uit de jaren vijftig en zestig gebouwd en is meer dan de helft huur.

Het verschil is relevant voor wie een prijs vraagt. In West beslist bij de meeste woningen de eigenaar-bewoner zelf. In Noord is meer dan de helft huur, en daar beslist een verhuurder over onderzoek en verwijdering. Meld als huurder wat je ziet, maar werk er niet zelf aan. Voor de hele plaats geldt dat bijna vier op de tien woningen huur is en bijna drie op de tien van een woningcorporatie. Een gebroken plaat bij de meterkast of een kapotte vensterbank meld je dus bij de verhuurder, ook als de woning er van buiten goed uitziet. Wil je als huurder een keuken of badkamer op eigen kosten vervangen, laat dan eerst bevestigen of er asbest in de oude zit.

Binnenstad: lijstgevels, zilver en beschermd stadsgezicht

De binnenstad is aangewezen als beschermd stadsgezicht, 40 hectare groot, met onder meer de Voorhaven, de Haven, de Oude Haven, de Koestraat, de Lopikerstraat, de Albrecht Beylinggracht, de Havenstraat en de Waagstraat. De Haven is bij het stadhuis en de waag overkluisd, waardoor twee pleinen ontstonden. De bebouwing langs de Haven met zijn achttiende- en negentiende-eeuwse lijstgevels is het rijkst van karakter, de rest van de binnenstad is overwegend kleinschalig. De Veerpoort is de enige overgebleven middeleeuwse stadspoort.

Schoonhoven staat bekend als Zilverstad. Zilver- en goudsmeden werken er sinds de zeventiende eeuw, en de werkplaatsen zaten aanvankelijk in gewone woonhuizen, op de eerste verdieping voor het daglicht. In de Oude Stad zijn appartementen het meest voorkomende type, 906 adressen bij bijna 1.950 woningen, en ruim zes op de tien woningen is koop. Er zijn 149 rijksmonumenten.

Bij een pand in het beschermde gebied mag asbest gewoon weg, maar de vervanging kan vergunningplichtig zijn, dus stem dat vooraf af. Voor gemeentelijke monumenten bestaat een subsidieregeling. Zit er een rookkanaal of schoorsteen van asbestcement in je pand, lees dan hoe het verwijderen van een asbestschoorsteen werkt.

Straten buiten de vesting

Aan de Oude Singel staan rijtjes arbeiderswoningen uit het begin van de twintigste eeuw, en aan de westzijde kwamen de eerste middenstandswoningen. De Albrecht Beylinggracht heeft blokken herenhuizen uit het eind van de negentiende eeuw, met tuitgevels en verspringingen. Rond de Olivier van Noortstraat zijn vanaf de jaren twintig arbeiderswoningen gebouwd. De huizenblokken aan de Jan van Bloisstraat, Julianastraat en Emmastraat uit de jaren twintig en dertig zijn voor het grootste deel verbouwd of gerenoveerd. Aan de Spoorsingel staan villa's met kenmerken van de Amsterdamse School.

Bij een verbouwd of gerenoveerd blok zegt het bouwjaar weinig over het asbest. Wat telt is wat er bij de verbouwing is aangebracht. Vraag bij een blok dat al eens is aangepakt dus of er een inventarisatie van de renovatie is, voordat je iets gaat slopen.

Schuren, bergingen en garageboxen

Behalve de verdachte daken zijn er ruim 2.250 bijgebouwen van voor het verbod zonder eigen adres, en bijna 190 garageboxen en bergingen met een eigen adres. Per duizend woningen zijn dat er bijna 370. Het aandeel koopwoningen ligt boven de zes op de tien. Ruim drie kwart van de woningen is een eengezinswoning, en bijna de helft is een tussenwoning.

Als eigenaar mag je hooguit 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, uit je woning of een bijgebouw op eigen erf: geschroefde platen die heel zijn, met een melding vooraf en zonder betaalde hulp. Dakleien, gebroken of verweerde platen en vastgelijmd materiaal laat je aan een gecertificeerd bedrijf. Een deel zelf doen en de rest door een bedrijf laten doen mag niet: het totale oppervlak telt.

Buitengebied en bedrijfspanden

Landbouw heeft in de woonplaats ruim de helft van de grond in gebruik. In het gebied Vlist, Bovenberg en Lekdijk liggen 37 verdachte daken bij bijna honderd woningen, die vrijwel allemaal vrijstaand zijn, en op de Zevender 10 bij 35 woningen. Voor agrarische bedrijfsgebouwen is de regeling voor particulieren niet bedoeld. Is het dak klein, dan nog doet een gecertificeerd bedrijf de sanering. Staan er op een erf meer gebouwen, laat dan het hele erf bekijken, zodat een saneerder alles in één keer kan meenemen.

Binnen de plaats staan bijna 250 utiliteitspanden van voor het verbod: 66 bedrijfshallen en werkplaatsen, 21 kantoren, zes schoolgebouwen, zes zorggebouwen en vijf sportgebouwen. Voor al die panden geldt dat een inventarisatie in de regel verplicht is vóór sloop of verbouwing.

Storm, isolatie en zonnepanelen

Voor de provincie Zuid-Holland gold in vijf jaar tijd twintig keer code oranje of rood. Het windstation Herwijnen ligt op bijna 23 kilometer; daar is ooit een windstoot van 144 kilometer per uur gemeten. Liggen er na storm gebroken platen in de tuin, veeg of stofzuig ze dan niet. Spuit ze nat met een plantenspuit, houd kinderen en huisdieren uit de buurt en meld de schade bij je verzekeraar.

Op bijna vier van de tien woningen liggen zonnepanelen. Op een dak met asbestplaten kan dat niet, omdat de bevestiging gaten in de platen vraagt. Laat dus eerst het dak saneren. Bij bijna de helft van de woningen stamt de spouwmuur uit de tijd van vóór isolatie. De gemeente heeft een subsidieregeling voor energiezuinig wonen en een duurzaamheidslening. Beide richten zich op energiebesparing; asbest valt er niet onder. Wie een zolder van binnen wil isoleren, laat eerst het dakbeschot controleren en plant een sanering vóór de isolatie.

Container, milieustraat en toezicht

Voor een container of steiger op de openbare weg vraag je ongeveer drie weken vooraf een ontheffing aan, en soms is ook een omgevingsvergunning nodig. De leges zijn ruim vijfenvijftig euro. Welke voorwaarden de milieustraat voor asbest stelt, is bij de gemeente na te vragen. De Omgevingsdienst Midden-Holland houdt toezicht op de verwijdering van asbest. Zie je platen breken of asbest in een gewone container verdwijnen, meld het dan bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Rekenvoorbeeld: een schuur van vier bij acht meter

Een schuur van 4 bij 8 meter heeft een dak van 32 m². Met een inventarisatie erbij liggen de richtprijzen tussen € 2.500 en € 3.300. Met 32 m² zit je vlak onder de grens van 35 m² waarboven een particulier niet meer zelf mag verwijderen. De rekentool rekent met jouw maten een richtprijs uit.