Het asbestverbod in Nederland
Asbest toepassen en verhandelen is sinds begin jaren negentig nagenoeg verboden. Dat verbod geldt niet voor het asbest dat al in gebouwen zit, en een plicht om asbestdaken weg te halen is er niet gekomen, omdat de Eerste Kamer het wetsvoorstel verwierp. Hier staat wat het verbod regelt, wat er daarna gebeurde en welke regels eraan komen.
Dat verbod geldt niet voor het asbest dat al in gebouwen zit, en een plicht om asbestdaken weg te halen is er niet gekomen, omdat de Eerste Kamer het wetsvoorstel verwierp. Hier staat wat het verbod regelt, wat er daarna gebeurde en welke regels eraan komen.
- Eén aanvraag voor onderzoek én verwijdering
- Aanvragen kost niets en verplicht je tot niets
- Uitleg over de regels voordat je een offerte tekent
Vraag vrijblijvend offertes aan
Drie korte stappen. Een omschrijving in je eigen woorden is genoeg.
Aanvragen worden dagelijks van 7.00 tot 22.00 uur bekeken
Liever iemand spreken? Bel 088 115 5644
Wat het asbestverbod regelt
In Nederland is het beroepsmatig gebruiken en verkopen van asbest sinds begin jaren negentig nagenoeg verboden. Voor die tijd werd asbest tientallen jaren breed toegepast, vooral na de Tweede Wereldoorlog en tot in de jaren tachtig, omdat het goedkoop, slijtvast en hittebestendig was. Het verbod stopte de aanvoer van nieuw materiaal. Een asbestdak of -vloer die al lag, bleef liggen.
Later kwam er Europese regelgeving bij. De REACH-verordening verbiedt asbestvezels opzettelijk toe te voegen aan voorwerpen en mengsels, en asbest is aangemerkt als zeer zorgwekkende stof. Het Productenbesluit asbest regelt producten die daar niet onder vallen, en de bijbehorende regeling schrijft voor hoe puin, grond en andere materialen worden gemeten. Voor wat in bestaande gebouwen zit, gelden weer andere regels. Hoe die in elkaar zitten, lees je bij de asbestwetgeving.
Wat het verbod niet betekent
Het verbod gaat over nieuw gebruik, niet over wat er al zit. Een plicht om asbest uit een bestaand gebouw te verwijderen, bestaat in het algemeen niet. De grens ligt bij de wijze waarop je ermee omgaat.
| Situatie | Verwijderen nodig |
|---|---|
| Heel asbestcement dat niemand aanraakt | Nee |
| Slopen of verbouwen in een gebouw van voor het verbod | Ja, eerst laten inventariseren en het asbest verwijderen |
| Beschadigd of gebroken dak of gevel | Ja, volgens Milieu Centraal altijd verwijderen |
| Brand of stormschade met losgekomen asbest | Ja, opruimen door een gecertificeerd bedrijf |
| Asbest dat gevaar voor de omgeving oplevert | Het bevoegd gezag kan verwijdering eisen |
| Weg, pad of erf met asbest boven een vastgestelde concentratie | Niet toegestaan, volgens het Besluit asbestwegen |
Gebouwen van voor het verbod gelden als verdacht. Wie daar sloopt of verbouwt, moet eerst weten of er asbest zit. Zie ook de geschiedenis van asbest voor de periodes waarin welk materiaal werd gebruikt.
Het verworpen verbod op asbestdaken
Asbestdaken zijn de grootste resterende bron van asbest in de leefomgeving. De Rijksoverheid schat het op zo'n tachtig miljoen vierkante meter. Weer en wind tasten de platen aan, en vezels verspreiden zich via regenwater en onder schoenen.
Daarom lag er een wetsvoorstel om asbestdaken te verbieden. De Tweede Kamer nam het aan, met alleen de SGP tegen. In de Eerste Kamer stemden VVD, CDA, PVV, PvdA en SGP tegen en werd het verworpen. Veel senatoren wilden wel een verbod, maar vonden dat het kabinet te overhaast en te streng te werk ging. Het zou eigenaren veel werk en hoge kosten bezorgen. Het kabinet had het voorstel al aangepast: de ingangsdatum schoof op, en gemeenten kregen de mogelijkheid om in schrijnende gevallen uitstel te geven. Dat was niet genoeg. Vereniging Eigen Huis en de makelaarsvereniging NVM waren opgelucht; LTO en woningcorporaties waren eveneens tegen een verbod.
Het gevolg is dat er voor asbestdaken geen wettelijke verwijderplicht geldt. De staatssecretaris betreurde dat en wees erop dat er nu geen duidelijk plan was voor deze grote bron.
Wat er daarna gebeurde
Het kabinet koos voor een aanpak zonder wettelijk verbod, waarin vrijwillige sanering wordt gestimuleerd en gefaciliteerd. Dat kreeg vorm in zes maatregelen:
- duidelijke communicatie over waarom saneren nodig is
- een fonds waaruit eigenaren kunnen lenen om hun dak te laten verwijderen
- hulp voor eigenaren via gemeenten, bijvoorbeeld met collectieve sanering
- combineren van saneren met verduurzaming, zoals zonnepanelen en isolatie
- monitoring van waar asbestdaken liggen, met het Landelijk Asbestvolgsysteem
- eenvoudiger en goedkoper maken van de uitvoering, zonder in te leveren op veiligheid
De subsidiepot voor asbestdaken was toen al leeg door een sterke stijging van het aantal aanvragen. Voor particulieren is er geen landelijke subsidie meer. Wat overblijft zijn leningen via Stichting Volkshuisvesting Nederland, in samenwerking met provincies en gemeenten, en soms een regeling van de gemeente of provincie. Zie asbest-subsidie voor wat er nu mogelijk is. De regels voor wat je zelf mag en wat niet, staan bij asbestdak verwijderen.
Europese ontwikkelingen
Europa schroefde de grenswaarde voor werknemers die met asbest werken aan: van 0,1 naar 0,01 vezels per kubieke centimeter, tien keer zo streng. Lidstaten krijgen hooguit zes jaar om over te stappen op een gevoeligere meetmethode met de elektronenmicroscoop. Daarna kunnen ze kiezen tussen 0,002 vezels per kubieke centimeter zonder de dunste vezels te tellen, of 0,01 inclusief die vezels.
De Nederlandse grenswaarde ligt al lager dan de nieuwe Europese. Hij bedraagt 2.000 vezels per kubieke meter, wat gelijkstaat aan 0,002 per kubieke centimeter. Wat Nederland wel moet overnemen, zijn de overige onderdelen van de richtlijn: opleiding van werknemers, een registratie van hun blootstelling, een gezondheidsonderzoek dat minstens elke drie jaar wordt aangeboden en een vergunning voor bedrijven die asbest verwijderen of slopen. Die laatste staat in het volgende onderdeel.
De komende vergunningplicht voor verwijderaars
Alle bedrijven die asbest verwijderen, moeten straks een vergunning hebben. Ook bedrijven die er incidenteel mee te maken krijgen, zoals onderhoudsbedrijven, vallen eronder. Er komen drie soorten vergunning: beperkt, basis en uitgebreid. Hoe risicovoller het werk, hoe zwaarder de vergunning. Aanvragen kost niets.
De wet is door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen. Volgens de Rijksoverheid gaat de vergunningplicht naar verwachting in maart in, maar de precieze datum staat nog niet vast. Hoe de aanvraag precies verloopt, volgt later. Het risico van het werk wordt bepaald met een nieuw instrument, SMART-ns. Werk moet worden gemeld in het Omgevingsloket en personen die met asbest werken krijgen een bijscholingsplicht en komen in een register. De certificering van inventarisatiebureaus blijft bestaan.
Wat dit voor jou betekent
De grote lijn staat vast. Je hoeft heel asbest niet te laten weghalen, maar bij een beschadigd dak, een verbouwing of een sloop wel. Wil je weten wat er op je erf of in je gebouw zit, laat het dan onderzoeken door een gecertificeerd bureau.
Kies voor het verwijderen een bedrijf dat is gecertificeerd en controleer dat in het openbare register. Zodra de vergunningplicht geldt, is de vergunning een tweede toets die je kunt vragen.
Van melding tot vrijgave
- Je beschrijft de situatie
Wat er ligt, waar het zit en wat je van plan bent.
- Onderzoek als dat nodig is
Een inventariseerder neemt monsters en schrijft het rapport.
- Melding en sanering
Het saneringsbedrijf meldt het werk en voert het uit op de gemelde datum.
- Afvoer en vrijgave
Het asbest gaat verpakt weg en een laboratorium controleert of alles weg is.
Het kost niets en je zit nergens aan vast.
Andere asbestklussen
AsbestinventarisatieOnderzoek of en waar asbest zit, met rapportAanvragen
Asbest binnen verwijderenVloer, zeil, plafond, leidingen of kruipruimteAanvragen
Asbest uit gevel of schoorsteenGevelplaten, boeidelen, rookkanaalAanvragen
Monster laten onderzoekenEén verdacht stuk materiaal laten testenAanvragen
Lees ook
- AsbestwetgevingWelke asbestregels gelden voor jou? Lees wat Bbl, Arbobesluit, LAVS en certificering regelen, wie toezicht houdt en wat er verandert met de vergunningplicht.
- Asbestdak verwijderenAsbestdak of asbest golfplaten laten verwijderen? Bekijk wat het kost per m², wanneer je het zelf mag en hoe sanering en nieuw dak op elkaar aansluiten.
- Asbest subsidieIs er subsidie voor asbest verwijderen? De landelijke regeling is gestopt. Lees welke gemeentelijke regelingen en leningen er nog zijn en hoe je dat nagaat.
- Geschiedenis van asbestHoe asbest in Nederland een wondermiddel werd en later een verbod kreeg: de asbestcementindustrie, de gevolgen in Goor en Harderwijk en de nasleep.
Veelgestelde vragen
Is asbest in Nederland verboden?
Het beroepsmatig gebruiken en verkopen van asbest is sinds begin jaren negentig nagenoeg verboden. Daarmee mag nieuw asbest niet meer worden toegepast of verhandeld. Het verbod verplicht je niet om bestaand asbest uit je huis of schuur te halen. Gebouwen van voor het verbod gelden wel als verdacht, en dat bepaalt de regels bij slopen en verbouwen.
Moet ik mijn asbestdak laten verwijderen?
Niet zomaar. Er is geen algemene wettelijke plicht om een heel asbestdak weg te halen. Is het dak beschadigd, dan moet het volgens Milieu Centraal altijd worden verwijderd, en het bevoegd gezag kan verwijdering eisen als de staat van het asbest gevaar voor de omgeving oplevert. Bij slopen of verbouwen moet het asbest ook eerst weg.
Waarom heeft de Eerste Kamer het asbestdakenverbod verworpen?
Veel senatoren wilden een verbod, maar vonden het voorstel te overhaast en te streng. Eigenaren die hun dak moesten vervangen, kregen veel werk en hoge kosten, die volgens critici niet alleen bij consumenten mochten liggen. Daar kwam bij dat belangenorganisaties zoals de LTO en woningcorporaties tegen waren. De Tweede Kamer had het voorstel eerder wel aangenomen.
Komt er nog een verbod op asbestdaken?
Op dit moment is er geen verbod en geen wettelijke plicht. Het kabinet koos na de verwerping voor een aanpak zonder wet, waarbij het verwijderen wordt gestimuleerd en vergemakkelijkt, onder meer met leningen. Of er ooit opnieuw een voorstel komt, ligt nergens vast. Beleid kan veranderen, dus volg wat de Rijksoverheid hierover meldt.
Wat verandert er door de Europese regels voor asbest?
De Europese grenswaarde voor het werken met asbest wordt tien keer strenger: van 0,1 naar 0,01 vezels per kubieke centimeter. Nederland hanteert al een lagere waarde, 2.000 vezels per kubieke meter, dus voor de grenswaarde zelf verandert er hier weinig. Nieuw of aangescherpt zijn onder andere de verplichte vergunning voor verwijderaars, meer scholing en een registratie van blootstelling.
Wanneer gaat de vergunningplicht voor asbestverwijderaars in?
Volgens de Rijksoverheid gaat de vergunningplicht naar verwachting in maart in, maar de precieze datum is nog niet bekend. De wet is door beide Kamers aangenomen. Zolang de vergunningplicht niet geldt, blijft het huidige systeem met certificaten van kracht. Bedrijven met een geldig certificaat kunnen straks een vergunning aanvragen.
Asbest in jouw plaats
Kies je plaats voor lokale informatie: hoeveel woningen er zijn gebouwd voordat asbest werd verboden, waar je asbest kwijt kunt en welke gecertificeerde bedrijven in de buurt zitten.
Veel bekeken: Aalsmeer, Aalten, Alblasserdam, Alkmaar, Almelo, Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Apeldoorn, Appingedam, Arnhem, Assen, Assendelft, Asten, Baarn, Badhoevedorp, Balk, Barendrecht, Barneveld, Beek, Beilen, Bemmel, Bennekom, Bergeijk, Bergen, Bergen op Zoom, Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Berkel-Enschot, Best, Beuningen, Beverwijk, Bilthoven, Bleiswijk, Bodegraven, Borne, Boskoop, Bovenkarspel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Breukelen, Brielle, Brunssum, Bunschoten-Spakenburg, Burgum, Bussum, Capelle aan den IJssel, Castricum, Coevorden, Cuijk, Culemborg, Dalfsen, De Bilt, De Lier, De Meern, Dedemsvaart, Delft, Delfzijl, 's-Hertogenbosch, Den Burg, Den Haag, Den Helder, Deurne, Deventer, Didam, Diemen, Dieren, Doesburg, Doetinchem, Dokkum, Dongen, Doorn, Dordrecht, Drachten, Driebergen-Rijsenburg, Dronten, Drunen, Druten, Duiven, Echt, Ede, Eerbeek, Eersel, Eibergen, Eindhoven, Elburg, Elst, Emmeloord, Emmen, Enkhuizen, Enschede, Epe, Ermelo, Etten-Leur, Franeker, Geldermalsen, Geldrop, Geleen, Gemert, Genemuiden, Goes, Goirle, Goor, Gorinchem, Gouda, Grave, Groenlo, Groesbeek, Groningen, Haaksbergen, Haarlem, Halsteren, Hardenberg, Harderwijk, Hardinxveld-Giessendam, Haren, Harlingen, Hattem, Heemskerk, Heemstede, Heerde, Heerenveen, Heerhugowaard, Heerlen, Heesch, Heiloo, Hellevoetsluis, Helmond, Hendrik-Ido-Ambacht, Hengelo, Hillegom, Hilversum, Hoensbroek, Hoofddorp, Hoogeveen, Hoogezand, Hoogland, Hoorn, Horst, Houten, Huissen, Huizen, Hulst, IJmuiden, IJsselmuiden, IJsselstein, Jirnsum, Joure, Kaatsheuvel, Kampen, Katwijk, Kerkrade, Klazienaveen, Koog aan de Zaan, Krimpen aan den IJssel, Krommenie, Landgraaf, Laren, Leek, Leerdam, Leeuwarden, Leiden, Leiderdorp, Leidschendam, Lelystad, Lemmer, Leusden, Lichtenvoorde, Lisse, Lochem, Losser, Lunteren, Maarssen, Maassluis, Maastricht, Made, Malden, Meppel, Middelburg, Middelharnis, Middenmeer, Mijdrecht, Moerkapelle, Monster, Naaldwijk, Naarden, Neede, Nieuw-Vennep, Nieuwegein, Nieuwerkerk aan den IJssel, Nijkerk, Nijmegen, Nijverdal, Noord-Scharwoude, Noordwijk, Noordwijkerhout, Nootdorp, Nuenen, Nunspeet, Oegstgeest, Oirschot, Oisterwijk, Oldenzaal, Ommen, Oost-Souburg, Oostburg, Oosterbeek, Oosterhout, Oosterwolde, Oss, Oud-Beijerland, Oudenbosch, Papendrecht, Pijnacker, Prinsenbeek, Purmerend, Putten, Raalte, Raamsdonksveer, Reuver, Rhenen, Rhoon, Ridderkerk, Rijen, Rijnsburg, Rijssen, Rijswijk, Roden, Roermond, Roosendaal, Rosmalen, Rotterdam, Rozenburg, Sassenheim, Schagen, Schiedam, Schijndel, Schoonhoven, Sint Annaparochie, Sint-Michielsgestel, Sint-Oedenrode, Sittard, Sliedrecht, Sneek, Soest, Someren, Spijkenisse, Sprang-Capelle, Stadskanaal, Staphorst, Steenbergen, Steenwijk, Stein, Tegelen, Terborg, Terneuzen, Tholen, Tiel, Tilburg, Twello, Uddel, Uden, Uitgeest, Uithoorn, Ulft, Urk, Utrecht, Vaassen, Valkenburg, Valkenswaard, Veendam, Veenendaal, Veenwouden, Veghel, Veldhoven, Velp, Velserbroek, Venlo, Venray, Vianen, Vlaardingen, Vleuten, Vlijmen, Vlissingen, Volendam, Voorburg, Voorhout, Voorschoten, Voorst, Vriezenveen, Vught, Waalre, Waalwijk, Waddinxveen, Wageningen, Warffum, Wassenaar, Wateringen, Weert, Weesp, Werkendam, West-Terschelling, Westervoort, Wezep, Wierden, Wijchen, Wijk bij Duurstede, Winschoten, Winterswijk, Woerden, Wolvega, Wormer, Wormerveer, Woudenberg, Zaandam, Zaltbommel, Zandvoort, Zeewolde, Zeist, Zetten, Zevenaar, Zevenbergen, Zevenhuizen, Zierikzee, Zoetermeer, Zuidhorn, Zuidlaren, Zutphen, Zwijndrecht, Zwolle
Twijfel je of het asbest is?
Laat het materiaal liggen zoals het ligt en beschrijf wat je ziet. Een specialist vertelt je of een monster of inventarisatie nodig is, en wat het weghalen kost.